Ocena brak

Bylica piołun

Autor /florida Dodano /21.02.2013

Jest to silnie aromatyczna bylina z rodziny Złożonych (Compositae), rozpowszechnionaniemal w całej Europie, północnej Afryce, zachodniej części Azji oraz w Ameryce Pomocnej.W Polsce występuje w całym kraju na przydrożach, miedzach, nieużytkach, miejscach kamienistych,zrębach i polanach leśnych. Niekiedy jest uprawiana na plantacjach.Bylica piołun ma pędy wzniesione, rozgałęzione, do 80 cm wysokie, srebrzyste owłosione.Liście jedwabistofilcowate, od strony górnej szarozielone, spodem białawe, l- 3-krotnie pierzastosiecznez odcinkami podłużnie lancetowatymi, tępymi. Kwiaty drobne, żółtawe, zebrane wmałe, niepozorne koszyczki na wierzchołkach rozgałęzień łodygi.

Surowiec. Do celów leczniczych ścina się przyziemne liście w pierwszym roku wegetacjirośliny w ciągu lata, a z roślin starszych górne części pędów w okresie zakwitania od lipca dowrześnia i suszy w suszarniach naturalnych w miejscach zacienionych i przewiewnych.Otrzymuje się jako surowiec liście piołunu - Folium Absinthii lub ziele piołunu - Herba Absinthii.Podstawowe związki czynne. Ziele piołunu zawiera gorycze gwajenolidowe (np. absyntynę,artabsyntynę), które w żywej roślinie mogą być przetwarzane w chamazulen. Polskie normyapteczne wymagają, aby ziele piołunu miało wskaźnik goryczy nie niższy od 500. Ponadtow zielu znajduje się około 0,5% olejku eterycznego, którego składnikami są tujon (do 50%),tujol (około 10%), felandren, pinen, chamazulen i inne. Są również w zielu flawonoidy (np. artemetyna), związki pelanolidowe (np. ketopelanolidA i B), kwasy organiczne, garbniki i sole mineralne.Liście piołunu mają zbliżony skład chemiczny, zawierają jednak nieco mniej olejku eterycznego.Działanie. Najbardziej cenione w lecznictwie jest znane od wieków działanie pobudzającewydzielanie soków trawiennych. Zawarte w zielu piołunu związki goryczowe drażnią zakończenianerwów w kubkach smakowych języka i na drodze odruchowej zwiększają wydzielaniesoku żołądkowego. Jednocześnie działanie pobudzające ziela na gałązki nerwów wydzielniczychprzenosi się na wątrobę, powodując wzmożone wydzielanie żółci oraz zawartych w niejkwasów żółciowych, a także na trzustkę, zwiększając wytwarzanie soku jelitowego i znajdującychsię w nim enzymów trawiennych. Związki goryczowe ziela piołunu działają też bezpośredniona żołądek, powodując rozszerzenie drobnych naczyń błony śluzowej oraz zwiększeniejego ruchliwości, co poprawia trawienie i przyswajanie pokarmów.Składniki olejku, zwłaszcza tujon i felandren, przyjęte z goryczami w dawkach leczniczychpobudzają wydzielanie soków trawiennych oraz ułatwiają przepływ żółci do dwunastnicy. Olejekma ponadto słabe działanie odkażające.Ziele działa również rozkurczowo na przewód pokarmowy, przewody żółciowe, trzustkowyoraz moczowe, a także na macicę. Wyciągi z ziela piołunu zwiększają u niektórych chorychilość wydalanego moczu, zwłaszcza u osób z upośledzonym przesączaniem kłębkowym. Działająteż trująco na owsiki po podaniu w lewatywie, a także na niektóre pasożyty skórne, jakświerzbowce i wszy. 

Działania niepożądane. Składniki olejku eterycznego piołunu, zwłaszcza tujon i tujol sątoksyczne, szkodliwe, zwłaszcza dla kobiet ciężarnych. Przetwory z piołunu należy stosowaćostrożnie przez krótki okres, czynić przerwy i nie przekraczać zaleconych dawek oraz zalecanejczęstotliwości zażywania. Nie wolno podawać kobietom w ciąży oraz karmiącym. Niestosowaniesię do tego powoduje wystąpienie zawrotów głowy, ataków epileptycznych, przekrwienienarządów wewnętrznych, a nawet poronienie.Zastosowanie. Napar lub nalewkę z ziela piołunu podaje się doustnie w niedokwaśnościtreści żołądkowej, braku apetytu, niestrawności oraz przewlekłych nieżytach żołądka i jelit, połączonychze zmniejszonym wydzielaniem soków trawiennych i żółci z objawami zgagi, odbijania,wzdęcia, bólu brzucha, a nawet w kolce jelitowej i zaparciach atonicznych. Ponadto stosujesię je w niewydolności trzustki i zmniejszonym wytwarzaniu enzymów trawiennych. Przetworyte można podawać osobom w wieku podeszłym oraz rekonwalescentom po ciężkich chorobachi operacjach przełyku, żołądka i dwunastnicy.Napar z ziela piołunu można stosować w postaci lewatywy przeciw owsikom i glistom jelitowymu dzieci, a w formie wcierań i obmywań przeciw świerzbowcom i wszom. Napar ten,chociaż nie zawiera saponin, zmywa szybko tłuszcz i smar z ciała i odzieży.

Przetwory. Napar piołunowy: 1 łyżeczkę ziela piołunu zalać 1 szklanką wody wrzącej itrzymać pod przykryciem nad parą przez 30 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić po 1/2do 1 łyżki na 1 godz. przed posiłkami przez kilka dni, jako środek pobudzający trawienie,zwiększający apetyt i ogólnie wzmacniający. Napar służy też w postaci wlewek doodbytniczych(lewatyw) przeciw owsikom u dzieci oraz do wcierań i obmywań przeciw świerzbowcom.Można go także używać do czyszczenia rąk ze smarów i olejów.

Wino piołunowe: 3-5 łyżek rozdrobnionego ziela piołunu zalać 1/2 szklanki alkoholu 40-procentowego i pozostawić na 24 godz. Dodać 11 białego wina, odstawić do następnego dnia iprzesączyć. Pić po 1 łyżeczce do herbaty lub do kawy 3 razy dziennie 30 min przed posiłkamidla pobudzenia apetytu.Nalewka piołunowa, Tinctura Absinthii (Herbapol): 10-20 kropli nalewki w kieliszku wodypić na 1 godz. przed posiłkiem 3 razy dziennie jako lek gorzki, pobudzający wydzielanie sokówtrawiennych. Jako lek żółciopędny, żółciotwórczy, rozkurczowy i ogólnie wzmacniającypić 20-60 kropli nalewki w 1/4 szklanki wody 2-3 razy dziennie przed jedzeniem przez kilkadni.Zioła gorzkie: zmierzać po 20 g ziela piołunu, ziela tysiącznika, liści bobrka, liści miętypieprzowej i kwiatów rumianku oraz 10 g owoców kminku. Zalać 1 łyżkę ziół 1 szklanką wodywrzącej i pozostawić na parze pod przykryciem 15 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Wypićporcjami w ciągu dnia na 30 min przed jedzeniem jako środek pobudzający wydzielaniesoku żołądkowego, poprawiający trawienie i przywracający apetyt.

Zioła w kolce jelitowej: zmieszać po 10 g ziela piołunu i korzeni arcydzięgla oraz po 25 gkwiatów rumianku, ziela pięciornika gęsiego i kłączy tataraku. Zalać 2 łyżki ziół 1 1/2 szklankiwody wrzącej i postawić pod przykryciem na parze przez 15 min. Odstawić na 5 min i przecedzićdo termosu. Pić 1/4-1/2 szklanki 2-3 razy dziennie gorący napar małymi łykami.Artemisol (Herbapol), płyn zawierający wyciąg alkoholowy z ziela piołunu i kwiatów wrotyczu.Przy wszawicy głowy i wszawicy łonowej zwilżyć obficie włosy zwitkiem waty, namoczonympowyższym preparatem, zawiązać głowę chustką lub ręcznikiem i pozostawić co najmniejna 2 godz. Następnie wymyć się i wy czesać włosy gęstym grzebieniem. Po 24 godz.włosy zmyć ciepłym octem i wyczesać gęstym grzebieniem zwilżonym w occie, w celu usunięciagnid. Oba zabiegi należy powtórzyć po 6-7 dniach.Warto pamiętać, że ziele różnych odmian piołunu służy jako dodatek do wina wermut, gdyżnadaje mu przyjemnej goryczy i swoistego aromatu. Stosuje się w tym celu specjalne mieszankiziołowe, zawierające różne surowce aromatyczne, których skład i proporcje są utrzymywanew tajemnicy przez producentów wina.

Podobne prace

Do góry