Ocena brak

Budowa państwa komunistycznego w Rosji Ludowej - Organizacja władzy

Autor /Roman515 Dodano /14.10.2011

Zgodnie z konstytucją z grudnia 1922 r. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) był państwem demokratycznym o charakterze federalnym. Cesarstwo Rosyjskie obejmowało niegdyś niemal 50 różnych narodowości i bolszewicy musieli rozwiązać problem, jak uporządkować ich stosunki z nową władzą, a jednocześnie zahamować tendencje separatystyczne. Lenin zdecydował się na zasadę federalizmu (zapożyczoną zresztą z ustroju Stanów Zjednoczonych). Regiony o silnych odrębnościach narodowych i historycznych otrzymały status republik związkowych; do 1930 r. istniało ich siedem. Podporządkowano im pozostałe terytoria, które tworzyły niższe organizacyjnie republiki autonomiczne, obwody autonomiczne i okręgi narodowościowe.

Największą republiką była Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka. Każda republika posiadała własne organy administracyjne i pewną samodzielność w sprawach wewnętrznych. Ustrój Związku Radzieckiego opierał się, zgodnie z konstytucją, na radach (ros. sowiety) i to one miały stanowić podstawowe organa władzy. Rady robotnicze i chłopskie wybierały delegatów na Zjazd Rad, który z kolei wybierał najwyższy organ władzy - Wszechzwiązkowy Centralny Komitet Wykonawczy. Ten wyłaniał Radę Komisarzy Ludowych, czyli rząd federalny. Praw wyborczych nie otrzymali "wyzyskiwacze", czyli byli arystokraci, fabrykanci, kupcy, właściciele ziemscy itp.

Rzeczywista władza w Związku Radzieckim należała jednak nie do organów państwowych, lecz spoczywała w rękach jedynej partii (monopartii) - Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików), przemianowanej w 1925 r. na Wszechzwiązkową Komunistyczną Partię (bolszewików). Tę jej szczególną, "kierowniczą" rolę sankcjonowała także konstytucja z 1922 r. Partię budowano według sformułowanych przez Lenina jeszcze w 1903 r. zasad tzw. centralizmu demokratycznego. Struktura partii była ściśle hierarchiczna i zarządzanie nią odbywało się odgórnie za pomocą dyrektyw.

Początkowo istniała możliwość dość swobodnej działalności partyjnej, ale rychło Lenin uznał to za zagrożenie dla systemu komunistycznego. W 1921 r. zakazano więc "działalności frakcyjnej". Praktycznie jedynym decydentem pozostawał do swojej śmierci Lenin, a podstawowym instrumentem władzy - aparat partyjny i nomenklatura. Największą władzę skupiało Biuro Polityczne Komitetu Centralnego partii (tzw. Politbiuro). Decydowało ono o składzie Rady Komisarzy Ludowych, ustalało listy wyborcze w wyborach do Zjazdu Rad i wpływało na wyłanianie Wszechzwiązkowego Centralnego Komitetu Wykonawczego. W konsekwencji instytucje państwowe, samorządowe i związkowe pełniły jedynie funkcje fasadowe. Wszelkie znaczenie utraciły rady, a zasady parlamentaryzmu nie były przestrzegane (pogwałcenie zasady wolnych wyborów, faktyczne wyłanianie rządu przez Biuro Polityczne).

Podobne prace

Do góry