Ocena brak

Charakterystyka ptaków - ROZMNAŻANIE I ODŻYWIANIE

Autor /Bruno Dodano /06.10.2011

Wszystkie ptaki bez wyjątku są jajorodne. Jajo, chronione przez cienką, lecz twardą wapienną skorupkę, zawiera bardzo dużo substancji odżywczych, tworzących żółtko, które jednej strony widoczny jest formujący się zarodek - mała matowa, biaława plamka. Dzięki ciepłu, które oddziałuje na jajo podczas inkubacji, plamka ta zmienia się, nabiera życia i przekształca się w embrion, pobierający przez pewien czas pokarm z żółtka, z którym jest połączony.

Z embrionu rozwija się pisklę, które rozbija skorupkę i wychodzi na świat. Kształt i kolor jaj są bardzo różnorodne i zależne od zwyczajów poszczególnych gatunków. Ptaki, które składają jaja na skalnych półkach produkują jaja o kształcie stożkowym, aby nie mogły się z nich stoczyć i w razie czego turlały się tylko na niewielkiej przestrzeni. Z kolei gatunki, które zakładają gniazda w dziuplach, składają jaja prawie zupełnie okrągłe, ponieważ jest to najodpowiedniejszy kształt, by dobrze układały się one na dnie zagłębienia. Jaja rzadko bywają w całości białe.

Wiele gatunków składa jaja plamiste lub nakrapiane, aby zamaskować je na tle podłoża albo gałęzi drzew. Odmienna jest ilość wysiadywanych jaj, przy czym warto zwrócić uwagę, iż z reguły jest tym większym bardziej gniazdo narażone jest na niebezpieczeństwo. Bardzo dużo jaj składają ptaki, które budują gniazda na ziemi, zaś ptaki gniazdujące na niedostępnych skałach składają często jedno jajo. Również pisklęta różnią się między sobą, gdy wychodzą z jaj.

U jednych gatunków wykluwają się pokryte puchem, bardzo żywe i zaradne, potrafią same jeść i podążać za rodzicami, podczas gdy inne przychodzą na świat zupełnie gołe, niezdolne do żadnego ruchu i rodzice muszą wkładać im pożywienie do dziobów. Te pierwsze nazywa się zagniazdownikami, drugie - gniazdownikami. Gniazdowniki wymagają pewnego i wygodnego mieszkania, gdzie mogłyby przebywać aż do pełnego rozwoju, stąd też ptaki te konstruują najdoskonalsze, najbardziej skomplikowane gniazda. O ile nie składają jaj w norach lub dziuplach.

Zachwycający jest instynkt, z jakim ptaki budują gniazda.

Spotyka się niezliczone ilości form i sposobów budowy gniazd, jak również i materiałów, używanych przez różne gatunki - od zwykłego zagłębienia, które robi nandu w glebie, aż po gniazdo krawczyka cejlońskiego z pomysłowo pozszywanych liści, czy też zbiorowe gniazda wróbla towarzyskiego.

Garncarz rdzawy z Ameryki Południowej buduje gniazdo z błota, perkoz - z sitowia i jaskrów, bocian- z patyków, salangana - z własnej śliny, która przy kontakcie z powietrzem wysycha i twardnieje jak cement.

Co się tyczy pożywienia, spotykamy u ptaków taką samą różnorodność, jak u ssaków. Największa ich część żywi się owadami i małymi bezkręgowcami lub owocami i nasionami, ale istnieje też wiele ptaków jedzących mięso, a także żywiących się ziołami. Niedobór pewnego rodzaju pożywienia w niektórych porach roku powoduje migracje, zawsze celowe, wielu gatunków ptaków. Ogólnie faunę ptasia dowolnego kraju można podzielić na cztery grupy:

1) ptaki osiadłe, które widzi się przez cały czas;

1) ptaki, które można zobaczyć tylko na wiosnę i w lecie, zakładające gniazda w kraju;

2) ptaki spotykane tylko jesienią i zima, odlatujące na okres lęgowy;

3) ptaki przelotne, to znaczy te, które widzi się przez kilka dni wiosny na półkuli północnej w ich drodze na północ oraz kilka dni jesienią, gdy wędrują na południe.

Ptaki z drugiej grupy przybywają na wiosnę z krajów położonych bardziej na południe, by wychować potomstwo, a te z trzeciej grupy w tym samym czasie odlatują na tereny położone bardziej na północ także w celu złożenia jaj. Tak więc wszystkie ptaki wędrowne o tej samej porze roku podróżują w tym samym kierunku. Tak samo dzieje się na półkuli południowej, bowiem w rzeczywistości ruch odbywa się od biegunów w stronę równika, gdy nadchodzą mrozy i od równika w stronę biegunów wraz z nadejściem lata, a ponieważ pory roku na półkuli południowej, okazuje się, że ptaki z tej pierwszej półkuli zbliżają się do równika o tej samej porze roku, gdy odlatują stamtąd ptaki z półkuli północnej.

Ta właśnie różnica pór roku między dwiema półkulami powoduje, że z reguły, w obrębie tego samego gatunku, pary spędzające część roku na północ, przez pozostałą część roku przebywają daleko na południu. Wiele ptaków gniazdujących na północy Francji nie przemieszcza się w zimie dalej do północnej Afryki, natomiast te, które spędzają sezon lęgowy na obszarze Bałtyku, zimują aż na południe Afryki.

Powodem tych długich wędrówek nie są oczywiście same zmiany temperatury, lecz niedobór lub dostatek pożywienia uwarunkowany tymi zmianami. Ptactwo wodne i zasiedlające moczary dociera do stref klimatu umiarkowanego, gdy pierwsze mrozy skują lodem stawy i jeziora krajów Północy i w tym samym czasie brak owadów zmusza ptaki owadożerne do opuszczenia tych terenów i migracji na południe. A zatem najwspanialsze jest to, ze każdy gatunek powraca co roku na sezon lęgowy do tych samych krajów, a szczególnie zadziwia fakt, że wędrówka każdego gatunku ma swoją w przybliżeniu ustaloną datę i odbywa się zawsze tym samym szlakiem. W wędrówce na południe ptaki mają zwyczaj łączenia się w ogromne stada, podczas gdy na północ nieraz lecą rozproszone, względnie parami lub małymi grupkami.

Podobne prace

Do góry