Ocena brak

CRUSADER - operacja 1941 r.

Autor /diabel Dodano /22.02.2011

Zwycięska ofensywa wojsk alianc­kich prowadzona od 18 listopada 1941 r. do 10 stycznia 1942 r., w której wyniku wyparto wojska niemiecko-włoskie z Cyrenajki (Libia). Po fiasku operacji *„Battleaxe" w 1941 r. wojska brytyjskie w Afry­ce Północnej otrzymały dostawy sprzętu i amunicji. W drugiej poło­wie 1941 r. alianci mieli 924 czołgi (tym 713 uzbrojonych w armaty) i działa samobieżne, gdy wojska „osi" dysponowały 550 czołgami, wśród których było tylko 174 dobrze opancerzonych i uzbrojo­nych *PzKpfw III (139 czołgów) i *PzKpfw IV (35 czołgów). Nowy dowódca brytyjski gen. Claude *Auchinleck pod presją premiera Winstona Churchilla kontynuo­wał przygotowania do ofensywy, w której miały wziąć udział: XIII korpus (dywizja nowozelandzka, hinduska 4 dywizja, 1 brygada czoł­gów), XXX korpus (7 dywizja pancerna, 4 brygada pancerna, południowoafrykańska 1 dywizja, 22 brygada gwardii), a także winny dołączyć po wyłamaniu z *Tobru-ku: 70 dywizja, polska Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, 32 brygada czołgów.

Dowódcą cało­ści sił był gen. Alan Cunningham. W skład wojsk „osi" wchodziły: włoski XX korpus (dywizja pancer­na „Arietę", dywizja zmotoryzowa­na „Trieste"), Panzergruppe Afrika: * Afrika Korps (15 i 21 dywizje pancerne, dywizja „Afrika" - liczą­ca tylko dwa bataliony piechoty, dy­wizja „Savona") oraz włoski XXI korpus (dywizje „Brescia", „Tren-to", „Bologna", „Pavia"). Całością sił „osi" dowodził włoski gen. Etto-re Bastico, aczkolwiek dowódca Panzergruppe Afrika (utworzonej 15 sierpnia) gen. Erwin *Rommel nie zamierzał podporządkować się temu zwierzchnictwu. Wg planów brytyjskich główną rolą w ofensywie miał odegrać XXX korpus, przed którym postawiono zadanie przekroczenia granicy egip-sko-libijskiej w pobliżu Fort Mad-dalenna i kontynuowania uderzenia w kierunku Gabr-Salech, Bir el--Gobi, Sidi Rezegh, Tobruku, skąd miały przebić się przez włoskie linie jednostki brytyjskie i polskie. Prawoskrzydłowy XIII korpus miał zaatakować z Sidi Umar na północ i po rozdzieleniu sił dojść do Bardi i oraz Gasr el-Arid. Ofensywa rozpoczęła się 18 listo­pada 1941 r. i była całkowitym za­skoczeniem dla Niemców. Żołnierze XXX korpusu w ciągu 2 dni posu­nęli się o 70-80 km do przodu i do­byli Sidi Rezegh.

Jednakże dalsze ruchy zostały zatrzymane w wyniku silnych uderzeń wojsk niemiecko--włoskich na oddziały pancerne osłaniające prawe skrzydło XXX korpusu. Po dwudniowych walkach siły włosko-niemieckie odbiły Sidi Rezegh i XXX korpus, ponosząc do­tkliwe straty (22 listopada 7 bryga­da pancerna miała tylko 10 czołgów, a 22 brygada - 34), został zmuszo­ny do wycofania się na odległość ok . 30 km. Erwin Rommel nie wy­korzystał tego sukcesu, gdyż zależa­ło mu na zniszczeniu całej brytyj­skiej 8 armii; przejął bezpośrednie dowodzenie nad 15 oraz 21 dywi­zjami pancernymi i wyruszył w stro­ną Sidi Omar, aby uderzyć na woj­sk a alianckie od tyłu. Głęboki rajd 10 0 czołgów zakończył się niepo­wodzeniem, gdyż nie udało się prze­łama ć obrony hinduskiej 4 dywizji w rejonie Sidi Omar ani zająć alianckich składów paliw i żywno­ści . W tym czasie XIII korpus brytyjski opanował fort Capuzzo i doszedł do Bardii, przecinając linie komunikacyjne wojsk „osi" bronią­cych się na pograniczu libijsko-egipskim.

27 listopada oddziały bry­tyjskie połączyły się z garnizonem w Tobruku, którego żołnierze prze­łamal i włoskie linie w rejonie El Adem. 7 grudnia Rommel zdecydo­wa ł się wycofać dalej na zachód, doel-Ghazali, pozostawiając osamot­nione oddziały włoskie w Bardii i naprzełęczy Halfaya. 9 stycznia1942 r. padła Bardia, a kilka dnipóźniej niemiecko-włoskie węzłyoporu w rejonie el-Sallum i Al Hal­faya. OperacjaCrusader" zakoń­czyła się zwycięstwem aliantów,którzy wyparli wojska włosko-nie-mieckie z Cyrenajki, choć nie uda­ło się ich zniszczyć. W czasie ope­racj i alianci stracili 17 704 żołnierzy (w tym 2900 zabitych), 271 sa­molotów i 280 czołgów; straty wojsk niemiecko-włoskich wynio­sły 32 tys. żołnierzy (w tym 2300 zabitych), 290 czołgów i 165 sa­molotów.

Podobne prace

Do góry