Ocena brak

Chrystus według gnozy

Autor /Horacy Dodano /26.04.2011

  Wczesne chrześcijaństwo miało duże problemy z uznaniem pełnego człowieczeństwa Jezusa Chrystusa Syna Bożego. Pojawiły się bowiem tendencje, aby ludzkie ciało Jezusa uważać za pozorne, eteryczne, za rodzaj zjawy (dokeci). Uważano, że jest niedopuszczalnie ubliżające Bogu przyjęcie ludzkiego ciała przez Jego Syna. Sprzeciw wobec takiej myśli znajdujemy w listach św. Jana Apostoła:

 Umiłowani, nie dowierzajcie każdemu duchowi, ale badajcie duchy, czy są z Boga, gdyż wielu fałszywych proroków pojawiło się na  świecie. Po tym poznajecie Ducha Bożego: każdy duch, który, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele, jest z Boga. Każdy zaś duch, który nie uznaje Jezusa, nie jest z Boga; i to jest duch Antychrysta, który - jak słyszeliście -nadchodzi i już teraz przebywa na świecie. (1J 4,1-3)   Wielu bowiem pojawiło się na  świecie zwodzicieli, którzy nie uznają,  że Jezus Chrystus przyszedł w ciele ludzkim. Taki jest zwodzicielem i Antychrystem. (2J 7).   

Gnoza była ruchem religijnym oraz intelektualnym. Ukształtowała się w II wieku po Chrystusie. Zawierała wiele elementów zaczerpniętych z religii Wschodu: babilońskiej, perskiej, egipskiej, czerpała również z judaizmu. Posługiwała się językiem filozofii greckiej.  Gnostycyzm nie przyjął nauki chrześcijańskiej o realnym Wcieleniu Syna Bożego oraz o możliwości zbawienia ludzkiego ciała. Był to nurt dualistyczny, który głosił napięcie: między duchem a materią (ciałem). Za dobre uznawał sferę ducha, za złe świat materii.  Obok Pisma  św. gnoza czerpała z innych ksiąg i  źródeł, przyznając im status ksiąg objawionych. Przeciwnikiem gnozy był św. Ireneusz z Lyonu (+ ok. 202).  

Zwolennikami gnozy umiarkowanej, złagodzonej, chrześcijańskiej byli: Klemens Aleksandryjski i Orygenes. W ich ujęciu gnoza to postawa chrześcijańskiego intelektualisty. Dla Klemensa Aleksandryjskiego Jezus jest przede wszystkim nauczycielem, wychowawcą.  Gnostycyzm nieortodoksyjny rozwinął się w II wieku w Syrii. Był głoszony przez Saturnila i Menandra. W Aleksandrii wielkie systemy stworzyli: Bazylides, Walentyn oraz Karpokrates.  

Marcjon z Synopy (II w.) przeciwstawił złego Boga Starego Testamentu Bogu objawionemu przez Jezusa Chrystusa pełnemu miłości.  Według poglądów gnostyckich człowiek pod względem duchowym pochodzi od dobrego Boga. Pod względem ciała wywodzi się od złego boga. Odkupienie jest wyzwoleniem człowieka z materii dzięki tajemniczej wiedzy (ezoteryzm). Źródłem tej wiedzy jest Chrystus, najwyższy eon dobrego bóstwa. Jezus posiadał pozorne ciało ludzkie. Przekazał tajemną wiedzę wybranym. Poprzez wtajemniczenie stali się oni „pneumatykami” (duchowymi). Nie wtajemniczeni pozostali na zawsze „hylikami” (zmysłowymi, cielesnymi, materialnymi) lub „psychikami” (ludźmi rozumu i cnoty). Gnostycy wyróżniali trzy kategorie osób: zmysłowi, psychiczni, duchowi. 

Według nich również w samym człowieku istnieją trzy warstwy: zmysłowa, psychiczna, duchowa.  

Gnozą był manicheizm i kataryzm. Za gnostyckie ruchy i sekty uważa się w czasach nowożytnych myśl Jakuba Boehme, różokrzyżowców oraz wolnomularzy, teozofię i antropologię, a także psychologię Carla G. Junga.

Podobne prace

Do góry