Ocena brak

CHARLES H. COOLEY (1864 - 1929)

Autor /Ivan Dodano /28.07.2011

Jeden z twórców socjologii amerykańskiej, reprezentujący typowe dla niej zainteresowania mikrosocjologiczne, na pograniczu psychologii społecznej. Pozostawił trzy ważne dzieła: Natura ludzka i porządek społeczny (1902), Organizacja społeczna (1909), Proces społeczny (1918),

Za centralny problem socjologii uważał relację jednostki i społeaeństwa. Oba rodzaje bytów są nierozdzielne, stanowią aspekty jednej rzeczywistości. „Jednostka i społeczeństwo to narodzone równocześnie bliźnięta" - pisze Cooley. Nie ma społeaeństwa poza wyobrażeniami ludzi, nie ma jednostek, które nie byłyby kształtowane przez społeczeństwo. Ta jedność wytwarza się w procesach interakcji i komunikacji międzyludzkiej. Ewolucja form komunikacji, od gestu i „języka dala", przez język mówiony, pismo, aż po druk - to najważniejszy aspekt rozwoju społecznego.

Jednostka ludzka staje się w pełni człowiekiem, dopiero gdy ukształtuje swoją jaźń, refleksyjne przekonanie o sobie samym. Jaźń tworzy się przez interpretację opinii, orientacji, postaw innych ludzi wyrażanych pod adresem jednostki. Jednostka przegląda się jakby w zwierciadle innych, obserwując reakcje innych na swoje czyny. Gdy są pozytywne (a dokładniej, gdy odczytuje je jako pozytywne), jej samoocena poprawia się, gdy zaś są negatywne (lub lepiej: postrzegane jako negatywne), samoocena ulega obniżeniu. Ukształtowana jaźń odzwierciedlona jest źródłem konformistycznego postępowania, gdyż spełnienie oczekiwań społecznych prowadzi do pozytywnych reakcji, a tym samym wysokiej samooceny. Jestem tym, co sądzę, że ty sądzisz o mnie. A chcę, abyś sądził dobrze, więc staram się działać tak, jak byś pragnął. W tym tkwi tajemnica skutecznej socjalizacji i kontroli społecznej.

Nabywanie jaźni odzwierciedlonej, a także procesy socjalizacyjne i kontrolne dokonują się najpełniej na terenie tzw. „grup pierwotnych", rodziny, grupy rówieśniczej i grupy sąsiedzkiej. Stanowią one pierwsze agendy społeaeństwa, z którymi styka się dziecko, i które wpajają mu społeczne wzory. Oddziałują w okresie największej plastyczności psychiki. Stają się dla jednostki grupami najważniejszymi, z którymi najbardziej się liczy i na których oaekiwania najmocniej się orientuje. Ich niewielki rozmiar pozwala na szaególnie intensywne i intymne interakcje „twarzą w twarz". Jednostka uaestniay w nich całą swoją osobą, a nie tylko w ramach jednej wyspecjalizowanej roli. Dobrze funkcjonujące grupy pierwotne to najlepsza szkoła wartości i norm: miłości, solidarności, przyjaźni, zaufania, lojalności, pomocy, życzliwości.

Podobne prace

Do góry