Ocena brak

Chorał gregoriański

Autor /DariuszZeSpychowa Dodano /05.04.2013

Śpiewy liturgiczne koscioła katolickiego byty produktem wielu kuinu- Starego Sw'iala. PrzezBizancjum dotarły one do Rzymu, przenoszac don dcmenty spiewu syryjskieco. palestynskiegoi greckiego. Jeszcze z antycznej Grecji przeszedł do sredniowiecza kult muzyki jako siływychowawczej.

Znaczenie muzyki wzrosło jeszcze bardziej z chwila, gdy kosciółchrzescijanski wprowadził ja jako integralna czesc liturgii katolickiej. Wane sa tu trzyproblemy: i ozszerzenie sie chrzescijanstwa, nawiazanie chrzescuunstwa do wzorówantycznych ; przejscie od modelu antycznego do nowych lorm. Wczesnochrzescijanski kosciółmoe byc uznany za synteze nowej wiary i najszczytniejszych ideałów antycznyh. Niestety, omuzyce pierwszych wieków chrzescijanstwa wiemy niewiele. Pierw-,zyrn ogniskiem spiewukoscielnego na Zachodzie był Mediolan, gdzie działał reformalpr in.izyki koscielnej biskupAmbroy (333 -397). uchodzacy za twórce hymnu 7c Dcnm laudamw. Pózniej siedzibaspicwi! koscielnego stal sic Rzym, gdzie powstała szkoła spiewaków (.m holu cantorwn).

Tendencje do wurow adzi::-nia porzadku w muzyce uywanej dla liturgii datuje sie odnajwczesniejszych lat działalnosci Koscioła, ale dopiero tu, w Rzymie, papie <„) GrzegorzWielki (działał w latach 590-604) dokonał (czy tez: polecił dokonac) ossalcczncgo wyborumciodh koscielnych w postaci autentycznego Antyf'oiiar:a. Od iiies'o te formjednogłosowego spiewu łacinskiego wz.ieła nazwe chorału gregorianskiego.

Spiew gregorianski okresla sie jako ehoni). od skwa rlturuf. tj. miejsca, gdzie stali spiewacy koscielni.Spiew ten nie nia podioza irmonicznego, nie ma akompaniamentu, opiera sie na bogatej!igur;.icji. C l-i.ti-aklerystyczna dla chorału gregorianskiego jest nic lylkojego irionofonicznosc(chorał gregorianski znany te. jest Jako caniiis planus. spiew równy, jednogłosowy), ale i 10.ze opiera sie na modalnosci (podstawa chorału gregorianskiego sa skale koscielne, w sumiejest ich osiem). Chorał jest niemetryczny. w rytmice układa sie on według tekstu łacinskiego inotowany jest w specjalnej notacji iieiiniw. Melodie ujete w skalach koscielnych brzmia podzien dzisiejszy surowo i ascetycznie, co bardzo dokładnie odpowiadało funkcjom tej muzykiw kosciele. 34. Cztery rodzaje chorału Chorał gregorianski nie był monolitem, pochodził zrónych zródeł i przybierał te róne formy.

Istniały cztcry rodzaje układów choraługregorianskiego: syiabiczny, w którym pojedyncza nuta odpowiadała pojedynczej sylabietekstu (układ typowy dla hymnów i tropów), psaimodyczny. w którym spora ilosc sylabprzypada na Jedna nute (układ charakterystyczny dla psalmów), neumatyczny. w k tórym(odwrotnie.) na jedna sylabe wypadało po kilka ilul. i wreszcie melizmatyczny. w ( tórynispora ilosc nut przypadała na Jedna sylabe (tak np. w Alleluja).

Na ukształtowanie sie legostylu wpłyneło szereg ronych kultur spiewi;: wywodzacy sie z. Syrii spiew antyfonalny(jeden chór odpowiada drugiemu) i responsorialny (glos soiowy n;', przemian z chó- rem),pochodzace z, Bizancjum hymny (odgrywajace wielka role w pózniejszej liturgii kosciołagreckiego), spiew ormianski zbudowany na alfabetycznej, a póznie; na neu-matycznej notacji i:\ reszcie spiew ydowski, odgrywajacy wielka roie Jako model melizmaiyki.

Podobne prace

Do góry