Ocena brak

Co to są składniki dodatkowe w produktach spożywczych i jakie jest ich działanie?

Autor /elka Dodano /31.01.2012

Większość produktów spożywczych zawiera składniki dodatkowe. I chociaż wielu ludzi - czasami zresztą słusznie - sprzeciwia się ich stosowaniu, w nowoczesnym przemyśle spożywczym odgrywają one ogromną rolę.

Do produktów spożywczych dodaje się często substancje, zarówno pochodzenia naturalnego jak i syntetyczne, które umożliwiają ich dłuższe przechowywanie, wzbogacając je o dodatkowe wartości odżywcze, ułatwiają proces przetwarzania oraz podkreślają smak, kolor, zapach, konsystencję lub wygląd produktu.

Działanie składników dodatkowych

Bez substancji konserwujących niemal wszystkie produkty spożywcze szybko się psują. Czasami nie ma to większego znaczenia, przykładowo, ziarenka cukru po prostu zbijają się w jedną bryłę. Wiele innych wyrobów - nabiał, mięso, ryby, owoce i warzywa - kwaśnieje, jełczeje, traci wartości smakowe, gnije i wskutek tego nie nadaje się do spożycia. W niektórych przypadkach proces ten powoduje, że w produktach żywnościowych pojawiają się substancje trujące.

Proces psucia się żywności można opóźnić, stosując substancje z grupy konserwantów. Niektóre z nich opóźniają wzrost lub wstrzymują działanie mikroorganizmów zawartych w środkach spożywczych. Inne, znane jako antyutleniacze, zwalniają reakcje chemiczne, powodujące psucie się olei i tłuszczów. Jeszcze inne konserwanty pomagają zachować odpowiednią wilgotność lub suchość produktu albo utrzymują warunki sprzyjające pracy innych składników dodatkowych. Ponadto stosowane są składniki utwardzające, skruszające, wygładzające i powlekające, których działanie ochronne wydłuża okres przydatności do spożycia.

Dodatkowe wartości odżywcze uzyskuje się poprzez dodanie do produktu brakujących witamin i substancji mineralnych lub składników straconych w procesie przetwarzania i konserwacji żywności. Poza tym składniki dodatkowe odgrywają zasadniczą rolę w przygotowaniu półproduktów spożywczych dla ludzi będących na specjalnej diecie, np. diabetyków, czy tych, którzy ze względów leczniczych stosują dietę niskokaloryczną lub o niewielkiej zawartości sodu.

Substancje wzbogacające lub podkreślające smak, kolor, zapach i konsystencję produktów stanowią najszerszą podgrupę składników dodatkowych, przy czym największą różnorodność prezentują substancje zmieniające właściwości smakowe. Działają one na nasze zmysły w ten sposób, że zmienia się nasze odczucie smaku potrawy.

Pożyteczne czy szkodliwe?

Wielu ludzi opowiada się za zaprzestaniem stosowania większości substancji stabilizujących, szczególnie modyfikujących wrażliwość narządów zmysłów. Uważa się, że żywność przetworzona nie powinna stanowić tak dużej części naszej diety i należy ograniczyć jej spożycie na rzecz produktów pochodzenia naturalnego, pozbawionych substancji stabilizujących, obniżających jakość i wartości odżywcze produktu.

Należy jednakże brać w tym przypadku pod uwagę pewne względy praktyczne. Stosowanie substancji stabilizujących pozwala w większym stopniu wykorzystać dostępne zasoby żywności, czego - wobec faktu, że wielu ludzi na świecie cierpi głód - nie wolno lekceważyć.

Gdyby nie stosowano substancji stabilizujących, żywność trzeba by było kupować codziennie i w niewielkich ilościach. Ponadto wybór produktów żywnościowych na rynku byłby daleko mniejszy, zarówno ze względu na naturalne ograniczenia sezonowe jak i dlatego, że byłoby znacznie mniej żywności przetworzonej.

Z drugiej strony, niemożliwa jest niestety całkowita kontrola stosowania składników dodatkowych. Przykładowo fakt, że znaczna ilość substancji zmieniających właściwości smakowe nie jest oznaczona numerem E i nie musi być wyszczególniona na etykiecie produktu, prowadzi do poważnych nadużyć.

Poza tym wiadomo, że wiele substancji koloryzujących i konserwujących oznaczonych numerem E może powodować problemy zdrowotne. Alergie, astma, zaburzenia pracy żołądka, nadpobudliwość - szczególnie u dzieci - związane są bezpośrednio ze stosowaniem składników dodatkowych. Uważa się, że składniki dodatkowe mogą być nawet przyczyną znacznie poważniejszych problemów zdrowotnych, a w niektórych krajach wprowadzono zakaz stosowania pewnych ich rodzajów.

Podobne prace

Do góry