Ocena brak

CYNICYZM

Autor /Majeczka Dodano /12.12.2012

Postsokratyczna szkoła w starożytnej Grecji, założona przez Antystenesa (ok. 444—ok. 368 p.n.e.), rozwijana przez Diogenesa z Synopy (412-323 p.n.e.) oraz Kratesa z Teb (IV/III w. p.n.e.). Termin „c." wywo­dzi się najprawdopodobniej od naz­wy gimnazjum w Cynosarges, w któ­rym wykładał Antystenes. Niekiedy jednak wiąże się jego pochodzenie bezpośrednio z greckim słowem kyon (pies), co miało symbolizować „psi" sposób bycia (zachowywania się) wyznawców tej doktryny. Rdzeniem doktryny c. była (znacznie zmody­fikowana) sokratejska koncepcja -> cnoty (—> arete). O ile bowiem, wg Sokratesa, warunkiem szczęścia jesl wiedza, stanowiąca podstawę cnoty, to, wg c, jedynym dobrem dającym szczęście jest sama cnota. Wszystko inne, więc i wiedza, jest niegodne uwagi. Cechy cnoty - panowanie nad sobą, samowystarczalność (—> autarkia), beznamiętność (-> apatia) - nie są osiągalne bez praktyki. Stąd, zda­niem cyników, cnoty nie można się nauczyć, lecz jedynie można zdobyć ją w działaniu. Ten aspekt szczegól­nie rozwijało następne po Antystene-sie pokolenie. Postacią wyjątkowa był tu Diogenes. któremu przypisuj^ się szerokie rozpropagowanie praktycznej filozofii c. Konsekwencją obo­jętnego, za wyłączeniem cnoty, traktowania wszelkich rzeczy był skrajny idywidualizm. Krytykując instytuc­je (państwo, religię), wokół których skupiało się życie społeczne, byli cy­nicy propagatorami —> kosmopolityz­mu. Życie społeczne, jak utrzymywa­li, nie jest zgodne z naturą. Ideałem jest natomiast samowystarczalne i sa­motne życie wg praw natury. Kryterium oceny człowieka jest posiadanie (bądź nie) przez niego cnoty. Należy odróżniać c, jako nazwę doktryny cyników, od cynizmu, czyli określe­nia postawy nieuznawania obowiązu­jących w danym społeczeństwie praw i obyczajów, szydzenia z powszech­nie kultywowanych zasad i wartości.

Podobne prace

Do góry