Ocena brak

Chadecja Ameryki Łacińskiej

Autor /Titussss Dodano /02.05.2013

Ameryka Łacińska była nadal niespokojna politycznie, co miało duży wpływ na dzieje Kościoła w poszczególnychpaństwach. Niektóre z wysp Morza Karaibskiego, jak Jamajka (1962), dopiero teraz zyskałyniepodległość i zaczęły szukać własnej tożsamości narodowej, często w dawnych wierzeniach.Mało było krajów (Kolumbia, Kostaryka, Paragwaj), w których nie doszło do przewrotów wojskowych.Gdzie utrzymywały się rządy prawicowe, starano się wprowadzać chrześcijańską demokrację (chadecję).Przejęcie władzy przez rządy wojskowe w Brazylii i Boliwii (1964), w Peru (1968) i Ekwadorze(1972), a zwłaszcza w Chile (1973) wykazało, że program chrześcijańskiej demokracji nie wystarczył,chociaż stosowano elementy korporacyjnego systemu społecznego. W Peru usiłowano chadecję zastąpićchrześcijańskim socjalizmem.

W Peru, gdy do władzy doszła Partia Akcji Ludowej, prezydent T. Belaúnde Terry (1963-1968) przystąpiłdo reform społecznych. Choć swą ideologią (belaundizm) uczynił indianizm i kulturę Inków, cosprzyjało odnawianiu ich wierzeń. Kościół poparł reformy społeczne, zajmując się nimi intensywniej powydaniu (1958) przez Episkopat listu pasterskiego o sprawiedliwości społecznej. Arcybiskup z Cuzco,Carlos M. Jurgens, przeznaczył 13 tysięcy ha ziemi kościelnej do podziału. Nie powstrzymało to ruchu,który rozwijał się w południowej części Peru pod niewątpliwym wpływem kubańskiej rewolucji, z haślem chłopów ziemia lub śmierć. Część kleru uległa radykalizacji, a 35 księży ogłosiło popartą przez 127misjonarzy z USA, Kanady, Irlandii i Austrii Deklarację z Cieneguilla, która naświetlając konkretną sytuacjękraju, mówiła o wykorzystywaniu biednych przez bogaczy.

Deklaracja powołała się na napiętnowaniekapitalistycznej mentalności przez encyklikę Populorum progressio i podkreślała tak silne jej zakorzenieniew Peru, że nie da się tego zmienić bez rewolucji. Nowy, rewolucyjny rząd generała JuanaVelasco Alvarado (1968) przystąpił do reformy rolnej i zmian, lecz dalekich od stawianych postulatów.Wobec kleru stosował represje za krytykę i wywoływanie niepokojów społecznych. Episkopat więc wdokumencie przygotowanym na Synod Biskupów (1971) mówił otwarcie o nieludzkiej mentalności wielufunkcjonariuszy i urzędników państwowych, zwłaszcza na prowincji, żądał nowych form sprawowaniawładzy. Biskupi opowiadali się za społeczeństwem socjalistycznym, ale wolnym. Gdy kraj (1975) znalazłsię na skraju wojny domowej, prezydent Velasco musiał ustąpić. Nowy rząd generała F. Moralesa Bermúdesazahamował, a na ogół przyjmuje się, że zakończył proces przekształcania Peru w socjalistycznespołeczeństwo.

W Chile partia chrześcijańska (Partito Democrata Cristiano), wykorzystując wszystkie dogodne momentypolityczne, rozwinęła tak intensywną i nowatorską działalność, że wysunęła się na czoło nie tylko wAmeryce Łacińskiej, ale wyprzedzała chadecje europejskie. Za prezydentury Artura Alessandriego, któryw wyborach zwyciężył kandydata lewicy, Salvadora Allende, aktywność społeczna Kościoła osiągnęłaszczytowy punkt. Chrześcijański program reform pt. Revolución en America Latina - Vision Cristianaogłosiło Centrum Bellarmina, z główną tezą szybkiej, gruntownej i pełnej zmiany struktur w sposóbwolny, jeżeli się nie chce, by je wprowadzili siłą komuniści.

Episkopat chilijski wydał dwa listy pasterskie:o sytuacji ludności wiejskiej oraz o społecznych i politycznych obowiązkach katolików. BiskupLarrain i arcybiskup z Santiago, kardynał Raut Heinriquez, oddali ziemię kościelną dla ludności wiejskiej,która nic nie posiadała. Dla biednych uzyskano pomoc kościelną z Europy, Stanów Zjednoczonychi Kanady, ale rozwinięta działalność charytatywna odsuwała niejako na bok problemy społeczne. Rządpodjął reformy, ale one tylko nieco złagodziły kryzys. Nie stłumiły wpływów marksistowskich, zwłaszczawśród młodzieży studenckiej, która poszła za komunizującymi działaczami, jak Camilo Torres, FidelCastro i Che Guevara. Doszło do strajku okupacyjnego katolickiego uniwersytetu w Santiago, a potemrewolucji studenckiej (1968), rozpoczętej obsadzeniem katedry w Santiago, by zwrócić uwagę Pawła VIprzed podróżą do Kolumbii na społeczną nędzę Ameryki Łacińskiej.

Ruch Kościoła młodych (IglesiaJoven) oznaczał lewicowe odchylenie wielu katolików. Rozłam w chadecji przyczynił się (1970) do zwycięstwaSalvadora Allende, socjalisty i marksisty. Po jego obaleniu przez juntę wojskową (1973) wielu Chilijczyków rozczarowało się do chrześcijańskiej demokracji. Jedni krytykowali ją, że była zbyt postępowai swym programem zjednała wielu ludzi dla idei marksistowskich, przez co ułatwiła Allende dojściedo władzy. Inni mieli pretensje, że odeszła od radykalnego programu i stała się bierna wobec konserwatyzmunowego rządu wojskowego w Chile.

Podobne prace

Do góry