Ocena brak

Cyraneczka

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Najmniejsza z europejskich kaczek właściwych: długość ciata ok. 37 cm, rozpiętość skrzydet ok. 60 cm. Waży ok. 300 g. Kaczory mają od października do czerwca ozdobną szatę godową, która z daleka nie przyciąga wzroku, ale z bliska wygląda kolorowo. Pióra podogonowe są żółte, boki głowy zdobi ciemnozielony owal z jasnym obrzeżeniem. Samca w szacie spoczynkowej i samicę cyraneczki w każdej szacie łatwo pomylić z nieco większą samicą cyranki, tym bardziej że obie płci tych gatunków mają zielone lusterka na skrzydłach (cyranka nieco bledsze). Dziób cyranki jest raczej prosty, cyraneczki natomiast lekko zadarty. Charakterystyczny, donośny głos brzmi „krii- krik".

Samica kwacze wysokim głosem; w stadzie ptaki porozumiewają się szybkim ,,gę-gę-gę". Cyraneczki są najlepszymi lotnikami wśród naszych kaczek. Z wody do lotu podrywają się prawie pionowo i w gęstych stadkach wykonują niskie, koszące zwroty. Są bardzo towarzyskie, ale niechętnie i rzadko mieszają się z innymi gatunkami kaczek. Szczególnie aktywne są o zmierzchu i w czasie jasnych, księżycowych nocy; w dzień lubią sobie pospać w godzinach południowych.

Środowisko: Teren występowania cyraneczki tworzy liczący kilka tysięcy kilometrów szerokości pas biegnący przez całą Eurazję i Amerykę Północną - od tundry na północy do subtropikalnych obszarów na południu, gdzie ten areał już jednak nie jest ciągły. Amerykański podgatunek uważany jest tam za osobny gatunek. W Polsce cyraneczka dawniej była dość liczna, obecnie znanych jest jedynie ok. 140 stanowisk lęgowych tych kaczek (głównie na niżu i obu pojezierzach).

Należy do ptaków łownych z czasem ochronnym. Cyraneczki gnieżdżą się na mniejszych lub większych stawach i jeziorach słodkowodnych z obfitą roślinnością brzegową i gęstą florą podwodną, na północy także na ubogich w pożywienie jeziorach na torfowiskach wysokich, jeżeli tylko otacza je pas trzcin. Zimą wybierają jeziora i laguny z nagimi wysepkami żwirowymi i piaskowymi jako bezpieczne miejsca wypoczynkowe. Cyraneczki są ptakami wędrownymi; zimują przede wszystkim wokół Morza Śródziemnego i na szlaku łączą się w duże stada.

Lęgi: Toki zaczynają się późną jesienią, ale dopiero na przedwiośniu następuje ich szczyt. Raki wtedy łączą się pary, które trzymają się razem niecałe pół roku. Kaczory wykonują podobne tańce z figurami jak kaczory krzyżówek. Wszystkie ruchy wykonywane są jednak tak szybko, że trudno nadążyć za nimi wzrokiem. Miejsce na gniazdo wybiera kaczka. Jest ono zwykle dobrze ukryte wśród gęstej roślinności, czasami daleko od wody. Gniazdo jest dołkiem wysłanym mniej lub bardziej obficie źdźbłami traw; z czasem wypełnia się puchem.

Okres lęgowy od połowy maja do końca czerwca; w zniesieniu 8-10 jaj długości ok. 45 mm, wysiadywanych 21-23 dni. Wysiaduje kaczka, kaczor czuwa w pobliżu. Niektóre samce czekają aż do wyklucia się młodych i pomagają przy ich wychowywaniu. Pisklęta po wykluciu ważą ok. 20 g. Początkowo rodzina w ciągu dnia ukrywa się na brzegu i tylko w nocy ptaki wypływają na otwartą wodę. Po 3 tygodniach młode są już samodzielne i opuszczają rodzinę. Jednocześnie cyraneczki odlatują z terenów lęgowych. Potem przechodzą całkowite pierzenie, tracą zdolność lotu, żyją w ukryciu w trzcinach.

Pożywienie: Cyraneczki są wszystkożerne: czasem zjadają więcej pokarmu zwierzęcego, innym razem z przewagą roślinnego. Na wiosnę większą część ich pożywienia stanowią larwy komarów, chruścików, kiełże zdrojowe oraz robaki, jesienią przeważają nasiona traw i pędy roślin wodnych i bagiennych. W czasie zimowania w lagunach podstawą pożywienia bywają małże.

Jeśli to możliwe, kaczki te żerują w bardzo płytkiej wodzie lub, pływając, zjadają rośliny tuż pod powierzchnią zanurzając głowę w wodzie. Przecedzają muł na błotnistym brzegu na linii wody lub gruntują, ale z powodu niewielkiego wzrostu jedynie na głębokość dłoni.

Podobne prace

Do góry