Ocena brak

CHOJEŃSKI JAN bp.

Autor /Goar666 Dodano /25.07.2012

ur. 17 III 1486 w Golejewku (k. Rawicza), zm. 11 III 1538 w Piotrkowie Trybunalskim, Kanclerz wielki koronny.

Studiował na Akademii Krak., gdzie 1505 uzyskał bakalaureat sztuk wyzwolonych, później w Sienie, uzyskując doktorat obojga praw; dzięki pokrewieństwu z bpem krak. Janem Konarskim uzyskał szereg beneficjów i wszedł 1515 do kapituły krak., a 1522 został archidiakonem krak.;

1523 mianowany sekretarzem król., a nast. sekretarzem wielkim koronnym brał żywy udział w życiu polit., ciesząc się zaufaniem króla Zygmunta I Starego i Bony; 1531 został bpem przem.; zabiegi o protekcję Austrii w staraniach o kanclerstwo utrudniły mu karierę polit.;

poparciu, jakiego udzielał Hohenzollernom i księciu Albrechtowi Pruskiemu, zawdzięczał nominację na bpstwo płoc. (1535); na sejmie krak. 1536-37 za wystąpienie w obronie praw Kurii rzym. i przywilejów Kościoła pol., król mianował go 16 II 1537 kanclerzem wielkim koronnym, a 4 VII przeniósł na bpstwo krak.; odtąd Ch. wywierał decydujący wpływ na politykę wewn. i zagr.; sprzeciwiał się programowi egzekucji praw, widząc w niej groźbę dla Kościoła; piętnował egoizm stanowy. Należał do wybitnych przedstawicieli humanizmu w Polsce;

był protektorem uczonych oraz studiujących w kraju i na uczelniach zagr. (M. Kromera, S. Hozjusza, lekarza J. Strusia), utrzymywał żywe kontakty z Akademią Krak. i jako kanclerz reformował ją w oparciu o wzory wł. ; interesował się reformacją, ale był jej zdecydowanym przeciwnikiem w Polsce;

mimo że do jego przyjaciół należeli ludzie cieszący się opinią wolnomyślicieli (J. Dan-tyszek, M. Nibszyc, J. Zamboski), był jednym z najgorliwszych bpów kat.; dbał o podniesienie poziomu szpitalnictwa w Polsce; świetny mówca, w działalności polit, kierował się prawością i sprawiedliwością; dbał o reformę obyczajów duchowieństwa.

 

W. Pociecha, PSB III 396-399; Z. Wojciechowski, Zygmunt Stary (1506--1548), Wwa 1946 (passim); W. Pociecha, Królowa Bona (¡494-1557). Czasy i ludzie odrodzenia, Pz 1949-58, I-IV (passim).

Podobne prace

Do góry