Ocena brak

CHARAKTEROPATIA

Autor /Kiry Dodano /24.07.2012

Zaburzenia osobowości dotyczące -> charakteru, zbliżone do -> psychopatii, występujące w wyniku zmian organicznych w mózgu; przejawia się m.in. w zaleganiu myśli, chwiejności emocjonalnej, wzmożonej drażliwości, wybuchowości, doprowadzającej nieraz do konfliktów z otoczeniem; termin ch. wprowadził pol. psychiatra T. Bilikiewicz, inni zmiany tego typu zaliczają do tzw. pseudopsychopatii.
Ch. jest zagadnieniem istotnym w -» psychologii i psychiatrii, zwł. gdy chodzi o stronę społeczno-wychowawczą i określanie stopnia poczytalności.

Charakterologiczne nieprawidłowości, nierzadko wyjaśniane wyłącznie szkodliwymi wpływami wycho-wawczo-środowiskowymi, mogą mieć podłoże w organicznych wrodzonych zmianach mózgu, częściej jednak są następstwem urazów stanów zapalnych mózgu. Ciężkim zmianom charakteropatycznym towarzyszą przeważnie rozległe zmiany organiczne w mózgu.

Ch. występuje często jako jeden z objawów padaczki, zwł. skroniowej miażdżycy, przewlekłego -> alkoholizmu, -> narkomanii. Zmiany charakterologiczne następują także pod wpływem zaburzeń wewnątrzwydzielniczych (gruczoły dokrewne) oraz psychoz fzwl. -> schizofrenii). Jedni charakteropaci są uczuciowo tępi, bez zainteresowań, skryci, nietowarzyscy; inni zaś ożywieni, wielomówni, zuchwali.

Ch. starczą cechuje najczęściej zanik szerszych zainteresowań, zacieśnienie do drobnych spraw osobistych (-* egotyzm), skostniałość poglądów i brak zrozumienia dla wszystkiego, co nowe, stępienie życia uczuciowego, w szczególności zanik uczuć wyższych; słabną również hamulce korowe, nawet przy odpowiednim poziomie inteligencji.

Rozpoznanie ch. wymaga stwierdzenia, że patologiczne cechy charakteru pozostają w związku przyczynowym z przebytymi chorobami i zmianami organicznymi mózgu. Niektóre zmiany organiczne mogą być klinicznie nieuchwytne. Rozwój metod badawczych, w szczególności elektroencefalografii, pneumoencefa-lografii i badań biochemicznych, umożliwił stwierdzenie niektórych drobnych zmian organicznych centr, układu nerwowego.

Zagadnienie ch. ma aspekt mor.; często skłonności niemor. i przestępcze człowieka, które ocenia się w terminach moralizatorskich, są w rzeczywistości zdeterminowane przez patologicznie zmieniony stan mózgu.

Niezależnie jednak od wewnątrzustrojowego czynnika etiologicznego nadal działają na osobowość wpływy środowiska (pomyślne i niepomyślne). W niektórych przypadkach istnieją poważne wątpliwości co do pełnej poczytalności charakteropatów; prawdopodobnie upośledzenie nie dotyczy zdolności rozpoznawania znaczenia czynu, ale kierowania postępowaniem.

Oceny etyczne zależą od organicznych warunków zdrowia psych., a brak poczucia mor. jest najprawdopodobniej wynikiem stanu patologicznego ubytkowego, który może być wywołany nawet sztucznie drogą leukotomii przed-czołowej (chirurgiczne przerwanie łączności między przednimi częściami płatów czołowych). Charakteropaci wymagają szczególnej opieki wychowawczo-profilaktycznej.

 

T. Bilikiewicz, Psychiatria kliniczna, Wwa 1957; H. Sulestrowska, O uwarunkowanych organicznie zaburzeniach charakteru u dzieci. Pediatria Polska 32 (1957) 637-650; H. Sulestrowska, O. Billewicz, Przypadek choroby Sturge-We-bera z organicznymi zaburzeniami charakteru. Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska 8 (1958) z. 1, 121-126; W. Sulerowski, L. Wdowiak, Organiczne zaburzenia charakteru jako szczególna postać zespołu psychoorganicznego w ekspertyzie sądowo-psychiatrycznej, Archiwum Medycyny Sądowej, Psychiatrii Sądowej i Kryminalistyki 10(1958) 51-58; A. Majczak, Badania nad zmianami psychiki w przebiegu przewlekłego alkoholizmu, Wwa 1963: L. Korzeniowski, Zarys psychiatrii, Wwa 1965, 19693; S. Cwynar, A. Mazurowa, Zaburzenia psychiczne w chorobach somatycznych, Wwa 1968; J. Rutkiewicz, Geriatria w aspekcie klinicznym i społecznym, Wwa 1970; A. Kępiński, Rytm życia, Kr 1972; W. Kostowski, Hormony a czynność układu nerwowego, Wwa 1972; Podstawy psychiatrii, Wwa 1976.

Podobne prace

Do góry