Ocena brak

BRUCKNER ANTON

Autor /Benignus463463634 Dodano /12.07.2012

ur. 4 IX 1824 w Ansfelden (Austria),
zm. 11 X 1896 w Wiedniu, Kompozytor.

Pracując jako nauczyciel w Linzu, a nast. w Sankt Florian,
byl 1851 jednocześnie dorywczo organistą. Od 1855 poświęcił
się wyłącznie muzyce, 1856 objął stanowisko organisty katedralnego
w Linzu, rozpoczął studia kompozytorskie u S. Sechtera;
wkrótce zasłynął jako improwizator i wirtuoz organowy. Tu
komponował 1863-68 swe pierwsze dzieła: 3 Msze oraz Symfonię
c-moll;

1868 przeniósł się do Wiednia, gdzie był prof,
generałbasu, kontrapunktu i gry organowej w konserwatorium;
w latach nast. stworzył kwintet smyczkowy, Te Deum i dalsze
symfonie; nie ukończył rozpoczętej 1876 Symfonii IX.
W konstrukcji dzieł symfonicznych, w tematach muz. i w
pracy motywicznej nawiązywał B. do symfoniki klasyków wiedeńskich,
a zwł. do Symfonii IX L. van Beethovena; harmonika oraz instrumentacja tych dzieł wykazują silny wpływ R. Wagnera;

styl dzieł symfonicznych B. określa się jako swoistą syntezę
tradycji klasycznych ze stylem wagnerowskim.
Kompozycje religijne B. osiągnęły równie wysoki poziom
artyst., co jego dzieła symfoniczne; tworzył je do ostatnich lat
życia.

Za najważniejsze uważa się 6 Mszy (najsławniejsze wokalno-
instrumentalne Msza d-moll oraz Msza f-moll), Requiem,
Magnificat, Psalm 150, Te Deum, ponadto motety, psalmy
i hymny a cappella; w rei. twórczości B. szedł własną drogą,
trzymając się z dala od ideologii ruchu cecyliańskiego ( -* cecylianizm).

Wzorów szukał w twórczości klasyków wiedeńskich,
w dziełach G.P. da Palestriny, a przede wszystkim w monumentalnych
i barwnych kompozycjach szkoły weneckiej ; przykładem
wpływu stylu palestrinowskiego jest Msza e-tnoll, mimo że B.
napisał ją z akompaniamentem zespołu blaszanych instrumentów
dętych. Msza d-moll oraz Msza f-moll dzięki szacie orkiestrowej
stanowią dzieła typowo XTX-wieczne;

dopatrywano się
w nich reminiscencji z oper Wagnera Tristan i Izolda czy Parsifal,
choć powstały przed opublikowaniem wspomnianych dzieł
Wagnera; niemniej typ harmoniki i instrumentacja, jakimi posłużył
się w nich B., wykazują silny wpływ Wagnera; dlatego
też styl omawianych Mszy określa się jako połączenie dawnej
tradycji polifonicznej z wagnerowską.

Za indywidualny rys kompozycji kościelnych B. uważa się
ich uduchowienie, które ma swe źródło nie tylko w jego głębokich
przekonaniach rei., ale także w rozumieniu podstawowej
idei akcji liturg., jaką jest ofiara śmierci Chrystusa.

 

A. Göllerich, Anton B. MV, Rb 1922-37.19382; M. Auer, Anton B. Sein
Leben und Werk, W 1923,1952'; A. Orel, Anton B., W 1925; M. Auer, Anton B. als Kirchenmusiker, Rb 1927, W 19657 ; F. Münch, La musique religieuse de B., P 1928; F. Grüninger, Anton B. Der metaphysische Kern seiner Persönlichkeit und Werke, Au 1930.19492 ; A. Köberle, Bach. Beethoven und B. als Symbolgestalten des Glaubens. Eine frömmigkeitsgeschichtliche Deutung, B 1936.19414 ; K.J. Perl, Christliche Musik und Anton B„ Str 1937; A. Machabey, La vie et l'oeuvre d'Anton B., P 1945; L. Nowak, Te Deum laudamus. Gedanken zur Musik Anton B., W 1947 ; W. Wolff, Anton B.. Genie und Einfalt, Z 1948; W. Reich, Anton B. Ein Bildseiner Persönlichkeit, Bas 1953; I. Krohn, Anton B. Symphonien I-II, He 1955-57; H.G. Scholz, Die Formen der reifen Messen Anton B., B 1961 ; E. Doernberg, Anton B., Leben und Werk, Mn 1963; E. Jochum, Zur Interpretation der „Fünften Symphonie" von Anton B., w: Bruckner-Studien, W 1964, 53-59; A. Kellner, Der Organist Anton B„ w:. Bruckner-Studien, W 1964, 61-65; F. Kosch, Der Beter Anton B. nach seinen persönlichen Aufzeichnungen, w; Bruckner-Studien, W 1964, 67-73; H. Kronsteiner, B. Kirchenmusik und die Liturgie, w: Bruckner-Studien, W 1964, 75-78; L. Nowak, Anton B. Musik und Leben, W 1964; H. Kronsteiner, Der Name Jesus Christus in den Kompositionen von Anton B., w; Wissenschaft im Dienste des Glaubens. W 1965, 199-209; Anton B., MusSacr 94(1974) 202-241.

Podobne prace

Do góry