Ocena brak

CLAUSIUS RUDOLF

Autor /Euchariusz Dodano /28.07.2012

ur. 2 I 1822 w Koszalinie, zm. 24 VIII 1888 w Bonn, Fizyk teoretyk.

Studiował w Berlinie i Halle, gdzie 1848 uzyskał doktorat, a 1850 docenturę; wykładał w uniw. w Berlinie, a jako prof, od 1857 w szkole politechnicznej w Zurychu, od 1866 na uniw. w Würzburgu oraz 1869 w Bonn.

Szczególnie twórczy okazał się w kinetycznej teorii gazów i termodynamice fenomenologicznej. Wprowadził jeden z podstawowych wzorów tej teorii, wiążąc wielkość makroskopową (ciśnienie gazu) z wielkościami mikroskopowymi (masa i średnia kwadratowa prędkości drobin); sformułował (wraz z B. Cla-peyronem) prawo przemian fazowych pierwszego rodzaju, ustalając związek pomiędzy temperaturą i oporem przewodników.

W termodynamice fenomenologicznej (niezależnie od W. Thomsona) sformułował postulatywnie LT zasadę termodynamiki, wg której nie można zbudować takiego motoru cieplnego, który pobierałby ciepło od ciała chłodniejszego i przekazywał je ciałom o wyższej temperaturze, nie powodując żadnych trwałych zmian w otoczeniu.

Wprowadził pojęcie -> entropii, uzasadniając, że w układach izolowanych nieodwracalne procesy fiz. przebiegają w kierunku wzrostu entropii (wyrównania temperatur), co ukazuje kierunek przebiegu zjawisk w przyrodzie; dowodził, że prawo wzrostu entropii stosowane do całego wszechświata (który uważał za układ izolowany) wskazuje na jego czasową skoóczo-ność; proces wzrostu entropii wszechświata zmierza do osiągnięcia stopnia maksymalnego, dlatego musiał rozpocząć się w określonym momencie (wobec tego wszechświat musi mieć początek).

Wielu fizyków (np. M. Smoluchowski, W. Staszewski, E. Teske) nie przyjmuje twierdzenia C, gdyż ich zdaniem termodynamika statyczna wskazuje na możliwość występowania w przyrodzie procesów, którym towarzyszy zmniejszanie się entropii.

Do zasadniczych prac C. zalicza się artykuły wyd. w zbiorze Sammlung der Abhandlungen über die mechanische Wärmetheorie (I-II, Z 1864) oraz dzieło Die mechanische Wärmetheorie (I-II, Brau 1865-67).

 

M. Grotowski, M. Sadzewiczowa, W. Werber, S. Ziemecki, Dzieje rozwoju fizyki w zarysach, Wwa 1931, I (passim); S. Brush, The Development of the Kinetic Theory of Gases, Annales of Science 14(1958) 185-196; Sz. Szcze-niawski. Fizyka doświadczalna. Ciepło i fizyka drobinowa, Wwa 1964, II 29-34; H. Piersa, Ocena dowodu ze wzrostu entropii, w: W. Granat, Teodycea. Istnienie Boga i Jego natura, Lb 1968, 248-255; M.J. Klein, Gibbs on C, Historical Studies in the Physical Science 1 (1969) 127-149; E. Daub, DSB III 303-310.

Podobne prace

Do góry