Ocena brak

BUCER, Butzer MARTIN

Autor /LeonidXXX Dodano /14.07.2012

ur. 11 XI 1491 w Schlettstadt
(Alzacja), zm. 28 II 1551 w Cambridge, Ewang. teolog, reformator
i działacz unijny.

W 1506 wstąpił do zakonu dominikanów w Schlettstadt; studia
teol.-filoz. odbywał od 1516 w Heidelbergu, gdzie zetknął się
z J. Wimpfelingiem i J. Reuchlinem, a także z M. Lutrem; 1517
przyjął święcenia kapł.; jako zwolennik Erazma z Rotterdamu,
uczestniczył 1518 w dyspucie heidelberskiej, na której opowiedział
się za luteranizmem;

1521 uzyskał dyspensę od ślubów zak. ;
pełnił obowiązki kapelana u elektora, a 1522 objął probostwo
w Landstuhl; 1523 został wydalony przez bpa Spiry do Strasburga, gdzie pod wpływem Filipa z Hesji przeszedł na stronę
reformacji; był kaznodzieją, a nast. prob, w Strasburgu;

1528
uczestniczył w dyspucie berneńskiej, podczas której zetknął się
z U. Zwinglim, a 1529 w dyspucie marburskiej; po śmierci Zwingliego
(1531) został przywódcą Kościołów reformowanych w
Szwajcarii i pd. Niemczech, do których wprowadził -> konfirmację;
na prośbę mieszkańców Strasburga, Konstancji, Lindau
i Mernmingen ułożył wyznanie wiary (tzw. Confessio tetrapolitana),
które odegrało dużą rolę w dalszym kształtowaniu się doktryny
kalwińskiej ;

w sporach o -> eucharystię zajmował początkowo
stanowisko pośrednie pomiędzy nauką Lutra a Zwingliego,
jednakże później opowiedział się za doktryną sakramentarzystów;
usiłował zjednoczyć niem. protestantyzm i w tym celu
doprowadził do zawarcia 1536 między W. Capito a Lutrem
i Ph. Melanchtonem tzw. -> wittenberskiej zgody (Concordia
Lutheri et B.); dążył również, zwł. podczas rozmów w Hagenau
1540 i w Ratyzbonie 1541, do porozumienia z Kościołem kat.;

1541 został superintendentem Strasburga, skąd 1549 wydalono
go za odmowę podpisania -» Augsburskiego interim; na zaproszenie
anglik, abpa T. Cranmera udał się do Anglii, gdzie został
prof, teologii w Cambridge. Pisma B. wydano pt. Martini
B. scripta anglicana (Bas 1571) oraz Opera omnia (I-IV, P 1954-
-60). Do najważniejszych dzieł należy powstałe 1550, dedykowane
królowi Edwardowi VI, De regno Christi (wyd. pośmiertnie
1557), stanowiące syntezę jego myśli teologicznej.

B. nie opracował własnego systemu teol.; jego doktryna ma
charakter bardziej etyczny niż dogm. ; głosił on doktrynę o przeznaczeniu
ludzi do zbawienia i na potępienie; chociaż Bóg objawia
się wszystkim, tylko wybrani odczuwają to jako łaskę i tylko
ich dotyczy odkupieńcza misja Chrystusa; tylko wybrany
przeżywa nawrócenie, które pozwala mu dostrzec odwieczny
wybór z łaski Boga; głównym sprawcą dobra jest w wybranych
Duch Święty, który daje im również prawdę, wiarę i zbawienie.

Mając świadomość własnej świętości, chrześcijanin wraz z nawróceniem
nie może utracić stanu zbawienia; świadomość ta
nie wyklucza ludzkiego dążenia do osiągnięcia zbawienia, ale
je powoduje, gdyż przez całe życie człowiek ma dawać świadectwo
o Bogu; cześć oddaje się Bogu przez zachowanie przykazań;
każdemu człowiekowi Bóg wyznaczył specjalne zadanie,
dzięki czemu może on dojść do poznania chrzęść, powołania.
Kościół, stanowiący Królestwo Boże i będący wspólnotą ducha
w miłości, obejmuje tylko wybranych.

Nauka B., zwł. o przeznaczeniu,
sakramentach, urzędach i kierowaniu Kościołem,
wywarła duży wpływ na J. Kalwina, a także przyczyniła się do
rozszerzenia reformacji w Hesji, zwł. przez próbę ułożenia z Melanchtonem
i J. Pistoriuszem tzw. reformacji kolońskiej ; w Anglii
wpływ ten uwidocznił się w Book of -> Common Prayer;
B. jest zaliczany do czołowych postaci reformacji, współtwórców
anglikanizmu (anglikański Kościół) i prekursorów -» purytanizmu.

 

H. Eells, Marlin B„ NH 1931; P. Polman, DHGE X 1015-1019; C. Hopf,
Martin B. and the English Reformation, NY 1946; H. Bornkamm, Martin B. Bedeutung für die europäische Reformationsgeschichte, Gü 1952; R. Stupperich, Bibliographia bucerana, Gü 1952; W. Bernoulli, Das Diakonenamt bei Martin B., Z 1953; R. Boon, De eerste drte geschriften van Martin B., Nederlands archief voor kerkgeschiedenis 39(1953) 192-215; W. Maurer, Martin B. und die Judenfrage in Hessen, Zeitschrift für hessische Geschichte 64 (1953) 29-43; R. Stupperich, Martin B. Anteil an den sozialen Aufgaben seiner Zelt, Jahrbuch der Kirchengeschichtliche Vereinigung in Hessen und Nassau 5 (1954) 120-141 ; F.T.F. Torrance, Kingdom and Church in Thought of Martin B., JEH 6 (1955) 48-59; H. Strohl, L'activité scientifique de B., RHPR 36(1956) 122-135; R. Stupperich, RGG I 1453-1457; H. Bornkann, Martin B., der dritte deutsche Reformator, w: Das Jahrhundert der Reformation. Gestalten und Kräfte, Gö 1961,19662, 88-112; E.W. Kohls, Die Schule bei Martin B. in ihren Verhältnis zu Kirche und Obrigkeit, Hei 1963; J. Müller, Martin B. Hermeneutik, Gü 1965; J. Rott, Le sort des papiers et de la bibliothèque de B. en Angleterre, RHPR 46(1966) 346-367; W.O. Chadwick, NCE II 844; F. Krüger, B. und Erasmus, Wie 1970; N. Peremans, Erasme et B. 1523-36, d'après leur correspondance, P 1970; W.P. Stephens, The Holy Spiril in the Theology of Martin B„ C 1970; H. Jahr, EKL I 596-599; P. Collinson, The Reformer and the Archbishop. Martin B. and English Bucerians, JRH 6 (1970-71) 305-330; J.M. Kittelson, Martin B. and the Sacramentarían Controversy, ARG 64 (1973) 166-183; W. Bellardi, B. „Summarischer Vergriff" und das Interim in Strassburg, ZKG 85(1974) 64-76; P. Fraenkel, B. Memorandum of 1541 and a „Lettern nicodemilica" of Capito's, Bibliothèque d'humanisme et renaissance 36 (1974) 575-587; B. und seine Zeit, Wie 1976.

Podobne prace

Do góry