Ocena brak

Cechy sztuki późnogotyckiej - Rzeźba

Autor /Roman515 Dodano /14.10.2011

Podstawowym materiałem rzeźby gotyckiej w Polsce był kamień a później drewno, zyskujące w końcu XIV wieku przewagę nad kamieniem; w pewnych środowiskach i okresach używano także sztucznego kamienia. Zmiany tworzywa nie wynikały tylko z jego obiektywnych wartości - decydował o tym głównie rodzaj i przeznaczenie dzieła, organizacja produkcji.

W dobie późnego gotyku, gdy twórczość rzeźbiarska związana była silniej z miastami, rozwijała się w obrębie cechów, a głównym jej przedmiotem stały się ołtarze - zaczęło dominować drewno jako materiał łatwiej dostępny, umożliwiający szybką pracę i lepiej nadający się do wytwarzania ołtarzy szafiastych. Brąz spotykamy głównie - choć nie wyłącznie - w rzeźbach importowanych. W dobie gotyku rzeźba drewniana, także kamienna, z reguły pokryta była polichromią. W praktyce zatem każde dzieło rzeźbiarskie było równocześnie dziełem malarskim. Wyjątek stanowiły rzeźby wykonane w brązie.

Rzeźba była związana zawsze z architekturą. Chronologicznie na czoło wysuwała się tzw. rzeźba architektoniczna, stanowiąca nieodłączną część architektury. Były to detale konstrukcyjne - kapitele, wsporniki i zworniki sklepienne, oraz dekoracja rzeźbiarska, jak np. rzeźby tympanonów portalowych, fryzy figuralne, ornamentalne itp. Początkowo ściśle związana z detalem architektonicznym, na którym występowała, z czasem usamodzielniła się; detal architektoniczny stał się niejako pretekstem dla występowania rzeźby, komponowanej swobodnie, według praw kompozycji rzeźbiarskich, a nie architektonicznych.

Drugim rodzajem rzeźby były dzieła stanowiące wystrój wnętrz kościelnych: ołtarze, sakramentaria, chrzcielnice - dzieła funkcjonalne związane z kultem, konieczne w każdej świątyni, stanowiące jednak - w stosunku do rzeźby architektonicznej - bardziej samodzielne wypowiedzi artystyczne. Do wystroju kościołów należały także pojedyncze przedstawienia kultowe lub całe cykle, umieszczane np. na filarach.

Podobne prace

Do góry