Ocena brak

Budowa i rola liścia

Autor /Felix Dodano /10.10.2011

Liść jest organem wegetatywnym rośliny, będącym częścią pędu. Jego funkcje są bardzo ważne dla życia rośliny:

- asymilująca (asymiluje CO2)

- fotosyntetyzująca (syntetyzuje węglowodany)

- prowadzi wymianę gazową w procesie oddychania

- transpiruje

- niekiedy służy także do rozmnażania wegetatywnego

Najczęściej liść jest płaski i ma dużą powierzchnię asymilacyjną. Liczba liści oraz ich ułożenie jest charakterystyczne dla danego gatunku. Układ liści na łodygach nazywamy ulistnieniem, które może być:

- skrętoległe - występuje bardzo często (wierzba, szczaw)

- naprzeciwległe - występuje dość często (kasztanowiec, pokrzywa)

- okółkowe - występuje rzadko (moczarka kanadyjska, jałowiec)

W zależności od stadium rozwoju rośliny pojawiają się różne rodzaje liści. Pierwsze z nich to liścienie (powstają w zarodku), następnie rozwijają się liście dolne, potem liście właściwe, a przy rozwijającym się kwiecie - liście przykwiatowe. Liście rozwijają się z pąków. W skład liścia zasadniczo wchodzą ogonek i blaszka liściowa z unerwieniem. U roślin jednoliściennych liście często mają kształt równowąski, a nerwację równoległą, zaś u roślin dwuliściennych liście mają różnorodne kształty, a ich nerwacja bywa najczęściej pierzasta lub dłoniasta. Liście dzielimy na pojedyncze i złożone ( decyduje o tym liczba blaszek). Liście pojedyncze mają jedną blaszkę liściową, która może być cała tzn. nie podzielona (brzoza) lub podzielona na odcinki przez wcięcia (dąb). Liście złożone składają się z kilku blaszek liściowych zwanych listkami (kasztanowiec).

Blaszka liściowa jest zbudowana ze skórki, miękiszu asymilacyjnego oraz tkanki przewodzącej i wzmacniającej. Liść okryty jest z dołu i z góry skórką. Przestrzeń między dolną i górną skórką wypełnia wspomniany już miękisz asymilacyjny, który zwykle występuje w dwóch rozmiarach:

- miękisz palisadowy - zbudowany z podłużnych komórek ściśle do siebie przylegających, bogaty w chloroplasty

- miękisz gąbczasty - zbudowany z komórek o nieregularnym kształcie, zawierający mniej chloroplastów

W miękiszu asymilacyjnym występują wiązki przewodzące, rozgałęziają się wielokrotnie i tworzą delikatną siateczkę przenikającą cały liść. Tak powstaje unerwienie blaszki liściowej. Usztywnia ona blaszkę liściową i, co ważne, doprowadza wodę z solami mineralnymi niemal do każdej komórki liścia i odprowadza z tych komórek asymilaty. Liście podobnie jak i korzeń czy łodyga mogą ulegać modyfikacjom i spełniać następujące zadania:

- spichrzowe - gromadzą materiały zapasowe (cebula) lub wodę (aloes)

- cierni - silnie zdrewniałe, sztywne (akacja, kaktus)

- czepne - wąsy służą jako organ owijający się wokół podpory (groch)

- pułapki - występują u roślin mięsożernych (dzbanecznik), przy czym ich liście wydzielają sok zawierający enzymy trawienne, toteż uwięziony owad ulega częściowemu strawieniu

- ochronne - łuskowate liście osłaniające pąki wierzchołkowe i boczne w okresie spoczynku.

Podobne prace

Do góry