Ocena brak

COMPILATION! ANTIQUAE

Autor /HermanXXX Dodano /31.07.2012

Średniow. określenie 5 zbiorów prawa dekretałów, z których jedynie III i V są zbiorami urzędowymi, pozostałe zaś prywatnymi; przyjęto w nich układ chronol. oraz merytoryczny materiału wg następujących tematów: iudex (o jurysdykcji kośc), iudicium (prawo procesowe z wyjątkiem karnego), cierus (prawo osobowe), connubio (prawo małż.), crimen (prawo karne); podział ten zastosowano później w Dekretalach Grzegorza IX (1234) oraz w in. zbiorach dekretałów ( Corpus Iuris canonici II).

Kompilacja I, którą zredagował ok. 1187-92 Bernard z Pa-wii, zawiera normy prawne pominięte w Dekrecie Gracjana oraz dekretały wyd. od opublikowania tegoż Dekretu do pontyfikatu pap. Klemensa III (1187-91); Bernard pierwszy wprowadził merytoryczny podział materiału i nazwał swój zbiór Breviarium extravagantium; określenie compilatio prima jest późniejsze.

Kompilacja II, zredagowana prawdopodobnie 1210-12 przez Jana z Galii (lub z Walii), z uwagi na czas powstania zawartych w niej dekretałów nazywa się II, choć powstała już po zredagowaniu III; zawiera dekretały pap. Klemensa III, Celestyna III (1191-98) i niektóre starsze dokumenty pominięte w kompilacji I.

Kompilacja III, sporządzona na zlecenie pap. Innocentego III przez jego notariusza Piotra z Benewentu (zw. również Piotrem Collevacino), zawiera dekretały tegoż papieża z pierwszych lat jego pontyfikatu (1198-1210); promulgowana przez Innocentego III bullą Devotioni vestrae z 28 III 1210.

Kompilacja IV, prawdopodobnie autorstwa Jana Teutonika, zawiera dekretały pap. Innocentego III z 1210-16 oraz wcześniejsze, nie uwzględnione w kompilacji III, a ponadto kanony Soboru Later. IV (1215).

Kompilacja V, zredagowana prawdopodobnie przez Tankreda z Bolonii, zawiera dekretały pap. Honoriusza III (1216-27), zebrane na jego polecenie; promulgowana bullą Novae causarum z 2 V 1226.
Ca. miały szerokie zastosowanie w nauczaniu prawa i w praktyce sądowniczej; stanowiły najpoważniejsze zbiory prawa dekretałów w okresie od Dekretu Gracjana do czasu zredagowania Dekretałów Grzegorza IX przez Rajmunda z Peñafort, który wykorzystał je jako zasadnicze źródło.

Pierwszego wyd. dokonał A. Agustín pt. Antiquae collectiones decretalium (Lérida 1576, Kompilacje I-IV), a nast. I. de Ciron pt. Quinta compilatio (Ts 1645); całość pt. Quinqué compilations antiquae (L 1882) wydał E. Friedberg.

 

R. Naz, DDC III 1239-1241; Hove I 355-357; Stickler I 225-229,232-236; A. Vetulani, Deux intéressants manuscrits de la ..Compilatio prima". Trad 12 (1956) 605-611; G. Fransen, Les diverses formes de la „Compilatio prima", w: Mélanges historiques Etienne van Cauwenbergh, Lv 1961, 235-253; G. Le-febvre, DMC I 742; G. Fransen, La tradition manuscrite de la „Compilatio prima", w: Monumenta iuris canonici, CV 1965, I 55-62; G. Lefebvre, Les gloses à la „Compilatio prima" et les problèmes qu'elles soulèvent, w: Monumenta Iuris canonici, CV 1965, I 63-70; I. Subera, Historia źródeł i nauk prawa kanonicznego. Wwa 1970, 114-120.

Podobne prace

Do góry