Ocena brak

Cechy eposu homeryckiego na przykładzie „Iliady” i „Odysei”

Autor /Katarzyna Dodano /09.03.2011

Epos (inaczej epopeja) to główny gatunek epicki wykształtowany w starożytności, który później zastąpiła powieść. Epopeja jest rozbudowanym utworem wierszowanym przedstawiające dzieje mitycznych, legendarnych lub historycznych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danej społeczności narodowej. W epopei na plan pierwszy wysuwa się fabuła, narrator wszechwiedzący i obiektywny - ujawnia się w inwokacji, całość zaś ujawnia z epickim dystansem.

Akcja utworu „Iliada” skupia się wokół jednego wątku, który zapowiedziany jest w pierwszych słowach inwokacji - gniew Achilla”. Cechy niektórych poematów Homera świadczą o tym, że istniały pierwotnie jako opowieści czy pieśni w formie ustnej (np. stałe epitety „szybkonogi Achilles” czy „gromowładny Dzeus” powtarzają się jako sygnały początku i końca wypowiedzianej kwestii), później zaś, gdy Grecy znali już pismo powstały eposy (kompozycja całości i jednorodny temat).

Epopeja antyczna w swych założeniach była utworem o budowie epizodycznej. Składała się z części, z których każda stanowiła odrębną jednostkę, część fabularną. Bohater epopei antycznej był kreowany na człowieka o charakterze ukształtowanym w sposób typowy dla okresu, środowiska w jakim żył, miał być tak wykreowany, aby był godny podziwu. W zakresie dotyczącym treści akcji epopei antycznej, toczyć się miała w okresie ważnych wydarzeń historycznych dla danego narodu.

Na plan pierwszy wysuwa ,się fabuła, narrator - wszechwiedzący i obiektywny ujawnia się w inwokacji. Styl podniosły, dostosowany do heroicznych czynów bohaterów, obfituje w realistyczne opisy ważnych przedmiotów i sytuacji. „Iliada” była przeznaczona do głośnej recytacji - pisana heksametrem składającym się daktyli lub spondejów. Narrator przedstawia wydarzenia z epickim dystansem, nie komentuje ich, nie ocenia. Rozbudowane porównanie tworzące obrazy poetyckie i podnoszące nastrój (pojedynek Achillesa z Hektorem). Dokładność opisu, każda sytuacja opisywana kolejno (nie przedstawia czynności równoczesnych). Każdy gest, szczegół. Bohaterowie są herosami - półbogami, są wyidealizowani. Inwokacja skierowana do bogów. Występuje paralelizm akcji - dwa ciągi wydarzeń, działalność ludzi i działalność bogów (realistyczny i nadzmysłowy). O końcowym wyniku decyduje przeznaczenie (Mojra), któremu podlegają zarówno ludzie jak i bogowie - Mojra jest wyrazem niezmiennego porządku świata. Brak wyraźnej pomiędzy ludźmi i bogami. Bogowie nie przewyższają ludzi pod względem etycznym. Drobiazgowe tło polityczno-społeczne, ekonomiczne, historyczne.

 

Cechy epopei:

  • występuje inwokacja

  • porównania homeryckie(czyli rozbudowane-jedna część porównania jest samoistnym obrazem poetyckim)

  • epitety złożone(przym+rzecz :gromowładny Zeus)

  • pozycja narratora(ukazuje zdarzenia z dystansem, nie ocenia, nie krytykuje)

  • dwie płaszczyzny zdarzeń(paralelizm-dwupłaszczyznowość-obok świata realistycznego występują wydarzenia fantastyczne, obok płaszczyzny boskiej występuje płaszczyzna ludzka, bogowie ingerują w świat ludzi)

  • idealizacja, heroizacja człowieka

  • obok bogów i ludzi występują herosi

  • sceny batalistyczne i bitewne

  • opisy pełnią funkcję retardacyjną; zatrzymują akcję

  • Homer stosuje zasadę mimetyzmu, ale jednocześnie ją narusza poprzez cudowność świata przedstawionego

  • Heksametr w Iliadzie

  • podział na 24 księgi

  • narrator wszystkowiedzący

 

ILIADA” Homer

  • posiada inwokację

  • treść utworu nie jest ściśle związana z tytułem

  • utwór o tematyce batalistycznej i bohaterskiej

  • główny bohater Achilles

  • porównania homeryckie

  • epitety złożone, zasada mimetyzmu

  • utwór niezwykle dojrzały artystycznie

 

 

 

ODYSEJA” Homer

  • występowanie inwokacji

  • bohaterem utworu jest Odyseusz

  • świat przedstawiony kształtują jego baśniowe przygody

  • treść utworu stanowią opowiadania o 10-letniej tułaczce po morzu Odyseusza

  • retrospekcje i narracja bohatera

  • utwór bardzo obszerny -12 000 wierszy

  • bogowie ingerują w świat ludzi

 

Do góry