Ocena brak

Co trzeba zrobić „aby język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa” (J. Słowacki, „Beniowski")?

Autor /gorgiiiii Dodano /14.03.2013

1. Ćwiczenia oddechowe połączone z relaksacją

Ćwiczenia oddechowe, zwłaszcza na początku, nic powinny trwać długo. Wystarczy poświęcić na nie około 10-15 minut. Pozycja wyjściowa leżenie na plecach; nogi wyprostowane, oczy zamknięte, całe ciało rozluźnione.

■    Leżąc swobodnie, spróbuj wyobrazić sobie, żc jesteś płachtą nasiąkniętego wodą materiału, położoną na podłodze.

■    Przez około 20 sekund tak reguluj oddech, żeby powietrze przy minimalnym tylko ruchu klatki piersiowej bezwiednie wpływało i wypływało nosem.

•    Przez parę minut oddychaj tzw, oddechem pełnym: wdychaj powietrze nosem do dolnej części płuc (jakby do brzucha), później płynnie (dzięki rozszerzeniu klatki piersiowej) wprowadzaj je najpierw do środkowej części płuc i dalej płynnie aż do części szczytowej. Wydychaj powietrze nieco energiczniej przez usta. Ważne jest lo, by wsłuchać się we własny oddech i uświadomić sobie jego drogę.

■    W pozycji lecącej, na plecach, przeciągnij się we wszystkich kierunkach (jak rano po przebudzeniu się w łóżku). Przeciągnij ręce. nogi, szyję, cale ciało, tak jak podpowiada ci intuicja. Przeciągając się. głośno ziewaj, wypowiadając głoskę aaa... Ziewaj szeroko, swobodnie, niczym budzący się lew. Staraj się ziewanie to przedłużyć i zaobserwuj, co dzieje się z twoim oddechem.

W czasie ziewania oddychamy naturalnie torem brzusznym, a uświadomienie sobie takiego lypu oddychania jest naszym celem.

Jeśli osiągnąłeś stan rozluźnienia i jeśli masz pogodną naturę, pomyśl o czymś miłym, a nawet śmiesznym i spróbuj się roześmiać. Śmiech, podobnie jak ziewanie, naturalnie pobudza do pracy przeponę. Zdarza się czasem, że od długiego śmiechu boli nas brzuch lo właśnie pobudzona przez śmiech przepona daje w ten sposób znać o sobie. A więc: Cha..., cha..., cha...l

   A teraz przeprowadź ćwiczenie oddechowe torem brzusznym. Pozycja wyjściowa - leżenie na plecach z podkurczonymi nogami; lewa ręka spoczywa na brzuchu, prawa na klatce piersiowej. W tej pozycji należy wykonać następujące ćwiczenia: wypchnięcie brzucha wdychanym powielrzem wdech głęboki nosem; wciągnięcie brzucha z lekkim uściskiem dłoni na przeponę wydech długi ustami; pauza.

Ćwiczenie to powtórz parokrotnie.

•    W tej samej pozycji leżącej unoś w górę nogi wyprostowane w kolanach i bierz głęboki wdech. Następnie wydychaj powietrze, jednocześnie opuszczając nogi. Przy wydechu wymawiaj głoskę sss... (legało) oraz s.i.s... (staccato).

   Leżąc na plecach podnieś do góry prawą nogę pod kątem 90 stopni (wyprostowaną w kolanie). Przy podnoszeniu wykonaj wdech, a następnie przy bardzo wolnym opuszczaniu nogi - wydech. To samo ćwic/cnic powtórz z udziałem lewej nogi. a potem z udziałem obu nóg jednocześnie.

•    Leżąc na plecach weź wdech i jednocześnie unieś złączone nogi na wysokość 20 -40 cm. Następnie zatrzymaj oddech i pozostań w takiej pozycji przez chwilę. Potem wydychając powietrze, wolno opuść nogi do pozycji leżącej, przy czym staraj się, by pięty delikatnie spoczęły na ziemi.

•    Leżąc na wznak zrób wstępny wydech i ułóż narządy mowy do wypowiedzenia głoski /, następnie weź wdech i wydychaj powietrze niesłyszalnie, układając ponownie narządy mowy jak przy artykulacji głoski t.

   Takie samo ćwiczenie wykonaj układając narządy mowy do artykulacji głoski /, potem z, S2.

   W pozycji leżącej zrób: wdech 2 sekundy, zatrzymaj oddech - 5 sekund, wydech - 2 sekundy; wdech - 3 sekundy, zatrzymaj oddech 20 sekund, wydech - 3 sekundy.

•    W lej samej pozycji weź wdech 4 sekundy, zatrzymaj oddech 45 sekund, wydech 4 sekundy.

•    Leżąc na wznak wypowiadaj na jednej fali wydechowej tekst: Jedna wrona hez ogona, druga wrona hez ogona, trzecia wrona bez ogona... Staraj się naliczyć jak najwięcej wron na jednym wydechu.

•    Zmień pozycję na np, stojącą. Przyciągaj do siebie niewidzialną linę. Przy wyciąganiu przed siebie rąk po linę zrób szybki wdech, a przyciągając linę do siebie w wolnym tempie (lina stawia opór) wykonaj wolny wydech. Ćwiczenie powtórz kilkakrotnie, za każdym razem zmieniając pozycję ciała, np przyjmij pozycję klęczącą, w lekki przysiad, wyciągaj ręce nie przed siebie, lecz do góry itp. To samo ćwiczenie wykonuj z dźwiękiem na jednym tonie: a, o i u.

   Przyjmij pozycję wyjściową dowolną. Prawe nozdrze przyciśnij do przegrody nosowej kciukiem prawej ręki i wykonaj w tempie następujące ćwiczenie: na hasło raz wdech przez lewe ijozdrzc, polem szybko zwolnij nacisk na prawe nozdrze, a przyciśnij nozdrze lewe i na hasło dwa, trzy, cztery zrób wydech prawym nozdrzem. Następnie wdech prawym, wydech lewym nozdrzem i tak kilka razy na przemian. Wreszcie wykonaj kilka wdechów i wydechów całym nosem, przy zamkniętych ustach.

Z kolei weź pełny wdech (niesłyszalny) i wydychaj powietrze na słowa: raz, dwa, trzy. Znowu szybki wdech i wydech na: cztery, pięć, sześć. Znowu wdech i wydech na: siedem, osiem, dziewięć ild.

Polem zrób krótki, szybki, pełny oddech i licz:

raz, dwa, trzy (wdech), raz, dwa, trzy (wdech), raz, dwa, trzy (wdech) ild.;

raz, dwa, trzy, czlety, pięć (wdcch), raz, dwa. trzy, cztery, piąć (wdech), raz, dwa, trzy, cztery, pięć (wdcch) ild.;

raz, dwa, trzy ... dziesięć (wdech), raz, dwa, trzy ... dziesięć (wdech), ra2. dwa, trzy ... dziesięć (wdech) ild,

Następnie wygłaszaj płynnie i wyraźnie, na jednym wydechu, tekst: Tam gwiżdżą, tam krążą, tam świszczą, tam dzwonią, łka skrzypka. Coś trzaska i szemrze i dźwięczy i szumi i syczy i brzęczy. I huczą pogonią, drży1 w szybkach.

2. Ćwiczenia emisyjne

•    Leżąc na wznak połóż otwartą dłoń lekko stroną wewnętrzną na twarzy i -nic uciskając dłonią nosa i warg - wymawiaj głoskę mmm płynnie, a polem m...m...m w sposób przerywany. Staraj się zaobserwować wibracje i drżenia, jakie wywołuje głoska m, przy czym zmieniaj położenie dłoni i szukaj miejsca, w którym dźwięk rezonuje najwyraźniej.

•    To samo ćwiczenie wykonaj z użyciem głoski nnn (legato) i n...n...n. (staccato).

   Leżąc nadal na wznak połóż dłoń stroną wewnętrzną na czubku głowy i wymawiaj raz jeszcze płynnie m i n. Staraj się tak kierować dźwięk, by uzyskać wyraźne wibracje właśnie w tym miejscu. Celem tych ćwiczeń jesi uruchomienie rezonatorów głowowych i uświadomienie sobie miejsc wibracji i drżeń.

•    W pozycji leżącej wymawiaj głoskę m, utrzymując dźwięk na jednym tonie, na przemian: mmm (legato) i m . m ..m (staccato).

•    Dodawaj do głoski m samogłoski, pamiętając o utrzymaniu dźwięku na jednym lonic: mmmaaa, mmmooo, mmmmm.

•    Prowadź dźwięk a od tonów niskich po (ony wysokie. Tony niskie powinny być oparte na rezonatorze piersiowym, natomiast tony wysokie na rezonatorze głowowym (tzn. powinieneś wyczuwać wibracje najpierw w okolicy klatki piersiowej, a później w okolicy czoła). Najtrudniejszym momentem jest przejście od tonów niskich do tonów wysokich. Spróbuj wydobyć z siebie najniższe dźwięki jakby z „piwnicy”, a później przejdź do najwyższych, lecz uważaj na jakość dźwięku. Ma on być czysty, dźwięczny, ładnie brzmiący. Nie chodzi tu

o silę dźwięku i jego głośność, lecz o barwę,

•    Swobodnie wymawiaj: mniam, mniam, mniam, jakbyś delektował się jakimś smakołykiem. Celem tego ćwiczenia jest znalezienie tzw. średnicy, tzn, takiego tonu, którym mówi się najłatwiej.

•    Spróbuj przenieść dźwięki a. o, u, i z miejsca na miejsce, jakby były ciężkimi kamieniami.

•    Poniższy tekst wymawiaj wyraźnie, starając się wypowiedzieć jak najwięcej słów na jednym oddechu: Ludwik I. Ludwik II, Ludwik III ... Ludwik VIII ... Ludwik XVII! i cały rejestr wyczerpany. Cóż lo za ludzie, co do trzydziestu doliczyć nie są w stanie.

3. Ćwiczenia artykulacyjne

Ważną zasada ćwiczeń arlykulacyjnych jesl wprowadzanie rozluźnienia Po intensywnym napinaniu mięśni musi nastąpić swobodne ich rozluźnienie. Poniższe ćwiczenia należy obserwować w lusterku (przynajmniej na początku), kontrolując dokładnie wszystkie ruchy aparatu artykulacyjncgo Oto podstawowa rozgrzewka artykulacyjna:

a)    Ćwiczenia żuchwy (należy wykonywać delikatnie)

Opuszczanie żuchwy najpierw spokojnie i powoli opuszczamy żuchwę,

starając się otworzyć jamę ustną jak najszerzej, polem ruchy przyspieszamy. Szczęka w czasie opadania powinna być rozluźniona.

Przeżuwanie wykonujemy ruchy żuchwy jakbyśmy coś przeżuwali. Po chwili łączymy ruch żucia z obniżaniem szczęki dolnej. Język powinien swobodnie spoczywać na dnie jamy ustnej Przesuwanie żuchwy do przodu Przesuwanie żuchwy do lyłu.

Przesuwanie dolnej szczęki rytmicznie na boki najpierw w wolnym tempie, potem w coraz szybszym,

b)    Ćwiczenia warg

Układamy wargi do samogłosek: u. i.

-    Parskanie wydychamy powietrze z wibracją dolnej i górnej wargi. Obie wargi muszą być przy lym maksymalnie rozluźnione.

-    Cmokanie wysuwamy wargi do przodu i cmokamy.

Układamy wargi jak do głoski u i nic gubiąc ..dzióbka" przesuwamy wargi na bok - w prawo i w lewo, potem do góry i do do!u, a następnie ruchem okrężnym w jedną stronę i w drugą stronę. Istotne jcsl to. by w trakcie ćwiczenia zęby były zaciśnięte i żuchwa nieruchoma.

Ponowne parskanie.

-    Nadmuchiwanie policzków - nadymamy policzki przy zamkniętych wargach, a potem gwałtownie wypuszczamy powietrze

Masaż warg nagryzamy górnymi zębami dolną wargę i dolnymi zębami górną wargę

-    Ponowne parskanie.

„Rybka” wykonujemy ustami ruch przypominający łapanie powietrza przez rybę.

-    Opukujący masaż policzków końcami palców. Masujemy także wargi. Nic rozmasowując tzw. rynienki górnej wargi, powtarzamy (z wyraźnym przytrzymaniem warg przy głosce «): auct, eue. ayo. yuy, nyu. iui.

Gwizdanie.

-    Parskanie.

c) Ćwiczenia języka

-    „Młynek" przy ustach zamkniętych - krążymy językiem w ustach najpierw w lewo. a potem w prawo. Obroty wykonujemy spokojnie i równomiernie.

„Młynek" przy ustach otwartych - układamy wargi jak do wymawiania głoski a i nie zmieniając ich kształtu wykonujemy spokojne i równomierne obroty w prawo, potem w lewo.

-    „Gorące kluski" szybko wyrzucamy rozluźniony język do przodu przy otwartych ustach, tak jak podczas jedzenia czegoś gorącego.

-    Językiem sięgamy na przemian do nosa i do brody, przy średnio otwartych ustach. Potem szybko uderzamy językiem na przemian w gómą i w dolną wargę. Szczękę dolną staramy się trzymać nieruchomo.

-    ..Gorące kluski”.

-    Sięgamy czubkiem języka na przemian do lewego i do prawego policzka, lak jakbyśmy chcicli coś z tych policzków zlizać.

-    „Gorące kluski”.

-    „Łopatka i zwężenie” - rozluźniony język lekko wysuwamy do przodu, a następnie ściągamy boczne mięśnie języka.

-    „Koniki na bruku” - uderzamy czubkiem języka o twarde podniebienie, naśladując przy tym odgłos biegnącego koma. Bardzo aktywny ruch warg.

„Gorące kluski".

-    Czubkiem języka przejeżdżamy po podniebieniu do tylu (w prostej linii)

i wracamy do pozycji wyjściowej.

-    „Koci grzbiet" - czubek języka opieramy o dolne zęby i rytmicznie wypychamy język do przodu.

-    „Gorące kluski''.

„Wahadełko" wykonujemy językiem poziome, wahadłowe ruchy.

-    Górną wargę mocno napinamy na górnych zębach, po czym językiem ją spychamy.

-    „Gorące kluski”.

d)Ćwiczenia pierścienia zwierającego gardło

Powtarzamy: ijga, tjgo, tjgu\ kap, kap, kap, kap, kap.

Ziewamy z szeroko otwartymi ustami.

Wymawiamy krótko samogłoski przy szeroko otwartych ustach. W lusterku widoczne są wówczas ruchy podniebienia miękkiego i tylnej ściany gardła.

Powtarzamy bardzo aktywnie następujące dźwięki: ak - ka, ag ga, ok ko. og - go, ek - ke, eg - ge, uk - ku, ug - gu, ik - ki, ig - gi, yk - gi.

Po tej rozgrzewce artykulacyjncj możemy przystąpić do ćwiczeń kontrolnych. Oto one:

•    Przyłóż wierzch dłoni pod brodę i wypowiedz zdanie: Siała baba mak. nie wiedziała jak, a dziad wiedział, nie powiedział, a to było tak. Zwróć uwagę na ruch żuchwy w dół.

Jakie ćwiczenia pomogą w wygimnastykowaniu ust?

   Wypowiadając zdania: Łóżko w uszku, uszko w łóżku'. Pchła pchłę pchnęła w popiół; Łucja grywała na bałałajce - sprawdź w lusterku pracę swoich warg

Jakie ćwiczenia usprawnią i uelastycznią twoje wargi?

   Spróbuj w dużym tempie wypowiedzieć głoski: t, t, t, t, t, t, t, t, 1.1\ ć, ć, ć, Ć, ć, ć, ć, ć, ć, ć\ k, k, k, k, k, k. k, k, k, k. A potem następujące teksty: Kto to tutaj tak tupie? To tato tutaj tak tupie. Ach, to tato tutaj tak tupie\ Matka tka. ojciec tka, a dziecko łka i czka\ Koszt poczt w Tczewie.

Do góry