Ocena brak

CYRYL i METODY - BRACTWA i STOWARZYSZENIA

Autor /Titus Dodano /02.08.2012

Pod patronatem C.iM. istniały zarówno w Kościele kat., jak i prawosł. jako organizacje rei., charytatywne i naukowe.

1. W Kościele katolickim — Papież Klemens VUI erygował 7 XII 1604 przy kościele S. Girolamo degli Illirici w Rzymie Pobożną Unię C.iM., której celem była modlitwa i działalność na rzecz powrotu prawosławia do Kościoła kat.; pap. Pius IX brewem z 18 VII 1863 wyniósł ją do godności prymarii.

W celach unijnych również bp diecezji Lavantu (pd. Styria) Antoni Marcin Slomšek założył 1851 dla kapłanów diec. Bractwo Ci M. ; aprobowane przez Stolicę Apost. 12 V1852, rozpowszechniło się zwł. wśród duchowieństwa na Morawach, w Słowacji, Chorwacji, Austrii i Galicji; 1860 liczyło ponad 34 000 członków, a 1864 ponad 75 000; zreorganizowane przez ks. Antoniego Cyryla Stojana (późniejszego abpa Ołomuńca), 1891 przekształciło się w stow. Apostolat św. Ci M. pod Opieką Najśw. Maryi Panny, z siedzibą w Ołomuńcu; statuty zatwierdził 12 X 1891 abp ołomuniecki F. Fürstenberg;

nowe statuty nadał Apostolatowi C.iM. abp ołomuniecki Leopold Precan, które 2 VIII 1925 zatwierdziła Kongr. Kościołów Wsch.; Apostolat ten był w 1. poł. XX w. międzynar. organizacją rei. o charakterze ekum.; siedzibę z Ołomuńca przeniesiono do Welehradu, ważniejsze filie stowarzyszenia powstały w Brnie, Pradze, Koszycach, Czeskich Budziejowicach, Wiedniu, Budapeszcie i Zagrzebiu;

Apostolat C.iM. organizował kongresy nauk. i zjednoczeniowe w We-lehradzie oraz 1910-48 wydawał w Ołomuńcu własny miesięcznik „Apoštolát svatého Cyrila a Metoděje pod ochranou blahoslavené Panny Marie" (nakł. ok. 4000 egz.) — w Ljubljanie wydawany od 1911 przez cystersów pt. „Kraljestvo Božje", a w Zagrzebiu pt. „Vjesnik Apostolata sviateho Cirila i Metodija" (od 1932 „Cirilometodski vjesnik");

Apostolat C.iM. prowadził również działalność charytatywną, opiekując się zwł. katolikami w Bośni i Hercegowinie, w Bułgarii i Rumunii, a na Bałkanach również seminariami duch.; wynikiem działalności Apostolatu, inspirowanej w znacznym stopniu przez jezuitów, było pol. seminarium wsch. w Albertynie k. Słonimia, eryg. 28 VI 1926 i prowadzone przez jezuitów.

W ramach Apostolatu C.iM. powstało Kapł. Stowarzyszenie Apostolatu Zjednoczeniowego dla zachęcania kapłanów do działalności i modlitwy na rzecz zjednoczenia Kościołów chrześcijańskich.

Dla celów unijnych założono też 1926 Bractwo C.iM. przy kościele słow.-kat. w Wilnie, które miało również cele oświatowe; w Jugosławii istniało akademickie stow. Juventus C.iM., z siedzibą w Belgradzie i Zagrzebiu.

Stowarzyszenia pod patronatem C.iM. inspirowane były w dużej mierze przez ruch cyrylo-metodiański, z którym w bezpośrednim związku pozostawało Dědictví svatých Ca M., przekształcone nast. w Katolické Jednoty. Istniały też oddzielne stow. Matice Velehradská, Koruna Soluňská, Jednota Paní a Panen Moravských — dla organizowania pomocy sanktuarium C.iM. w Welehradzie.

W Kościele kat. istnieje żeńskie zgromadzenie zak. na prawie diec. — siostry C.iM., zał. 1909 w Danville (Pensylwania) przez ks. Mateusza Jankola dla wychowywania dzieci emigrantów słowac. w Stanach Zjedn. ; przyjmuje część członkiń z Kościoła unickiego.

2. W Kościele prawosławnym — dla obrony przed wpływami kat. zorganizowano 1865 w Ostrogu prawosł. Bractwo C.iM., które miało także cele oświatowe (zwł. żeński oddział miał za zadanie rozwój oświaty wśród dziewcząt).

Ukraiński ruch umysłowy i nar. pod kierunkiem M. Kostomarowa, P. Kulisza oraz T. Szewczenki zorganizował się 1845-47 w Kijowie w Bractwo C.iM. o charakterze tajnej organizacji polit, opartej na zasadach ewangelii i ukraińskiego panslawizmu; program bractwa zawierają Ustaw. Obszczestva swiatych Kirilła i Miefodija oraz Zakon Bożyj, a także napisane przez Kostomarowa Knyhy bytija ukrajinśkoho narodu.

 

Statut Apostolstwa świętych Ci M. pod Opieką Najświętszej Maryi Panny, Kr 1893; T.G. Lebiediencew. Grafinia Antonina Dmitrijewna Bludowa i Kirilto--Mie/odijewskoje Ostroiskoje Bratstwo, Ptb 1903; N.P. Byków, Platidiesiatile-tije [,..] Ostrożskago swiatago Kirillo-Miefodijewskago Prawoslawnago Cerko-wnago Bratstwa 1865-1915 gg. Istoriczeskaja zapiska, Ptb 1915; C. Kmetko, De apostolatu sancii CetM. qua efficacissimo medio ad unionem Ecclesiarum promovendam, w: Acta IV Conventus Velehradensis anno 1924 celebrati, Olomouc 1925, 100-120; Statut Bractwa świętych Apostołów Słowiańskich C.iM., Wl 1926; Relationes de laborious unionisticis et de ACM, w: Acta Conventus Pragensis pro Studiis Orientalibus anno 1929 celebrati, Olomouc 1930, 207-237; J. Gołąbek, Bractwo świętych C.iM. w Kijowie, Wwa 1935; F. Cinek, Vis re-generatrix traditionis Cyrillo-Methodianae temporibus epochám Josephi II subsequentibus, w: Acta VII Conventus Velehradensis, Olomouc 1937, 190-206; F. Jemelka, Relatio de centrali ACM in Congressu Velehradensi, w; Acta VII Conventus Velehradensis, Olomouc 1937, 225-254; Statuta Apostolatus sanctorum C. et M. pii operls pro untiate Ecclesiae, R 1953; P.A. Zajonczkowskij, Kirillo-Miefodijewskoje Obszczestwo (1846-1847), Mwa 1959; M. Lacko, Oriente cattolico. Cenni storici e statistiche, CV 1962, 547-548, 792; tenże, Prvá cesia svatého CaM. do Rima, w: Studi in onore di Ettore Lo Gotto e Giovanni Mover, Fi 1962, 375-380; tenże, Svatý C.aM.,R 1963; A. Kurt Hubert, Nation und Kirche 1848-1918, w: Bohemia sacra. Das Christentum in Böhmen 973-1973, D 1974, 251-253; A. Waldstein-Wartenberg, Gelehrte Gesellschaften und Akademien, w: Bohemia sacra. Das Christentum in Böhmen 973-1973, D 1974, 448.

Podobne prace

Do góry