Ocena brak

Cechy wychowania - Złożoność wychowania

Autor /Igor Dodano /31.08.2011

O złożoności procesu wychowania łatwo się przekonać choćby na podstawie niektórych teorii psychologicznych, tłumaczących mechanizm regulacji zachowań ludzkich (por. J. Kozielecki, 1995). Współcześnie większość z nich łączy przekonanie, iż zachowanie człowieka zależy zarówno od uwarunkowań zewnętrznych (w tym także oddziaływań wychowawczych), jak i uwarunkowań wewnętrznych, czyli osobistych przeżyć i doświadczeń człowieka, a więc jego potrzeb, aspiracji, moty­wów, dążeń oraz od funkcjonowania jego organizmu łącznie z central­nym systemem nerwowym i układem gruczołów dokrewnych. Rów­nież wszystko to, co oddziałuje na człowieka z zewnątrz, wpływa na ogół —jak się podkreśla — w sposób okrężny, tj. przez jego uwarunko­wania wewnętrzne. Takim uwarunkowaniom podlega także proces wy­chowania, i to niezależnie od tego, czy się w nim dostrzega charakter interwencyjny, czy też proces samorzutnego rozwoju. W każdym wy­padku mamy bowiem do czynienia z takim samym lub podobnym me­chanizmem regulacji ludzkich zachowań.

Wysoki stopień złożoności procesu wychowania ukazuje przed­stawienie go również jako procesu adaptacji do obowiązujących norm postępowania. W tym znaczeniu wychowanie nie jest jedynie przeka­zywaniem, nabywaniem i stosowaniem tego typu norm. Polega ono z jednej strony na asymilacji, tj. przyswajaniu, nowych norm, które pod­legają odpowiedniemu przeobrażeniu pod wpływem norm uprzednio poznanychi mniej lub bardziej uwewnętrznionych (uznanych za wła­sne), a z drugiej — na akomodacji, czyli przystosowaniu się tych ostat­nich do norm dopiero co nabytych. Przeobrażenia te są podobne do tych, które mają miejsce w wypadku uczenia się jako procesu adaptacyjnego w ujęciu J. Piageta (1980).

Złożoność wychowania — w porównaniu z wyjaśnianym w ten sposób procesem uczenia się —jawi się jednak z jeszcze większą ostrością, gdy uświadomimy sobie, że w wychowa­niu chodzi nie tylko o zapamiętanie i rozumienie pożądanych wycho­wawczo norm postępowania, lecz także o pełną ich akceptację i uwew-nętrznienie, a więc uczynienie z nich przewodniej idei w codziennym postępowaniu jednostki. W ten sposób nabywane przez wychowanka normy są przetwarzane w swoiście rozumiane przez niego dyrektywy lub zasady własnego postępowania.

Podobne prace

Do góry