Ocena brak

Certyfikaty jakości

Autor /Dale Dodano /20.03.2013

Jakość wyrobów lub usług stała się kluczem otwierającym rynek. Coraz częściej wymaga się wiarygodnego potwierdzenia, czyli świadectwa, iż produkując jakieś urządzenie fabryka jest w stanie systematycznie spełniać ustalone wymagania. Potwierdzeniem tym jest certyfikat ISO 9000, bez którego wejście na rynki zachodnie jest niemożliwe, a na inne staje się coraz trudniejsze.

Pierwsze normy jakościowe wprowadził Departament Obrony USA w 1959 roku. Były to wymagania dla dostawców broni dla armii, które obligowały fabryki do przestrzegania stawianych im wymagań we wszystkich fazach powstawania wyrobu. Do agend rządowych ds. zapewnienia jakości należała ocena, czy program został wdrożony, czy jest efektywny i czy są realizowane wszystkie ustalone cele. Do wdrożenia takich programów zobligowano z czasem poddostawców, co znacznie poszerzyło krąg korzystających z systemów jakości o przemysł metalurgiczny, elektroniczny itp. Chodzi o to, że nie tylko jeden produkt odpowiada normom jakości, lecz o pewność, że kontrahent zdolny jest do systematycznego spełniania stawianych mu warunków. Oznacza to, że istnieje skuteczny system zapewnienia jakości wyrobu czy usługi.

Inne motywy wejścia do sieci dostawców są następujące:

-    straty wynikające z niedopasowania wyrobu do wymagań rynku,

-    koszty braków wewnętrznych i napraw gwarancyjnych,

-    poczucie zagrożenia w obliczu działań konkurencji,

-    straty spowodowane opóźnieniem uruchamiania nowej produkcji.

Wprowadzenie systemu zapewniającego jakość kosztuje, ponoszone są wydatki na: projekty, inwestycje, szkolenia. Jeżeli jednak zostanie przyjęta zasada: „nie przeznaczać na zrobienie czegoś więcej niż wynoszą koszty poniesione w przypadku, gdyby się tego nie zrobiło” - wówczas jakość nie okaże się zbyt droga.

W latach 70. powołano komitet ISO/TC 176 Zapewnienia Jakości. W roku 1987 ustanowiona została seria norm ISO 9000 dotycząca systemów zapewnienia jakości:

-    ISO 9000 dotyczy zarządzania jakością i zapewnienia jakości - określa wytyczne wyboru i stosowania danego modelu systemu jakości;

-    ISO 9001 to model zapewnienia jakości w projektowaniu, produkcji, instalowaniu i serwisie - przeznaczony jest dla firm opracowujących konstrukcje produkowanych przez siebie wyrobów oraz samodzielnie zapewniających serwis;

-    ISO 9002 to model zapewnienia jakości w produkcji i instalowaniu - odpowiedni jest np. dla firm produkujących wyroby i świadczących usługi w oparciu o dokumentację nie własną, lecz licencyjną lub dostarczoną przez klienta;

-    ISO 9003 to model zapewniający jakość w kontroli i badaniach końcowych - odpowiedni jest dla firm pośredniczących, hurtowni, gdzie kontrola daje dostateczną gwarancję, że ustalone wymagania zostaną spełnione;

-    ISO 9004 zawiera opis wymagań występujących w normach poprzednich, z pozycji wdrażającego - przydatna szczególnie na etapie wdrażania systemu jakości.

Normy te mają na celu harmonizację wymagań odnośnie systemów jakości w skali międzynarodowej, a także certyfikacje tychże systemów przez jednostki niezależne, a więc strony trzecie. Wymagania systemu jakości, którym trzeba sprostać, zależą od wybranego modelu i odnoszą się do wszystkich działań w przedsiębiorstwie mających wpływ na jakość wyrobu.

W modelu ISO 9000 są one najbardziej rozbudowane, a lista wymagań jest szczególnie długa i obejmuje:

-    zaangażowanie kierownictwa,

-    opracowanie i wdrożenie odpowiedniego systemu jakości,

-    dokumentację systemu,

-    zapisy dotyczące jakości poszczególnych wyrobów.

Podstawową sprawą jest zaangażowanie kierownictwa, które wyraża się przez politykę jakości i ustalone cele oraz przez właściwe nastawienie do wszystkich działań zapewniających odpowiednią jakość.

Dyrektor powinien:

-    podpisać sformułowaną politykę jakości,

-    przyjąć odpowiedzialność za wdrożenie systemu,

-    powołać grupę sterującą oraz grupy robocze,

-    powołać pełnomocnika ds. jakości i całej organizacji projektu wdrożenia.

Zaangażowanie kierownictwa powinno być następnie zaszczepione w niższych strukturach przedsiębiorstwa, od kierowników zespołów do stanowisk najniższych, w myśl zasady: „wszyscy odpowiedzialni są za jakość, każdy w zakresie własnego stanowiska pracy”.

Zasada ta obliguje kierownictwo firmy do stworzenia warunków dobrego wykonywania obowiązków i ułatwienia:

-    szkolenia i dostarczenia niezbędnych środków,

-    przeprowadzenia zebrań informacyjnych z grupą sterującą,

-    innych form wyjaśnienia przyjętych celów i polityki jakości (biuletyny).

We wszystkich podstawowych normach ISO 9000 wymaga się szczegółowego dokumentowania niektórych elementów przyjętego systemu jakości po to, aby system ten był sterowalny. Dotyczy to głównych działań wpływających na jakość. Takim dokumentem jest m.in. księga jakości danej firmy.

Zawiera ona trzy podstawowe rozdziały:

1)    zarządzanie jakością, w którym przedstawiona jest polityka firmy, jej schemat organizacyjny oraz opis działu zapewnienia jakości;

2)    opis przyjętego systemu jakości, tzn. informacje dotyczące:

-    planowania j akości,

-    sterowania zaopatrzeniem,

-    wzorcowania narzędzi pomiarowych,

-    kosztów jakości;

3)    indeks procedur, które odpowiadają na pytania: kto, gdzie, kiedy i w odniesieniu do

czego podejmie działania, opisujący taktykę działań wydziałów, funkcji, osób średniego szczebla zarządzania związanych z realizacją ustalonej polityki jakości i celów jakościowych w codziennej pracy przedsiębiorstwa, takich między innymi, jak:

-    procedury zakupów, odbioru dostaw,

-    procedury związane z kontrolą,

-    procedury dotyczące badań zdolności,

-    procedury sterowania dokumentacją,

-    procedury działań w przypadku zwrotów od klienta,

-    analizy wykrytych wad.

Ponadto dokumentacja obejmuje także zapisy dotyczące jakości. Normy wymagają prowadzenia zapisów (dowodów) związanych z zapewnieniem jakości w sposób systematyczny.

Chodzi m.in. o zapisy dotyczące:

-    przeglądów kierownictwa,

-    oceny dostawców,

-    rejestrów wzorcowania przyrządów pomiarowych,

-    rejestrów przeprowadzonych szkoleń i ich tematyki.

Księga jakości stanowi pierwsze źródło informacji na temat podejścia firmy do zapewnienia jakości: pokazuje strukturę organizacyjną, podział odpowiedzialności najwyższego kierownictwa. Stanowi dokumentację strategiczną systemu jakości w przedsiębiorstwie.

Niżej w hierarchii znajdują się procedury organizacyjne, a najniżej dokumentacja systemu, czyli procedury operacyjne. Wydanie certyfikatu następuje przez stronę trzecią, przez jednostkę niezależną.

Wyróżnia się trzy podstawowe formy certyfikatów.

1)    Certyfikat dla wyrobu - potwierdza, że wyrób spełnia ustalone wymagania jakości. Nie jest to tylko ocena techniczna, w badaniu chodzi o stwierdzenie, że system przyjęty w celu zapewnienia jakości jest skuteczny.

2)    Certyfikat systemu zapewnienia jakości - potwierdza zgodność z normą funkcjonującego w przedsiębiorstwie systemu jakości. Certyfikat ten nie może zastąpić certyfikatu dla wyrobu.

3)    Certyfikat na proces - potwierdza zdolność procesu do spełnienia ustalonych wymagań jakościowych. Chodzi głównie o procesy ważne np. ze względu na bezpieczeństwo, a więc takie, jak np.: spawanie, hartowanie, odlewanie czy wytwarzanie okładzin ciernych w hamulcach.

Podobne prace

Do góry