Ocena brak

CHANNING WILLIAM ELLERY

Autor /Berno Dodano /24.07.2012

ur. 7 IV 1780 w Newport (stan Rhode Island), zm. 2 X 1842 w Bennington (stan Vermont), Unitarianin, działacz rel.-społ., teolog.

Początkowo studiował medycynę, a nast. teologię w Harvard University, po czym został nauczycielem w Wirginii, a 1803 pastorem kongregacjonalistów Brattle Street w Bostonie; 1819 wraz z grupą zwolenników przyjął nazwę unitarian;

od 1826 z Andrewsem Nortonem występował przeciw skrajnemu kal-winizmowi, zwł. nauce o pojednaniu, która — wg Ch. — stawia w centrum wszechświata „szubienicę dla stracenia Boga"; po 1830 akcentował konieczność reformy społ., postulując m.in. opiekę nad więźniami, wyzwolenie niewolników i emancypację Murzynów.

Podstawę rel.-społ. działalności Ch. stanowiła optymistycznie pojęta wizja ludzkiej natury; był reprezentantem bibl. supranaturalizmu; objawieniu Bożemu przyznawał charakter absolutnej pewności; za fundament wiarygodności chrześcijaństwa jako religii objawionej uznawał proroctwa i cudy, a przede wszystkim -» zmartwychwstanie Chrystusa, natomiast kryterium moralności chrzęść, stanowią — wg niego — prawda i sprawiedliwość; głosił, że człowiek może osiągnąć doskonałość mor. dzięki własnemu wysiłkowi;

rolę państwa widział w dążeniu do zaprowadzenia ogólnego porządku, który mogą zapewnić sprawiedliwe ustawy popierające wolność, upowszechnienie oświaty i rozwój handlu. W kaznodziejstwie odznaczał się wyjątkowym -» irenizmem; był pod wpływem S. Hopkinsa.

Dzieła Ch., z których do najważniejszych należy On Slavery (Bos 1835), wydano pośmiertnie w zbiorach The Works of William Ellery Ch. (I-VI, Lo 1841-43), Memoir of William Ellery Ch. (I-m, Bs 1848) oraz Works (I-III, Gl 1840-44, Bs 1875).

 

W.H. Channing, The Life of William Ellery Ch., Bs 1882; J.W. Chadwick, William Ellery Ch. Minister of Religion, Bs 1903; V.L. Partington, The Romantic Revolution in America, NY 1927; W.W. Rockwell, RGG I 1638-1639; J. Neal, William Ellery Ch. and the Red Badge of Courage, Bulletin of the New York Public Library 69 (1965) 182-196; J. Lopez-Morillas, Una afinidad electiva. G. de Azcárate y William Ellery Ch., Homenaje a Rodriguez-Monino 1 (1966) 339-347.

Podobne prace

Do góry