Ocena brak

Charakterystyka podstawowych zasad postępowania sądowego

Autor /Wit Dodano /21.02.2012

 

Sądy powszechne z reguły rozpoznają sprawy kolegialnie (wieloosobowo). Oznacza to, że w sądach rejonowych sprawę rozpoznaje sąd w składzie 1 sędziego i 2 ławników, a w sądach okręgowych, działających jako sądy II- instancji w składzie 3 lub 5 sędziów w zależności od wagi sprawy. Tylko w wyjątkowych przypadkach sąd rejonowy rozpoznaje i rozstrzyga sprawy w składzie 1 sędziego.

Zakłada się bowiem, że kolegialność zwiększa niezawisłość sądu, który dzięki niej jest bardziej odporny na wszelkie uboczne wpływy. We wszelkich sprawach rozpoznawanych z udziałem ławników, ławnicy mają równe prawa z sędziami i podobnie jak oni są w zakresie orzekania niezawiśli i podlegają tylko ustawom.

Kolejną zasadą obowiązującą w sądach powszechnych jest zasada jawności. Sprawy są rozpatrywane w postępowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej, np. w postępowaniu z nieletnimi, sprawa odbywa się przy drzwiach zamkniętych o ile jawność rozprawy nie jest uzasadniona ze względów wychowawczych.

Ponadto jeśli jeden ze współoskarżonych jest nieletni to sąd może wyłączyć jawność rozprawy w całości lub w części. Zasadę jawności można wyrazić za pomocą:

  • Zasady publiczności (jawności zewnętrznej), zgodnie z którą sprawa powinna być rozpatrywana jawnie wobec osób postronnych, tzn. powinna być rozpatrywana na rozprawie w sposób publiczny umożliwiający obserwowanie jej przez każdą zainteresowaną osobę bez względu na to czy jest ona związana ze sprawą czy też nie

  • Zasada jawności wewnętrznej, według której sprawa powinna być rozpatrywana wyłącznie z udziałem stron i ich przedstawicieli- osób bezpośrednio zainteresowanych ich rozstrzygnięciem.

Zasada jawności umożliwiając społeczną kontrolę działalności sądu, sprzyja wydawaniu rozstrzygnięć zgodnych z prawem i odpowiadających poczuciu sprawiedliwości. Zasada ta stanowi również gwarancję niezawisłości i bezstronności sędziego, ponieważ jego działalność odbywa się pod kontrolą społeczną. Jawność rozprawy ma wzmacniać poczucie ładu i porządku prawnego oddziaływując wychowawczo, nie tylko na uczestników postępowania, ale i osoby postronne.

Stanowi ona również gwarancje realizacji jednej z podstawowych zasad postępowania sądowego, zasadę kontradyktoryjności (zasada sporności). Klasyczna zasada kontradyktoryjności przejawia się w tym, że sąd rozstrzyga sprawę wyłącznie na podstawie dowodów przeprowadzonych na wniosek stron, ponadto opierając się na faktach powszechnie znanych i faktach znanych sądowi urzędowo.

Zasada instancyjności: sądy rejonowe rozpatrując większość spraw, nie rozpatrują tylko tych, które zostały przekazane do kompetencji sądu okręgowego.

Podobne prace

Do góry