Ocena brak

CHARAKTERYSTYKA RYNKU WYBORCZEGO W EUROPIE ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ.ROZMIAR I OTWARTOŚĆ RYNKU WYBORCZEGO

Autor /Leon Dodano /22.07.2011

A. ROZMIAR - Generalnie następuje tendencja zmniejszania rozmiaru (czyli ilości partii na arenie parlamentarnej – Węgry ’90 i ’94 – 7, obecnie 4; Czechy – z 8 do 5, Serbia, Albania etc.).

Duży rynek (przeciętnie więcej niż 7 reprezentowanych w parlamencie partii): Chorwacja, Estonia, Litwa, Łotwa, Rosja (teraz już chyba nie?), Rumunia, Słowacja, Słowenia, Ukraina (duży rynek jest też w Krakowie, tylko IMHO strasznie brzydki). Zaznacza się tendencja koncentracji poparcia dla 2/3 największych partii, niezależnie od rozmiaru rynku (skąd my to znamy?)

B. POZIOM OTWARTOŚCI – mierzy się wielkością poparcia dla nowych partii. Kraje można podzielić na dwie grupy: Węgry, Czechy, Albania, Słowenia, Chorwacja, Rumunia – gdzie rywalizują (choć z różnym rezultatem) w zasadzie te same partie i Ukraina, Rosja, Serbia, Estonia, Polska, Litwa i Łotwa – gdzie nowe partie potrafią uzyskać znaczne poparcie a nawet wygrać (co jest regułą na Łotwie) – szczególnie w krajach, gdzie znudziła się zamiana postkomuny i postopozycji w kółko: Bułgaria, Estonia, Litwa, Serbia (trend od 2001)

C. STAŁOŚĆ PREFERENCJI (a raczej brak stałości) – ciężko zmierzyć, ale popularne jest przerzucanie głosów nawet między blokami, choć można znaleźć pewne osie dzielące elektorat: postkomunistyczna (Polska, Węgry, Rumunia), kwestia mniejszości (Estonia, Łotwa), modelu gospodarczego (Czechy, jaki praktyczny to naród), kwestia narodowa (Serbia), ocena prezydentury (Ukraina), stosunek do mecziaryzmu (Słowacja). Ale częste pojawianie się nowych partii zakłóca te kalkulacje często. Elektorat ustrukturyzowany występuje jedynie w Czechach i na Węgrzech.

D. POZIOM RYWALIZACYJNOŚCI – generalnie się zwiększa

E. POZIOM ALTERNATYWNOŚCI – generalnie wysoki, poza kilkoma przypadkami gdzie zwycięzca nie tworzył rządu z powodu koalicji mniejszych (Litwa, Estonia, Słowacja – kilkakrotnie mecziarowcy (HZDS) tak mieli, Rumunia). Kilkukrotnie zwyciężała sukcesorka w Rumunii i HDZ (tudźmanowcy) w Chorwacji. Skrajny przykład z drugiej strony to Bułgaria, Litwa, Łotwa, Polska – zmiana za każdym razem.

WNIOSKI: wg typologii Rose’a i McAllistera mamy rywalizację:

- zamkniętą (walczą o władzę 2 bloki, wyborcy o w miarę stałych preferencjach): Czechy i Węgry

- wytyczoną (2 partie, zmienne preferencje wyborców): Albania, Słowenia

- ustrukturyzowaną (więcej partii, stałe preferencje wyborców): nigdzie, blisko Rumunia i Słowacja

- otwartą (wiele partii, zmienne preferencje): Estonia, Łotwa, Serbia

Podobne prace

Do góry