Ocena brak

Centralne organy administracji państwowej

Autor /Olgierd Dodano /30.12.2011

Konstytucja nie reguluje sytuacji centralnych organów administracji rządowej (państwowej), a nawet nie widać w jej postanowieniach, iż takie organy istnieją. Tymczasem wyróżnia, choć nie kwalifikuje, dwie nowe kategorie organów centralnych: centralne organy państwowe i centralne konstytucyjne organy państwa. Żadne z nich nie są centralnymi organami administracji państwowej. Oznacza to, że dotychczasowe ustalenia doktryny w tym względzie pozostają nienaruszone.

Centralne organy administracji nie wchodzą w skład Rządu, poza wyjątkami określonymi w ustawach. Na przykład na mocy prawa wchodzi w skład Rządu członek Komitetu Obrony Kraju- Minister Obrony Narodowej. Nie są też organami terenowymi, ponieważ ich właściwość miejscowa rozciąga się na obszar całego kraju. centralne organy administracji państwowej są tworzone w drodze aktów rangi ustawy, wyjątkowo aktem niższego rzędu. Tworzenie i znoszenie jest procesem ciągłym, toteż lista tych organów nie jest stała.

Organy te noszą niekiedy nazwy sugerujące kolegialny skład tych organów, jednak zazwyczaj są organami monokratycznymi. Jeśli nazwa zawiera określenie urząd, mamy do czynienia z organem jednoosobowym (np. Wyższy Urząd Górniczy). Jest nim szef urzędu zwany prezesem lub dyrektorem; cały zaś urząd jest zespołem osób, danych mu do pomocy w wykonywaniu zadań. Jeśli organ nosi nazwę komitetu czy komisji, mamy do czynienia z organem kolegialnym. Przysługujące mu funkcje prawotwórcze oraz inne funkcje jednoosobowe pełni najczęściej jego przewodniczący.

Centralne organy powoływane są najczęściej przez Prezesa Rady Ministrów, ale np. członkowie Komitetu Obrony Kraju powoływani są przez Prezydenta. Organami zwierzchnimi centralnych organów są: Rada Ministrów, Prezes Rady Ministrów, poszczególni ministrowie; im też przysługują uprawnienia nadzorcze. Zgodnie z ustawą z dnia 8 sierpnia 1996 r. minister, do którego zakresu działania należy sprawowania nadzoru nad określonym urzędem centralnym, przedstawia sprawy dotyczące tego urzędu na posiedzeniu Rady Ministrów. Minister ten jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej:

składa Prezesowi Rady Ministrów wniosek o nadanie urzędowi centralnemu statutu,

składa Prezesowi Rady Ministrów wniosek o powołanie i odwołanie kierownika urzędu centralnego,

powołuje zastępców kierownika urzędu centralnego,

wykonuje w stosunku do urzędu centralnego funkcje kontrolne.

Centralne organy administracji są organami zwierzchnimi terytorialnych organów administracji, wraz z którymi tworzą tzw. quasi- resorty (w sensie organizacyjnym). Organy w terenie to zazwyczaj organy rządowej administracji specjalnej 9np. urzędy celne) lub też (rzadko) terenowe organy rządowej administracji ogólnej. Tak samo jako organy naczelne organy centralne mogą mieć swoje organy opiniodawczo- doradcze. Oto wykaz większości centralnych organów:

I Podległych Sejmowi Główny Inspektor Pracy

Główny Inspektor Ochrony Danych Osobowych.

II Podległych Radzie Ministrów

Komitet Obrony Kraju (częściowo)

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

III Podległych Prezesowi Rady Ministrów Prezes Agencji do Spraw Inwestycji Zagranicznych

Prezes Agencji Rynku Rolnego

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego

Prezes Głównego Urzędu Miar

Prezes Polskiej Agencji Prasowej

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki

Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki

Komisja Papierów Wartościowych

Szef Urzędu Ochrony Państwa

IV Podległych poszczególnym ministrom

1 Ministrowi Edukacji Narodowej Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych

2 Minister Obrony Narodowej

Szef Obrony Cywilnej Kraju

3 Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej

Prezes Krajowego Urzędu Pracy,

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

4 Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji

Komendant Główny Policji,

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej,

Komendant Główny Straży Granicznej,

Główny Geodeta Kraju,

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Podobne prace

Do góry