Ocena brak

Claude Levi-Strauss

Autor /larina Dodano /15.05.2012

Claude Levi-Strauss - francuski antropolog, socjolog i filozof jest jednym z wybitnych przedstawicieli strukturalizmu. Prowadzone przez niego badania nad budową systemów kulturalnych uczyniły zeń największego antropologa społecznego wszystkich czasów.

Claude'a Levi-Straussa fascynowały związki międzyludzkie. Pasjonowały go tajemnice ludzkiego umysłu i prawa związane z pokrewieństwem, rytuały, mity oraz sposoby ekspresji, które nadają specyficzny charakter społecznościom ludzkim. Levi-Strauss sądził, że między tymi grupami zachodzą ścisłe związki i że we wszystkich kulturach, nawet na pozór odległych, obowiązuje podobny wzorzec zachowań społecznych, wynikający z nieuświadomionej, lecz determinującej nasze działania struktury ludzkiego umysłu.

Początkowy entuzjazm

Claude Levi-Strauss urodził się w 1908 r. w Brukseli. W 1932 roku ukończył wydział filozofii i wydział prawa na paryskiej Sorbonie. W połowie lat trzydziestych, gdy wykładał socjologię i filozofię na uniwersytecie w Sao Paulo w Brazylii, rozwinęło się u niego silne zainteresowanie antropologią. Jest to nauka o fizycznym, społecznym i kulturalnym rozwoju społeczności ludzkich.

Levi-Strauss zajmował się przede wszystkim antropologią kulturową, która analizuje i uogólnia wyniki badań etnologicznych i etnograficznych. W ramach tej nauki przeprowadza się analizę wzorów zachowań, systemów wartości i praw, ideologii, instytucji i innych elementów szeroko pojętej kultury we wzajemnym powiązaniu i odniesieniu do rzeczywistości społecznej.

Jako szef ekspedycji etnologicznych miał okazję osobiście obserwować najróżniejsze formy życia ludzi. Wyprawiał się na przykład do Mato Grosso, w samo serce Brazylii, poprzecinane wielkimi dolinami rzecznymi i porośnięte gęstymi lasami, aby studiować zachowania tamtejszych Indian. Po odbyciu służby wojskowej, w 1942 roku Levi-Strauss osiedlił się w Nowym Jorku, pracując w New School for Social Research. Tam znalazł się pod wpływem idei słynnego językoznawcy Romana Jakobsona (1869-1982). Po trzech latach pracy Levi-Strauss został attache kulturalnym przy ambasadzie Francji (1946-47). W roku 1948 powrócił do ojczyzny.

Zdobywanie sfawy

Na uniwersytecie w Paryżu, gdzie był profesorem etnologii, Levi-Strauss opublikował La vie fami-liale et sociale des indiens Nambikwara (Życie rodzinne i społeczne Indian Nambikwara), w której analizował zachowanie członków społeczności indiańskiej. Jednak swoją fundamentalną pracę, Les structures elementaires de la parente (Podstawowe struktury związków, pokrewieństwa) opublikował w 1949 roku, w czasie gdy pracował w administracji Musee de 1'Homme. W tej pracy Levi-Strauss objawił się jako propagator struktu-ralizmu w antropologii kulturowej.

Dzieło to otworzyło również nowe drogi do kariery przed przyszłym klasykiem antropologii. W 1950 r. Levi-Strauss został mianowany dyrektorem Ecole Pratique des Hautes Etudes w Paryżu, gdzie pozostał do roku 1974, w tym samym czasie pracując jako profesor antropologii społecznej cieszącej się ogromną estymą uczelni Collfege de France (1959-82), która miała mu później przyznać tytuł profesdra honorowego.

Materialne przejawy myśli

Według Levi-Straussa umysł jest zorganizowaną strukturą, która dąży do porządkowania i klasyfikowania elementów otaczającego nas środowiska i doświadczeń. Podobnie działa również społeczeństwo jako całość. Levi-Strauss połączył idee właściwe teorii komunikowania się i logice matematycznej, budując sposób analizy zwany struk-turalizmem, który miał przynieść mu sławę.

Strukturaliści analizowali związki międzyludzkie, dzięki którym powstają społeczeństwa, co doprowadziło ich do kontrowersyjnego wniosku, że chociaż poszczególne kultury wydają się na pierwszy rzut oka odmienne, w rzeczywistości posiadają podobną strukturę i stanowią wyraz uniwersalnych procesów myślowych. W rezultacie wszystkimi jednostkami ludzkimi i społecznościami w całej historii rządziły te same czynniki psychologiczne. Przedstawiając swoje teorie, Levi-Strauss wykorzystywał abstrakcyjne modele matematyczne, by znaleźć podobieństwa w różnorodnych kulturach.

Społeczeństwa uniwersalne

W monumentalnym dziele Mitologie (1964-72) Levi-Strauss stwierdza, że mimo odmienności form, podobieństwo mitologii różnych kultur wskazuje na to, że mają one wspólne znaczenia i przekaz, które można wykorzystać, by wytłumaczyć to, co dotąd zdawało się niewytłumaczalne.

Z jego prac wypływa wniosek, że wszystkie kultury są systemami komunikowania się rządzonymi przez język i że wszystkie te struktury i związki są w swej istocie identyczne. Dlatego nie ma społeczeństw „prymitywnych" czy „rozwiniętych", jedyną różnicą między społecznościami jest poziom zaawansowania technicznego. Co więcej niewerbalne sposoby wymiany informacji, takie jak na przykład wymiana towarowa, mogą być rozpatrywane w kategoriach języka, ponieważ w różnych kulturach interpretowane są one w ten sam sposób.

Najwybitniejsze prace

Olbrzymia, obejmująca ogromny zakres tematyczny spuścizna Claude'a Levi-Straussa, zawierająca między innymi takie dzieła jak Antropologia strukturalna (1958), Totemizm (1962) oraz Myśl nieoswojona (1962) i Anthropologie structurale deux (1973) buduje i rozwija do dziś popularną teorię strukturalizmu antropologicznego.

Inne prace są bardziej szczegółowe: Droga masek (1975), na przykład, zawiera drobiazgową analizę sztuki, religii i mitologii Indian z północno-zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Dzięki autobiografii Smutek tropików (1955) badacz stał się popularny poza światem nauki.

Pionierskie prace Levi-Straussa odsłoniły elementy związków międzyludzkich i zachowań społecznych, odkrywając przed nami tajemnice najróżniejszych kultur i społeczności oraz ich uniwersalne struktury.

Claude Levi-Strauss - WAŻNIEJSZE DATY

1908

Narodziny 28 listopada w Brukseli

1919-26

Nauka w Lycee Janson de Sailly

1927-32

Studia prawnicze i filozoficzne na Sorbonie

1934-39

Praca na uniwersytecie w Sao Paulo; od 1935 roku kierowanie etnologicznymi ekspedycjami badawczymi

1939-41

Służba w armii francuskiej

1942-45

Profesor w New School for Social Research w Nowym Jorku

1946-47

Attache kulturalny przy ambasadzie francuskiej w USA

1948

Profesor etnologii na uniwersytecie paryskim, publikacja La vie familiale et sociale des indiens Nambikwara

1949

Publikacja Les structures elementaires de la parente  

1950-74

Dyrektor naukowy Ecole Pratique des Hautes Etudes

1955

Publikacja Smutku tropików  

1958

Publikacja Antropologii strukturalnej

1959-82

Profesor antropologii społecznej w College de France

1962

Publikacja Totemizmu oraz Myśli nieoswojonej

1964

Publikacja La cru et le cuit

1967

Publikacja Du miel aux cendres

1968

Publikacja L'origine de manieres de table

1971-75

Publikacja L'homme nu; Anthropologie structurale deux; Drogi masek

1983

Publikacja Le regard eloigne; profesor honorowy College de France

1984-85

Publikacja Paroles donnees; La potiere jalouse

1990

Publikacja De pres et de loin

1991-93

Publikacja Historie de Lynx; Regarder, ecouter, tire

1994

Publikacja Saudades do Brasil

Podobne prace

Do góry