Ocena brak

CICHOWSKI, Cichowczyk, Cichocki MIKOŁAJ SJ

Autor /Franciszek777 Dodano /27.07.2012

ur. 1598 w Wielkopolsce, zm. 27 III 1669 w Krakowie, Teolog, polemista.

Do zakonu wstąpił 1615; po studiach wykładał filozofię, teologię i egzegezę bibl. w kolegium jez. w Poznaniu; był również kaznodzieją lud. i głosił misje na Sądecczyźnie i w okolicach, gdzie znajdowały się gminy -> braci polskich; 1645 w Kijowie wziął udział w dyspucie o pochodzeniu Ducha Świętego;

uważany obok M. Śmigleckiego i H. Powodowskiego za jednego z największych polemistów; zajmował się także sprawą rozwoju Kościoła unickiego, prowadząc rozmowy z archimandrytą Innocentym Gizelem; występował w obronie prawnej egzempcji jezuitów pol., szczególnie w sprawie płacenia dziesięcin; przyczynił się do wydania i utrzymania dekretu banicyjnego na braci polskich.

Do ważniejszych pism C. należą m.in. — Centuria argumen-torum pro summa et naturali Christi divinitate (Kr 1641, 16492), którego skrótem jest Trzydzieści przyczyn, dla których każdy zbawienia [...] szukający ma się odrażać od zboru tego, który ariańskim zowią (Kr 1652), Credo arianorum seu confessionis socinistarum (Kr 1649), Wizerunek nieprawdy ariańskiej (Kr 1650), Nowe zawstydzenie socynistów (Kr 1653, 1654), Wyklęcie ministrów ariańskich (Kr 1654), Program diabla ariańskiego (Kr brw), Manes Schlichtingiani (Kr brw), Namowa do ich mościów koronnych, aby przy konstytucji przeciw arianom statecznie stali (bmrw) oraz Speculum samothenistarum vel socinianistarum (Kr 1662); ponadto ogłosił Colloquium Kijoviense de processione Spiritus Sancii a Patre et Filio (Kr 1649), Tribunal sanctorum patrům orientalium et occidentallum (Kr brw;

skrócony przekład pol. Trybunał świętych ojców greckich, Lw 1692, 16982), Responsum theologicum [...] contra exemptionem patrům Societatis Jesu a soluendis decimis (R 1650) oraz Angelici doctoris sancii Thomae Aquinatis de beatissima Virginis Deiparae immaculata conceptione sententia (Pz 1651, W 1660, Passau 1720). Jego pisma polem, cechuje nietolerancja, przesada (zarzucał m.in. braciom pol., że zamiast Boga czczą diabła) i brak miłości chrzęść. ;

w polemice z braćmi poi. wyzyskał ich stanowisko wobec wojen ze Szwedami, a klęski nar. uważał za karę Bożą za pobłażanie różnowiercom; jego nastawienie polem, zrozumiale jest w świetle ówczesnych nastrojów oraz walk polit, i rei., przebiegających w atmosferze wzrastającego fanatyzmu i nietolerancji.

 

Brown 144-146; Sommervogel II 1175-1180; M. Pęckowski, Księdza Mikołaja C. „Wizerunek nieprawdy ariańskiej", MKośc 2 (1910) 277; S. Bednarski, PSB IV 29 ; J. Tazbir, Walka z braćmi polskimi w dobie kontrreformacji, ORP 1 (1956) 165-207 (passim); tenże, Nietolerancja wyznaniowa i wygnanie arian, w; Polska w okresie drugiej wojny północnej 1655-1660, Wwa 1957, I 249-301 (passim); NKorbut II 91-93; J. Tazbir, Arianie i katolicy, Wwa 1971 (passim).

Podobne prace

Do góry