Ocena brak

CYRUS WIELKI, Cyrus II Starszy

Autor /Titus Dodano /02.08.2012

(hebr. koresz, stampers, kurusz pasterz), Król pers. z dynastii Achemenidów, założyciel monarchii pers.; panował 559-529 prz.Chr.
Jakkolwiek C. wstąpił na tron 559, wg najstarszych źródeł (w tym także bibl.) pierwszym rokiem jego panowania był 538, kiedy zakończył on jednoczenie wszystkich plemion pers. oraz podbój Medii (550), Lydii (547), Jonii (546) i Babilonii (539).

Edyktem z 538 C. zapewnił podbitym narodom autonomię polit, i tolerancję rei. ; Hebrajczykom, przesiedlonym do Babilonii po upadku państwa judzkiego (-> babilońska niewola), zezwolił nie tylko na repatriację (2 Krn 36,22-23), ale także na rewindykację sprzętu świątynnego (Ezd 1,1-11) wywiezionego przez bibl. króla Nebukadnezara II, oraz na odbudowę świątyni jerozolimskiej.

Ponieważ w Iz 41,1-7 ukazano C. jako pełnego sprawiedliwości wybrańca Jahwe, a w Iz 45,1 jako pomazańca Jahwe, obdarzonego specjalną misją wobec narodu wybranego, niektórzy egzegeci widzą w nim prototyp Izajaszowej postaci -» Sługi Jahwe. Wiele przemawia za tym, że C. przyjąwszy wiarę Zaratusztry, uznał w Jahwe jego boga Ahura Mazdę.

 

R. de Vaux, Les décrets de C. et de Darius sur la reconstruction du temple, RB 46(1937) 29-57; E.J. Bickerman, The Edict of C. in Ezra I, JBL 65 (1946) 249-275; E. Jenni, Oie Rolle des Kyros bei Deuterojesaja, ThZ 10 (1954) 241--256; G. Reinwald, C. im zweiten Teil des Buches Isaias, Bam 1956; H. Lamb, C. the Great, GC 1960 (C. Wielki, Wwa 1966); K. Galling, Die Proklamation des Kyros In Esra I, w: Studien zur Geschichte Israels im persischen Zeitalter, T 1964, 61-78; W. Hinz, BHH II 1035-1036; J. Harmatta, The Rise of the Old Persian Empire. C. the Great, Acta antiqua 19 (1971) 3-15; H. Langkammer, Księgi Ezdrasza-Nehemiasza, PST II 3, Pz 1971, passim.

Podobne prace

Do góry