Ocena brak

CHODKIEWICZ ALEKSANDER

Autor /czesio01 Dodano /14.02.2012

CHODKIEWICZ ALEKSANDER, hrabia, ur. 4 VI 1776
w Czarnobylu (Polesie), zm. 24 I 1838 w Młynowie (Wołyń),
działacz kult. i mecenas, kolekcjoner, chemik, dramatopisarz.
Uczestnik powstania 1794, fundator i dowódca pułku piechoty
1812-13, obrońca konstytucji za Królestwa Pol., wywieziony
1826 do Petersburga za kontakty z Tow. Patriot., wspierał
uczonych i artystów, a także instytucje: —» Liceum Krzemienieckie,
przy którego organizowaniu współpracował z T. Czackim,
 i T P N , którego był od 1804 aktywnym członkiem.
Zgromadził kilkudziesięciotysięczną bibliotekę (częśc. sprzedana
za długi 1816-25, częśc. zniszczona 1917-19, resztki
w krak. M u z e u m Nar.), zbiór obrazów, rycin, medali. W warsz.
pałacu przy ul. Miodowej prowadził salon lit.; zainstalował tu
też pierwsze w Polsce prasy litograf, (odbił m. in. 1822 Portrety
wsławionych Polaków W. Śliwickiego, z tekstem własnym)
i urządził pracownię chem., w której prowadził samodzielne
oadania nauk.; wydał podręcznik Chemia (t. t-7 1816-20).
Wystawione 1810-16 na warsz. scenie klasycyst. tragedie Ch.
o tematyce antycznej: Katon (wyd. 1809), Wirginia (1817, w t.1
Pism wierszem i prozą), Teona (1816), mimcrszlachetnej tendencji,
znalazły się już współcześnie pod obstrzałem krytyki
z racji niedomogów artystycznych. Był też Ch. autorem libretta
opery J. Elsnera Jagiełło w Tęczynie (wyst. 1820), tragedii
Jadwiga, królowa polska (ogł. 1978), poematu Kartago (1803);
przełożył kilka dram. W Młynowie utrzymywał prywatny
teatr.

PSB 3 (T. Estreicher, H. Mościcki); SPKP (T. Chorosz); A. RYSZKIEWICZ
Galeria obrazów A.Ch., w: Zbieracze i obrazy, W. 1972; A.
CZYŻYK O twórczości dramatycznej A.Ch., Roczn. Kom. Hist. lit. 14
Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry