Ocena brak

Charakterystyka swobody przepływu pracowników w Unii Europejskiej

Autor /Achacy Dodano /06.12.2011

I wersja

Swoboda przepływu informacji oznacza zakaz jakiejkolwiek dyskryminacji opartej na przynależności państwowej odnośnie do zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy. Swoboda ta obejmuje prawo do odpowiadania przez pracowników państw członkowskich na aktualne oferty pracy, do swobodnego poruszania się w tym celu po terytorium Wspólnoty, przebywania w jednym z państw członkowskich w celu wykonywania na jego terytorium pracy zgodnie z postanowieniami prawa krajowego dotyczącymi pracowników krajowych oraz do pozostania na terytorium tego państwa po ustaniu zatrudnienia.

Prawo do swobodnego przepływu pracowników znajduje zastosowanie do wszystkich oferowanych stanowisk pracy, z wyjątkiem stanowisk w służbie cywilnej, oraz dotyczy wszystkich pracowników pragnących świadczyć pracę w innym państwie niż państwo ich obywatelstwa, za wyjątkiem jednak tych osób, którym odmówiono wstępu na jego terytorium ze względu na ochronę bezpieczeństwa, zdrowia i porządku publicznego. Każdemu zatem obywatelowi państw członkowskich Wspólnoty przysługuje zatem prawo udania się do innego państwa członkowskiego i podjęcia tam zatrudnienia na oferowanych miejscach pracy. Zatrudnieni w ten sposób pracownicy nie mogą być dyskryminowani z powodu swojego obywatelstwa. Mają oni prawo do równego traktowania, które obejmuje nie tylko wynagrodzenie oraz inne warunki pracy, ale rozciąga się także na dostępność do zatrudnienia i związane z nimi korzyści socjalne oraz podatkowe.

II wersja

Podmiotowy zakres swobodnego przepływu osób:

1.pracownicy (obywatele wspólnoty): pracownicy najemni, pracownicy samodzielni, przyszli pracownicy w trakcie szkolenia,

2.członkowie rodzin pracownika przemieszczającego się i inne osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe bez względu na obywatelstwo,

3.inne osoby: studenci, emeryci, osoby posiadające środki własne wystarczające na utrzymanie.

Przedmiotowy zakres swobody przepływu osób:

-prawo swobodnego przemieszczania się,

-prawo pobytu

-prawo do pozostania na terytorium państwa członkowskiego po zaprzestaniu wykonywania pracy,

-prawo do równego traktowania,

-prawo do wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych,

-prawa członków rodzin,

-bezpieczeństwo socjalne,

-system informacji ni koordynacji zatrudnienia cudzoziemców.

III wersja

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską (TWE) znosi na trenie Unii Europejskiej wszelkie przeszkody ograniczające swobodny przepływ osób. Prawo do swobodnego przemieszczania się przysługuje obywatelom Unii Europejskiej (obywatelstwo UE jest nową instytucją w systemie prawa europejskiego i zostało ustanowione na mocy Art. 8 TWE), będącym: pracownikami najemnymi; osobami korzystającymi z prawa do tworzenia przedsiębiorstw; lub osobami świadczącymi usługi na obszarze Wspólnot. Zasada swobodnego przepływu osób traktowana jest przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości jako jedna z podstawowych zasad prawa wspólnotowego i - sama w sobie - uważana za ważne prawo socjalne. Konkretyzacja uregulowań prawnych dotyczących pracowników znajduje się w artykułach 39-42 TWE. Zgodnie z Art. 39 TWE, swoboda przepływu pracowników będzie obejmować eliminację wszelkich przejawów dyskryminacji ze względu na narodowość pomiędzy pracownikami Państw Członkowskich w odniesieniu do zatrudnienia, płac i innych warunków pracy.

Prawa wynikające z tego artykułu przyznawane są pracownikom i ich rodzinom, choć ani TWE, ani inne akty prawne Unii Europejskiej (a w zasadzie Wspólnot Europejskich, ponieważ UE utworzona na podstawie Traktatu z Maastricht nie posiada osobowości prawnej) nie definiują pojęcia "pracownik". Lukę tę wypełnił Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) uznając, że podstawową cechą wyróżniającą pracownika jest "wykonywanie usługi o pewnej wartości ekonomicznej dla lub pod kierunkiem innych w celach zarobkowych". Podstawy traktatowe, dotyczące prawa do swobodnego przepływu pracowników, mają rozwinięcie w aktach wykonawczych Unii Europejskiej (tzw. prawo pochodne).

Zasada ta została wsparta przez dodatkowe regulacje dotyczące koordynacji ubezpieczeń społecznych, wzajemnego uznawania dyplomów i koordynacji narodowych systemów uzyskiwania kwalifikacji zawodowych. Początkowo swoboda przepływu osób (a raczej związane z nią prawo pobytu w dowolnym państwie członkowskim) dotyczyła w zasadzie tylko osób aktywnych ekonomicznie. Dopiero odpowiednie regulacje przyjęte pod koniec lat 80. rozszerzyły jej stosowanie na osoby "nieczynne" ekonomicznie: -studentów (jeśli zostaną przyjęci na studia i wykażą się posiadaniem ubezpieczenia oraz wystarczających środków, by podczas swojego pobytu nie stać się ciężarem dla systemu zaopatrzenia społecznego przyjmującego państwa); -emerytów (jeśli otrzymują wystarczającą emeryturę i są ubezpieczeni);

-oraz pozostałych obywateli państw członkowskich (jeśli posiadają wystarczające środki na utrzymanie i są ubezpieczeni).

Niezbywalnym prawem uzupełniającym swobodny przepływ pracowników jest swoboda pobytu w celu zatrudnienia zgodnie z przepisami krajowymi państwa przyjmującego oraz dostęp do mieszkań i posiadania ich na własność.

Zasada swobodnego przepływu osób dotyczy nie tylko pracowników najemnych, o których była mowa wyżej. Obywatel Unii Europejskiej korzysta również z prawa do osiedlania się, podejmowania działalności gospodarczej lub świadczenia usług na obszarze Wspólnot. Zwłaszcza działalność gospodarcza może wiązać się z przepływem siły roboczej w formie tzw. samozatrudnienia, czyli wykonywania wolnego zawodu lub świadczenia usług, np. fryzjerskich.

Przepływ siły roboczej będzie tym większy, im większe są różnice płac w krajach, których rynki pracy podlegają integracji oraz im większe będą różnice w ich poziomie bezrobocia.

Zasada swobodnego przepływu siły roboczej powoduje, że kraje emigracyjne mogą liczyć na złagodzenie bezrobocia. Część siły roboczej, zachęcona wyższymi płacami w innych państwach, decyduje się bowiem na pracę za granicą. Kraje emigracyjne uzyskują w ten sposób pewne zmniejszenie obciążenia budżetów z tytułu wypłaty zasiłków dla bezrobotnych. Korzyścią mogą być też przekazy płac z zagranicy (pozytywny wpływ na bilans płatniczy) oraz podniesienie jakości siły roboczej (przy założeniu, że emigranci po jakimś czasie wrócą do kraju wraz z nowymi umiejętnościami). Jakość siły roboczej ma zasadnicze znaczenie dla przedsiębiorców - im wyższa, tym niższe koszty działalności firm dzięki lepszej alokacji czynników produkcji. Kosztem swobodnego przepływu siły roboczej dla krajów emigracyjnych mogą być za to wyjazdy pracowników stosunkowo wysoko wykwalifikowanych.

Kraje imigracyjne też mają korzyści z realizacji tej zasady. Zyskują tu pracodawcy, ponieważ zwiększona przez przyjazdy pracowników cudzoziemskich podaż pracy prowadzi do obniżenia stawek płac miejscowej siły roboczej, tym samym zmniejszając koszty działalności przedsiębiorstw. Ponadto pracownicy cudzoziemscy często dysponują umiejętnościami rzadko spotykanymi na miejscowym rynku pracy (i są w stanie sprzedać te umiejętności za niższą cenę). Koszty, w przypadku krajów imigracyjnych, ponosi przede wszystkim miejscowa siła robocza (spadek płac).

Podobne prace

Do góry