Ocena brak

Co to jest teoria behawiorystyczna?

Autor /Huzar Dodano /31.01.2012

W 1913 roku John B. Watson, profesor amerykańskiego John Hopkins University, stworzył szkołę behawiorystyczną. Uważał on, że jedynym przedmiotem psychologii powinno być studiowanie ludzkiego zachowania. Sądził też, że umysł przypomina "czarną skrzynkę", i że nauka może zmierzyć tylko to, co dostaje się do tej skrzynki przez zmysły (czyli bodźce) oraz reakcje organizmu na te bodźce. Watson twierdził, że psychologia może być taką samą nauką, jak inne nauki przyrodnicze, jeśli narzędzia i metody badawcze będą obiektywne, a przedmiotem - zjawiska, które poddaje się obserwacji.
Potwierdzeniem teorii behawiorystycznych były eksperymenty rosyjskiego fizjologa, Iwana Pawłowa (1849-1936). W 1902 roku Pawłow wykonał serię doświadczeń, mających na celu obserwację zachowań u psów. Podczas typowego doświadczenia Pawłów regularnie dzwonił dzwonkiem tuż przed momentem karmienia psa i zauważył, że widok jedzenia powoduje zwiększone wydzielanie śliny u zwierzęcia. Powtórzył doświadczenie kilka razy. Następnie zadzwonił dzwonkiem, nie dając psu pożywienia i zobaczył, że pies zaczyna wydzielać więcej śliny tylko na dźwięk dzwonka.
Zjawisko wydzielania śliny na widok pokarmu Pawłów nazwał "odruchem bezwarunkowym". Odruchy to proste reakcje organizmu na bodźce będące wynikiem przebiegu impulsów nerwowych, których nie jesteśmy w stanie kontrolować. Przykładowo odruch to reakcja, która każe nam gwałtownie odsunąć rękę od gorącego przedmiotu. Reakcje na określony bodziec są zawsze takie same. Odruch ślinienia się na widok pokarmu to odruch bezwarunkowy, ponieważ pojawia się samoistnie. Odruch ślinienia się na dźwięk dzwonka to odruch "warunkowy", ponieważ warunkiem jego pojawienia się jest wcześniejsze skojarzenie dźwięku dzwonka z podawaniem posiłku.
Pawłow stwierdził, że odruch warunkowy łatwo poddaje się modyfikacjom pod wpływem zmiany warunków panujących w otoczeniu. By wyeliminować przypadkowe czynniki, które mogłyby ewentualnie wpłynąć na wynik doświadczeń, naukowiec musiał brać pod uwagę wszystkie przypadkowe bodźce dochodzące do zwierzęcia. Pies i eksperymentator przebywali w oddzielnych pomieszczeniach. Zwierzę było przywiązane do specjalnego rusztowania, w którym przebywało bez ruchu przez kilka godzin. Pawłów skonstruował system specjalnych rurek, za pomocą których dostarczał psu odpowiednie bodźce i zbierał wydzielaną przez niego ślinę.
Później, w 1929 roku, amerykański psycholog F.B. Skinner kontynuował prace Pawłowa, pro­wadząc eksperymenty, które udowodniły, że zwie­rzę wyższe może nauczyć się wykonywania dowol­nych czynności w reakcji na pewne bodźce, pod warunkiem, że pożądana reakcja zostanie za każ­dym razem nagrodzona.
John B. Watson wyciągnął wkrótce wniosek, że całokształt skomplikowanego zachowania czło­wieka jest kombinacją wielu prostych odruchów warunkowych (inaczej nabytych). Zasugerował nawet, że wszystkie przykłady ludzkiego zacho­wania są nabyte. „Dajcie mi tuzin zdrowych dzie­ciaków (...) i określony przeze mnie świat, w któ­rym będę je wychowywał" - głosił - „a gwarantuję, że po przypadkowym wybraniu któregoś z nich wykształcę go na takiego specjalistę, jakiego będę chciał - lekarza, prawnika, artystę, nawet żebraka i złodzieja, niezależnie od jego talentu, tendencji, zdolności i rasy jego przodków". „

Podobne prace

Do góry