Ocena brak

Co to są metody statystyczne?

Autor /Komun Dodano /31.01.2012

Ronald Aylmer Fisher urodził się w Londynie 17 lutego 1890 roku. Uniwersytet w Cambridge ukończył w roku 1912, specjalizując się w mate­matyce i fizyce teoretycznej. Zanim otrzymał pro­pozycję zatrudnienia zgodnie z kwalifikacjami, wybuchła I wojna światowa. Fisher miał zbyt słaby wzrok, by służyć w wojsku - pracował jako finan­sista, nauczyciel, a nawet jako robotnik rolny. Pod koniec wojny udało mu się zdobyć pracę w stacji doświadczalnej Rothamsted, gdzie przeprowadza­no eksperymenty nad rozmnażaniem roślin.
Badania naukowe w tej dziedzinie prowadzono wtedy w bardzo prymitywny sposób. Fisherowi powierzono analizę danych gromadzonych przez ostatnie 75 lat. Do planowania i analizy ekspery­mentów zastosował on matematykę, co pozwoliło na ocenę względnej wagi wielu zmiennych. Napi­sana w rezultacie praca Metody statystyczne przy pracy naukowej (1925) była wznawiana przez ponad 50 lat.
Znaczenie wyniku z punktu widzenia statysty­ki wzrasta wraz z rozmiarem doświadczenia, czyli ilością przeprowadzonych testów. Istotne jest rów­nież, jaka ilość prób spośród wszystkich przepro­wadzonych wskazuje na dany rezultat (na przykład gdy 100 prób wskazuje dany rezultat, to jego waga będzie duża jeśli przeprowadzono 1000 prób, lecz znacznie mniejsza, gdy było ich 1 milion). Rozpocząwszy pracę nad badaniem wpływu nawozów na plon, Fisher wypracował metodę statystyczną, która umożliwiała zmniejszenie liczby doświad­czeń. Każde z nich dzielono na serię badań o mniej­szym zasięgu, które różniły się od siebie jedną zmienną. Następnie wyniki poddawano analizie za pomocą stosunkowo prostego aparatu matema­tycznego, który pozwalał ocenić, czy wynik jest przypadkowy, czy też jest rezultatem działania owej badanej zmiennej.
Tymczasem Fisher zauważył rzecz bardzo istot­ną. Naukowcy zajmujący się badaniami rolniczy­mi zupełnie bezwiednie przejawiali skłonność do wyboru tych próbek, które według oczekiwań miały dawać wyniki potwierdzające ich przypuszczenia. Dlatego Fisher położył wielki nacisk na czysto przypadkowe wybieranie próbek spośród całej populacji. Dopiero takie podejście gwarantowało poprawność analizy statystycznej.
Metody wprowadzone przez Fishera stosowane są dziś w naukach ekonomicznych, w inżynierii, a także w podstawowych badaniach przyrodni­czych, w biologii bądź w fizyce. Za ich pomocą można badać wpływ kwaśnych deszczów na wzrost lasów, bądź na populację ryb w rzekach i jeziorach lub też wpływ długotrwałego działania słabego pro­mieniowania z elektrowni jądrowych na zdrowie populacji ludzkich. Używa się ich także do względ­nie dokładnego prognozowania wyników wyborów (statystycy potrafią z dużą dokładnością przewi­dzieć wynik, opierając badania na stosunkowo nie­wielkiej próbie statystycznej).

Do góry