Ocena brak

Budowa komórki - Informacje ogólne

Autor /kulfon12345 Dodano /05.10.2011

Błona komórkowa

Skład:

Lipidy: fosfolipidy, sterole, glikolipidy, sfingolipidy, cerebrozydy

Białka:

a) powierzchniowe: hydrofilne, hydrofobowe

b) integralne

Charakter błony komórkowej:

- elastyczna

- półstała

- dynamiczna

- selektywna

- spolaryzowana

Ściana komórkowa

Ściana pierwotna

A) składniki szkieletowe (40% s.m.)

- celuloza - rośliny

- ksyloza lub mannoza - niektóre glony

- chityna - grzyby

- kwas pimelinowy i muraminowy - bakterie i sinice

B) składniki podłoża (60% s.m.)

- pektyny

- hemicelulozy

- białka

C) woda

Ściana pierwotna - Ściana wtórna

a) inkrustacja (wewnątrz istniejącej ściany)

- lignina - drewnienie

- CaCO3 i SiO2 - mineralizacja

b) adkrustacja (na zewnątrz ściany pierwotnej)

- polisacharydy

- tłuszczowce (kutyna, suberyna(korek), sporopolenina)

Podstawowe składniki budulcowe:

- celuloza - tworzy mikrofibryle

- pektyny - amorficzne

- hemiceluloza

- lignina

Strukturami odpowiadającymi za tworzenie ściany komórkowej są:

- Aparaty Golgiego

- Retikulum gładkie (ERa)

Cytoplazma

Woda - faza rozpraszające

Rozpuszczone bądź zawieszone: białka globularne enzymów, fibrylarne składniki cytoszkieletu, tłuszczowce, kwasy tłuszczowe, nukleoproteidy, aminokwasy, jony Ca, Mg, Na, P

Sol - koagulacja - żel

Żel - peptyzacja - sol

Ruch cytoplazmy:

a) Rotacyjny - wokół jednej centralnej wodniczki

b) Cyrkulacyjny - wokół kilku wodniczek

c) Pulsacyjny - wokół kilku wodniczek w różnych kierunkach

Składniki cytoszkieletu:

- mikrotubule - wrzeciono kariokinetyczne

- mikrofilamenty - podporowe (śrdnica10-12 nm); odpowiedzialne za zmianę kształtu (średnica 4-8 nm)

- filamenty pośrednie

Wakuola (Eucaryota)

Tonoplast - błona wakuolarna

Składniki soku wakuolarnego:

a) nieorganiczne

- woda - 90%

- jony

- związki wytrącone z roztworu (np. kryształy szczawianu wapnia)

b) organiczne

- rozpuszczalne kwasy organiczne, aminokwasy, białka (wypełniona białkiem wakuola tworzy ziarno aleuronowe), cukry

- metabolity - glikozydy (antocjany, flawony), alkaloidy (morfina, nikotyna, itp.), garbniki

Funkcje:

- utrzymuje komórki w stanie uwodnienia

- magazynowanie zbędnych produktów przemiany materii

- usuwanie nadmiaru wody - wodniczki tętniące

- trawienie pokarmu - lizosomy wtórne - wodniczki pokarmowe

Retikulum endoplazmatyczne

Skład: białka, lipidy

- siateczka wewnątrzplazmatyczna szorstka - ERg - połączona z rybosomami

- siateczka wewnątrzplazmatyczna gładka - ERa - brak rybosomów

ERg - synteza białek

ERa - tłuszcze, sterole

Uczestniczą w przemianach węglowodanów, bierze udział w glikolizie i glikogenezie w wątrobie, przeprowadza unieczynnianie toksyn, resyntetyzuje triglicerydy, w komórkach mięśniowych (siateczka sarkoplazmatyczna) uczestniczy w przekazywaniu bodźców umożliwiających skurcz mikrofibryli.

Aparat Golgiego (Eucaryota) - diktiosomy

- wydzielanie poza komórkę w postaci egzocytozy

- synteza polisacharydów

- synteza mukopolisacharydów

- sprzęgają węglowodany z proteinami

- uczestniczą w przekazywaniu substancji w obrębie komórki

Lizosomy i mikrociałka (Eycaryota)

Lizosomy (zwierzęta) = sferosomy (rośliny)

Powstają jako lizosomy pierwotne z aparatów Golgiego lub Era po połączeniu z fogosomami tworzą lizosomy wtórne. Posiadają wiele uśpionych enzymów hydrolitycznych.

Mikrociałka

Posiadają enzymy z grupy oksydoreduktaz nie wykazujące latencji.

- peroksysomy (oksydazy L- i D-aminokwasowe)

- glioksysomy (enzymy --oksydacji)

Funkcje:

- biorą udział w przemianach H2O2

- uczestniczą w fotooddychaniu

- mogą utleniać substraty

- umożliwiają mobilizację rezerw tłuszczowych

GERL

Lzosomy + aparat Golgiego + retikulum endoplazmatyczne

Mitochondria (Eucaryota)

- wydłużone

- okrągłe

Pomiędzy błoną zewnętrzną a wewnętrzną znajduje się przestrzeń perymitochondrialna.

W środku znajduje się matrix mitochondrialny - roztwór koloidalny zawierający liczne enzymy (m.in. cyklu Krebsa i --oksydacji), genofor mitochondrialny i aparat translacyjny typu prokariotycznego.

Plastydy (Eucaryota)

Posiadają chlDNA i aparat translacyjny.

- proplastydy

- etioplasty (gdy pozbawi się dopływy światła)

- leukoplasty - funkcja zapasowa - w korzeniach; słabo rozbudowany system błon wewnętrznych; syntetyzują skrobię (amyloplast - wypełniony całkowicie skrobią); na świetle przechodzą w chloroplasty

- chromoplasty (powstają z proplastydów lub chloroplastów) mają żółtą lub czerwoną barwę, posiadają barwniki karoteinowe

- chloroplasty (barwne, aktywne) u glonów chromatofory, kształt dwuwypukłej soczewki

- proteinoplasty (bezbarwne) - ziarna białek zapasowych, pozbawione gran

Posiadają system wewnętrznych błon (lamele lub tylakoidy) zanurzonych w stromie.

Miejsce fosforylacji fotosyntetycznej - kwantosomy.

Skrobia tranzystoryczna - powstaje jako nadmiar cukru (po kondensacji heksoz) po długim okresie wystawiania chloroplastu na promieniowanie świetlne.

Rybosomy

Rybosom składa się z podjednostki mniejszej i większej.

Skład:

- rRNA

- białka zasadowe - strukturalne

- białka kwaśne - enzymatyczne

Rybosomy małe - plastydy, mitochondria, Procaryota (stała sendymentacji Svedberga 50S, 30S, 70S)

Rybosomy duże - Eucaryota (stała sendymentacji Svedberga 60S, 40S, 80S)

Połączenie dwóch podjednostek rybosomalnych - większej i mniejszej - wymaga odpowieniego stężenia jonów Mg2+.

Nukleoplazma

Komórczaki powstają przez:

- wielokrotne mitozy, którym nie towarzyszą cytokinezy - plazmodia (plecha)

- fuzję komórek jednojądrowych - syncytia (włókna poprzecznie prążkowane)

Jądro składa się z:

- otoczki (wewnętrzna błona gładka, zewnętrzna przechodzi w ERg; pory jądrowe)

- kariolimfy (wodny koloid białkowy, zawiera enzymy m.in. polimerazę DNA i RNA)

- chromatyny (chromocentry - grudki; chromonemy - nici)

- jąderka

Ad. Chromatyna - skupienie fibryli chromatynowych

Skład:

- DNA

- histony (chromatyna składa się z DNA nawiniętego na oktamery histonowe - tworzące nukleosomy) - blokowanie DNA

- białka niehistonowe - funkcja regulatorowa i stabilizująca

- RNA

Upakowanie DNA:

- superheliks

- helisa nawinięta na oktamery histonowe

- fibryla tworzy solenoid

- solenoid tworzy domeny (spięte niehistonowymi białkami)

Rodzaje DNA:

- unikalny - hn mRNA

- rDNA

- satDNA

Chromosom:

Ramiona - telomery (unikalny DNA)

Przewężenie pierwotne - centromer (sat DNA)

Przewężenie wtórne (oddziela trabanta - satelitę) - organizator jąderkotwórczy - rDNA

Satelita - (sat DNA)

Chromosomy - rodzaje:

- metacentryczny

- submetacentryczny

- akrocentryczny

- telocentryczny

Podobne prace

Do góry