Ocena brak

Co stanowi źródła europejskiego prawa pracy

Autor /Achacy Dodano /06.12.2011

Pierwotnym źródłem prawa były akty tworzące Wspólnoty, w których państwa wyraziły ogólną zgodę na ograniczenie swojej suwerenności.

Należą do nich Traktaty Rzymskie, Jednolity Akt Europejski, Układ o utworzeniu Unii Europejskiej, (znany jako Traktat z Maastricht), Traktat Amsterdamski oraz ostatni – umożliwiający przyjęcie nowych kandydatów – Traktat Nicejski.

Dokumenty te można nazwać konstytucyjną bazą istnienia Unii Europejskiej, porównywalną do konstytucji poszczególnych państw. Zawarte w „Konstytucji Organizacji” ogólne wytyczne, są „wypełniane treścią” przez regulacje wydawane przez organy Unii. Ogólnie można powiedzieć, że celem tych przepisów jest doprowadzenie do wyrównania poziomów gospodarczego i społecznego państw członkowskich, dla umożliwienia obywatelom osiągnięcia jak najlepszych warunków życia i pracy. Działania te z konieczności muszą oddziaływać na wewnętrzny porządek prawny poszczególnych państw członkowskich, jednak co należy podkreślić, wpływ ten powinien mieć miejsce tylko tam gdzie jest to niezbędne i konieczne. System prawny Unii oparty jest bowiem na zasadzie subsydiarności, tzn. na założeniu, że tylko tam gdzie pewne regulacje muszą być stosowane jednakowo, zastępują one przepisy krajowe.

Natomiast w wypadku, gdy cel ten można osiągnąć w inny sposób, np. przez modyfikację już istniejącego ustawodawstwa – jest to preferowane. W tym też celu zostały przekazane organom Unii różnorodne środki i mechanizmy. Najbardziej „drastyczną formułą” jest bezpośrednie zastąpienie regulacji krajowych przepisami Unii – ma to jednak miejsce stosunkowo rzadko. Drugim – najpopularniejszym i najczęściej wykorzystywanym sposobem, jest oddziaływanie pośrednie na ustawodawstwo krajowe. Wreszcie trzecia droga dotyczy sytuacji, gdy działalność organów Unii dotyka w konkretnych przypadkach bezpośrednich adresatów.

Istnieje również czwarta sfera oddziaływania, tym razem niewiążąca, której przykładem są zalecenia. Ten rodzaj dokumentów jest najczęściej wydawany w sytuacji, gdy organy Unii nie mające upoważnienia do wiążącego regulowania jakiejś problematyki, pragną zachęcić adresatów do przyjęcia określonych reguł postępowania. (Ponieważ jednak mają one bardziej charakter deklaratywny, dlatego nie będę się zajmował nimi szerzej). Każdej z wyżej wskazanych sfer oddziaływania odpowiadają odpowiednie źródła prawne. W pierwszym przypadku są to rozporządzenia, w drugim – dyrektywy, zaś w trzecim decyzje. Zgodnie z artykułem 189 Traktatu Rzymskiego, rozporządzenia mają charakter ogólny i obowiązujący we wszystkich elementach.

Z chwilą wejścia w życie, dotyczą one bezpośrednio zarówno państw członkowskich jak i ich obywateli. Rozporządzenia takie stają się częścią porządku prawnego każdego z państw, a w wypadku niezgodności z dotychczas obowiązującymi przepisami krajowymi, powodują ich automatyczne unieważnienie. Ich celem jest pogodzenie konieczności ujednolicenia ustawodawstw państw członkowskich z zachowaniem różnorodności krajowych tradycji, instytucji i mechanizmów prawnych. W związku z tym mogą one być bezpośrednią podstawą do dochodzenia roszczeń przed organami wymiaru sprawiedliwości. Ten rodzaj dokumentów jest wydawany stosunkowo rzadko, bowiem państwa mimo ogólnych deklaracji politycznych, niezbyt chętnie godzą się na zupełne zrzeczenie się swoich kompetencji ustawodawczych. Dlatego też głównym instrumentem działalności legislacyjnej Unii są dyrektywy.

Ich celem jest pogodzenie konieczności ujednolicenia ustawodawstw państw członkowskich z zachowaniem różnorodności krajowych tradycji, instytucji i mechanizmów. Zadaniem dyrektyw nie jest uniformizacja ustawodawstw (jak ma to miejsce w wypadku rozporządzeń), ale ich harmonizacja, poprzez zniesienie podstawowych sprzeczności i ustalenie jednolitych zasad ogólnych. Tak jak rozporządzenia są skierowane bezpośrednio do państw i obywateli, tak dyrektywy wiążą tylko państwa i to w zakresie nakreślonych w nich celów. Pozostawiają one jednak władzom krajowym wybór formy i metody ich osiągnięcia, zgodny z miejscowymi warunkami.

Trzecią kategorią źródeł praw wydawanych przez organy Unii Europejskiej są indywidualne decyzje w stosunku do poszczególnych państw, przedsiębiorstw lub osób prywatnych. Tutaj również można posłużyć się analogią z sytuacją krajową, gdzie ustawodawstwo może być stosowane przez władze w konkretnych wypadkach za pomocą decyzji administracyjnych. W systemie prawnym Unii Europejskiej ta funkcja jest wypełniana przez indywidualne decyzje. Organ Unii może nakazać państwu lub jednostce wykonanie lub powstrzymanie się od działania, może im nadać prawo lub nałożyć obowiązek. Oczywiście organy Unii nie mają tutaj zupełnej dowolności, lecz mogą działać tylko tak jak krajowe organy administracji, w ramach przyznanych im uprawnień.

Do prawa tego zalicza się również umowy międzynarodowe zawierane między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

Podobne prace

Do góry