Ocena brak

Co to są metale przejściowe?

Autor /Stach Dodano /31.01.2012

Czwarty okres rozpoczyna się należącym do I gru­py potasem (K) o liczbie atomowej 19. Posiada on 8 elektronów na trzeciej powłoce (M) oraz jeden elektron na czwartej powłoce (N). Dzięki temu jego własności są bardzo podobne do właściwości na­leżącego do 3. okresu sodu (Na), metalu alkalicz­nego. Wapń (Ca - II grupa, liczba atomowa 20) ma również 8 elektronów na powłoce M i 2 elek­trony na ostatniej powłoce N. Jednak w atomach następnych pierwiastków z tego okresu - skandu (Sc), tytanu (Ti), wanadu (V), chromu (Cr), man­ganu (Mn), żelaza (Fe), kobaltu (Co), niklu (Ni) i miedzi (Cu) - nowe elektrony nie zapełniają czwartej powłoki, lecz wciąż nie zapełnioną powlo­kę M, aż do czasu, gdy znajdzie się na niej komplet 18 elektronów. Jednocześnie na powłoce N znaj­duje się 1 lub 2 elektrony.
Pod koniec tej serii metali przejściowych znaj­duje się miedź (Cu - liczba atomowa 29), z 18 elek­tronami na powłoce M oraz 1 na zewnętrznej powłoce. Następny, również przejściowy, cynk (Zn - liczba atomowa 30) ma na zewnętrznej powłoce
2 elektrony. W dalszych pierwiastkach ta dwójka tworzy oddzielną parę, a następne elektrony obsa­dzają czwartą powłokę, aż do uzyskania stabilnej konfiguracji 8 - elektronowej. I tak gal (Ga), 31. metal w układzie okresowym, ma na zewnętrznej powłoce 3 elektrony, dlatego został sklasyfikowany w II grupie, razem z borem (B) i glinem (Al). German (32) ze swymi 4 elektronami na powłoce zewnętrznej należy do grupy IV, razem z węglem i krzemem. Podobnie jak ten ostatni jest typowym półmetalem. Znajdujący się na końcu czwartego okresu krypton (Kr), mający 36 elektronów w tym 8 na powłoce N, jest gazem szlachetnym.
Identyczna sytuacja ma miejsce w okresie 5. Metale przejściowe rozciągają się od itru (Y - licz­ba atomowa 39) po kadm (Cd - liczba atomowa 48. Dalej następują kolejno: ind (In), cyna (Sn) oraz antymon (Sb) - wszystko metale, półmetal tellur (Te) oraz niemetaliczny jod (I). Gazem szla­chetnym w piątym okresie jest ksenon (Xe).
Ksenon ma 54 elektrony rozmieszczone jak następuje: 2 na powłoce K, 8 na L, 18 na M, 18 na N oraz 8 na piątej - O. Wraz z początkiem szóste­go okresu sprawy mocno się jednak komplikują. Metal alkaliczny cez (Cs - 55 elektronów) ma na zewnętrznej, szóstej powłoce P jeden elektron. Sklasyfikowany jako metal ziem alkalicznych bar (Ba -56) dwa. Następny lantan (La - 57) ma rów­nież dwa elektrony na powłoce P, ale już 9 na powłoce O i 18 na N. Jednak w leżącej dalej gru­pie pierwiastków - również metali przejściowych - zwanych lantanowcami, od ceru (Ce - 58 po lutet (Lu - 71) zapełniana jest powłoka N. Liczba elektronów wynosi na niej 32. przy 9 na O i 2 na P. Poczynając od hafnu (Hf - 72) metale przej­ściowe zapełniają powłokę O, by dla złota (Au -79) osiągnąć nań 18 elektronów, przy jednym na powłoce P. W ostatnim metalu przejściowym szó­stego okresu - rtęci (Hg - 80) - na powłoce P wy­stępują znów 2 elektrony. Rtęć jest metalem o naj­niższej temperaturze topnienia i jako jedyny metal pozostaje cieczą w temperaturze pokojowej.
W grupach III-VIII elektronów przybywa na ze­wnętrznej powłoce, w tym wypadku P. W rezulta­cie otrzymujemy tal (Tl - 81), ołów (Pb - 82) oraz bizmut (Bi - 83). Poczynając od następnego pier­wiastka, polonu (Po - 84) atomy stają się nietrwałe, a same pierwiastki radioaktywne. Polon jest jesz­cze metalem, następny astat (At - 85) półmetalem, a radon (Rn - 86) gazem szlachetnym. Wszystkie znane nam cięższe pierwiastki, zarówno naturalne od fransu (Fr) po uran (U), jak i sztucznie wytwo­rzone, poczynając od neptuna (Np - 93) do uzyska­nego w 1999 roku w Dubnej pod Moskwą pier­wiastka o liczbie atomowej 114 są metalami.

Podobne prace

Do góry