Ocena brak

Co możesz napisać o neotomizmie? Przedstawiciele, kierunki i ośrodki badawcze

Autor /Olaf Dodano /06.07.2011

Neotomizm. Nowoczesne odnowienie myśli św. Tomasza z Akwinu (ok. 1225-1274), powszechnie uważanego za największego średniowiecznego filozofa i teologa.

Najsławniejszymi przedstawicielami neotomizmu byli: Louis Billot (1846-1931), kardynał Desire Joseph Mercier (1851-1926), Ambrose Gardeił (1859-1931), Antonin Gilbert Sertiiianges (1863-1948), Maurice de Wulf (1867-1947), Maurice de la Taille (1872-1933), Reginald Garrigou-Lagrange (1877-1964), Jacques Maritain (1895-1973), Etienne Gilson (1884-1978), Marie-Domimque Chenu (1882-1990) oraz Ives Congar (1904-1995).

Na życzenie papieża w Lowanium otwarto (1884) katedrę neotomizmu, oddając ją wybitnemu filozofowi D. Mercierowi, późniejszemu kardynałowi. Przyciągał on studentów szeroką wiedzą i uwzględnianiem aktualnych problemów. Od papieża otrzymał (1887) zgodę na utworzenie Instytutu Filozoficznego (Institut Supérieur de Philosophie), by studentom dostarczał wiedzy i zarazem był ośrodkiem badań naukowych.

Zaczęto wydawać naukowe czasopisma, które zajęły się neotomizmem: Philosophisches Jahrbuch (1888), wydawany w Niemczech przez Görres-Gesellschaft, Pastor Bonus w Trewirze (1888), Revue Thomiste w Paryżu (1893), Revue Néoscholastique w Lowanium (18S4) i Rivista Filosofiā Neoscholastica w Mediolanie (1909).

Neotomizm, tak jak neoscholastyka, nie stał się zwartym systemem. Niektórzy uczeni tylko częściowo uwzględniali myśli św. Tomasza. Nie poniechali też innych kierunków filozoficznych, jak augustianizm. W samym Rzymie wpływowy jezuita, C. Maizzella, w swoich rozprawach posługiwał się scholastyką sarezjańską, a w Kolegium św. Bonawentury (Quaracchi koło Florencji) studiowano naukę Bonawentury i wydawano jego dzieła. Franciszkanie nadal pielęgnowali skotyzm.

W Niemczech, Austrii i Szwajcarii miał neotomizm gorliwych zwolenników i licznych przeciwników. Wielu znaczących katolickich filozofów niemieckich pozostawało pod wpływem neokantyzmu. Trudno zresztą przeprowadzić linię podziału i wyraźnie zaliczyć jednych do neotomistów, innych nie. Wywierający wielki wpływ na teologię, dogmatyk M. J. Scheeben (zm. 1888) zbadał i uwzględnił w swoich dziełach całą myśl filozoficzną i teologiczną od najwcześniejszej patrystyki, przez św. Augustyna do św. Tomasza, jak również uwzględnił teologię potrydencką, lecz trudno powiedzieć, czy był neoscholastykiem. Badania historyczne skoncentrowały się nie tylko na Tomaszu, ale na całym średniowieczu, z uwzględnieniem istniejącego wówczas platonizmu. i powiązania scholastyki z filozofią arabską.

Chrześcijańskiemu platonizmowi ulegał H. Schell, profesor apologetyki w Würzburgu, obdarzony głębokim, twórczym i oryginalnym umysłem. Dając w swych dziełach filozoficzno-teologiczną syntezę, ujął tradycjonalną doktrynę w kategoriach personalistycznych, przez co uznano go za prekursora chrześcijańskiego personalizmu.

Paryż obok Lowanium stał się silnym ośrodkiem neotomizmu. Istniejący tam Instytut Katolicki uprawiał go i propagował, zwłaszcza przez międzynarodowe kongresy teologiczne. Osiągnięcia obu ośrodków nie uwalniały ich od krytyki. Uniwersytetowi lawańskiemiu zarzucano, że język francuski w wykładach obniża ścisłość teologiczną, wymogła więc Kongregacja Studiów, by teologię i filozofię wykładano po łacinie.

Podobne prace

Do góry