Ocena brak

Co stanowi treść pojęcia terms of trade i jakie ma to znaczenie w analizie problemów handlu zagranicznego?

Autor /Zachary Dodano /05.01.2012

Terms of trade ma na celu określenie, jak w miarę upływu czasu zmie­nia się siła nabywcza jednej grupy towarowej w stosunku do innej grupy towarowej. Konkretyzując zaś chodzi o zmianę siły nabywczej towarów eksportowanych w stosunku do importowanych przez poszczególne kraje lub grupy krajów.

Ewolucja cenowego terms of trade danego kraju lub grupy krajów daje wskazówkę co do zmian korzyści krajów prowadzących wymianę.

Popra­wia się ono, jeśli ceny dóbr eksportowanych w danym okresie (zazwyczaj rocznym) rosną szybciej niż ceny dóbr importowanych przez ten kraj. Oznacza to, że się zwiększa siła nabywcza danego kraju, bowiem za taką samą ilość dóbr A, można kupić więcej dóbr B lub też mniej za nie zapła­cić.

Poprawa tego wskaźnika nic nie mówi jednak o bezwzględnym kie­runku ruchu cen. Następuje bowiem ona zarówno wtedy, gdy mamy do czynienia ze względnym wzrostem cen eksportowanych w stosunku do zmian cen płaconych w imporcie, jak i wtedy, gdy bezwzględny poziom cen eksportowanych się obniża, pod warunkiem, że ceny płacone w im­porcie obniżają się szybciej.

Wskaźnik cenowego terms of trade jest wskaźnikiem wykorzystywanym najczęściej dla określenia korzyści z wymiany międzynarodowej. Wynika to ze względnej jego prostoty w sto­sunku do innych rodzajów tego wskaźnika. Cenowe terms of trade nie pokazuje jednak w pełni korzyści, jakie się uzyskuje w wymianie międzynarodowej. O nich bowiem decydują nie tylko relacje cen, ale także relacje kosztów, co jednocześnie oznacza, że miarą korzyści jest zmiana, to jest wzrost zysku (rozumianego jako róż­nica między ceną a kosztami), nawet wówczas, gdy cena danego dobra będzie rosła wolniej w eksporcie, niż dobra importowanego.

Kształtowanie się wskaźnika terms of trade danego kraju jest zależne tylko w ograniczonej mierze od czynników, na które ten kraj może mieć wpływ bezpośredni. Dany kraj w praktyce nie ma żadnego wpływu na zmiany cen światowych, które są wypadkową działania wielu czynników o charakterze strukturalnym, instytucjonalnym i koniunkturalnym, działa­jących zarówno po stronie podaży, jak i popytu. Ich działanie jest nieco inne w odniesieniu do poszczególnych grup towarowych.

Decyduje o tym rodzaj towaru biorącego udział w wymianie międzynarodowej. Towary masowe (wystandaryzowane), charakteryzujące się dużą identycznością walorów użytkowych i jednoznaczną klasyfikacją, są stosunkowo łatwo zastępowalne, co powoduje, że w przypadku chęci producenta do podnie­sienia na nie ceny, kupujący może stosunkowo łatwo znaleźć innego do­stawcę. Takimi towarami są przede wszystkim surowce oraz znaczna część artykułów rolnych.

Inaczej się ma sprawa w przypadku towarów zindywidualizowanych, które się charakteryzują walorami użytkowymi, określonymi potrzebami indywidualnych odbiorców oraz poszczególnych segmentów rynku, często jednak trudnymi do ustalenia i zwykle produ­kowanymi w krótkich seriach. Powoduje to, iż uzależnienie odbiorcy od producenta (dostawcy) jest duże, ze względu na ograniczone możliwości sprostania specyficznym potrzebom w krótkim czasie. Tę grupę towarów stanowią przede wszystkim wyroby przemysłowe.

Przyczyn sprawiających, że ceny dóbr wystandaryzowanych kształtują się inaczej niż ceny dóbr zindywidualizowanych, trzeba upatrywać w od­miennym kształtowaniu się ich popytu i podaży. Jest to w dużej mierze wynikiem różnego poziomu elastyczności ich popytu.

Zmiany popytu i podaży inaczej oddziałują na krótkookresowe, a inaczej na długookresowe zmiany cen określonych dóbr.

W krótkim okresie większą stabilnością charakteryzują się ceny artyku­łów przemysłowych, o czym decydują przede wszystkim takie czynniki, jak: mniejsza zależność produkcji od warunków naturalnych, większa możliwość zmiany skali produkcji w warunkach produkcji maszynowej, zróżnicowanie asortymentu oferowanej produkcji oraz jej dostosowanie do zmieniającej się struktury popytu, relatywnie niższe koszty składowa­nia wyrobów gotowych, a także większa możliwość dostosowania po­ziomu zapasów do zmian popytu. Mniej stabilne są w tym czasie ceny ar­tykułów rolnospożywczych i surowców. Wynika to z dużej zależności procesów produkcyjnych (o których decyduje długość cyklu produkcyj­nego i stosowane technologie) od systematycznych dostaw tych technolo­gii.

Znaczący wpływ na ich kształtowanie ma także koniunktura gospodar­cza na świecie, a więc aktywność największych importerów. Poprawa ko­niunktury zwiększa popyt na surowce, przyczyniając się jednocześnie do zwyżki cen (jeśli nie nagromadzono w poprzednim okresie ich zapasów). Zmiany cen na surowce i artykuły rolnospożywcze zależą również od konfliktów zbrojnych i napięć społecznopolitycznych w świecie.

Na kształtowanie się terms of trade mają wpływ także długookresowe tendencje cenowe.

Podobne prace

Do góry