Ocena brak

CALIXT GEORG, właśc. Calisen Georg

Autor /Cieszyrad Dodano /17.07.2012

ur. 14 XII 1586
w Medelby k. Flensburga, zm. 19 III 1656 w Helmstedt, Teolog
luterański.

Syn pastora luterańskiego; kształcił się w Helmstedt pod
kierunkiem humanisty J. Caseliusa; 1614 został tamże prof,
teologii protestanckiej. Wydarzenia wojny 30-letniej pobudziły
go do działalności zmierzającej do zjednoczenia Kościołów;

jako przedstawiciel elektora brandenburskiego brał udział w
Colloquium Charitativum w Toruniu; wykluczony z Colloquium
za odmowę potępienia kalwinistów (uznawał ich za prawdziwych
chrześcijan), służył radą ich połączonym grupom oraz -sbraciom
czeskim.

Poglądy teol. zawarł m.in. w dziełach Depraecipuis christianae
religionis capitibus (Helmstedt 1611), Epitome theologiae (Goslar
1619), Apparatus théologiens seu introductio in studium et doctrinam
sanctae theologiae (Helmstedt 1628) oraz Epitome theologiae
moralis (Helmstedt 1634, 16622).

Za artykuły fundamentalne
wiary uważał prawdy wiary przyjęte powszechnie przez ojców
Kościoła i uchwały soborów pierwszych 5 wieków chrześcijaństwa
(consensus quinquesaecularis), będące — jego zdaniem —
właściwą wykładnią Biblii oraz najbardziej autentycznym wykładnikiem
nauki Chrystusa i jego Kościoła.

Głosił, że do rozbicia
chrześcijaństwa przyczyniła się teologia, stawszy się zbiorem
spekulatywnych dociekań; zwracała bowiem uwagę na zagadnienia
nieistotne, a odwracała od prawd fundamentalnych;
dlatego musi nastąpić powrót do teologii praktycznej, wyjaśniającej
uwierzenie w Chrystusa, przyjęcie i realizowanie jego nauki
w życiu człowieka.

Pojednawcze stanowisko C. wywołało zarzuty teologów luterańskich,
zwł. A. ->- Calova, i dało początek sporom synkretycznym
w celu usunięcia z teologii różnic doktrynalnych. Za
poglądami C. opowiedziały się uniw. w Helmstedt, Królewcu,
Altdorfie i Rintelnie, natomiast przeciw — uniw. w Wittenberdze,
Lipsku i Giessen ; spór ten przygotował unię łuterańsko-kalwińską
(1817).

C. przyczynił się najbardziej spośród teologów protest.
XVII w. do poszukiwania płaszczyzny porozumienia między
katolikami, luteranami i kalwinistami ; uważany jest za jednego
z najwybitniejszych przedstawicieli teologii irenicznej, wywarł
wpływ na teol. poglądy G.W. Leibniza.

 

E.L. Henke, Georg C, und seine Zelt I-II, Hl 1853-60; F.W. Katzenbach,
Das Ringen um die Einheit der Kirche, w: Jahrhundert der Reformation, St 1957, 230-244; F. Lau, RGG I 1586-1587; H. Schussle, NDB III 96-97; tenże, Georg C. Theologie und Kirchenpolitik. Eine Studie zur Ökumenizität des Luthertums, Wie 1961; J. Wallmann, Der Theologiebegriff bei Johann Gerhard und Georg C, T 1961 ; E. Piszcz, Geneza i przebieg toruńskiego ..Colloquium Charitativum" za Władysława IV w 1645 r„ Lb 1962 (mpsBKUL); W. Niemczyk, Historia dogmatów, Wwa 1966, I 263-265; Q. Breen, NCE II 1076-1077; J. Mager, Georg C. theologische Ethik und ihre Nachwirkungen, Gö 1969.

Podobne prace

Do góry