Ocena brak

BRAUN JERZY

Autor /Kalistrat Dodano /12.07.2012

ur. 1 IX 1901 w Dąbrowie Tarnowskiej,
zm. 17 X 1975 w Rzymie, Pisarz, filozof, publicysta, działacz
społeczno-polityczny.

Studia polonistyczne ukończył na UJ, a filoz. na KUL; należał
do harcerstwa i wydawał 1917-18 pismoCzuwaj", jest
autorem piosenek i widowisk harcerskich, m.in. międzynar.
hymnu harcerek oraz Plonie ognisko i szumią knieje; jako poeta
debiutował zbiorkiem Najazd centaurów (Kr 1922);

1926-28
był red. i wydawcą krak. „Gazety Literackiej", a 1932-39 warsz.
„Zet", poświęconego głównie popularyzacji filozofii J.M. ->
Hoene-Wroriskiego; 1939-45 jako działacz Ruchu Oporu organizował
konspiracyjne ugrupowania oraz został przew. Unii Kat.
i jej głównym ideologiem w duchu chrzęść-społ. (opracował
Unionizm.

Podstawowe zasady doktryny, 1942 itd.); był czynny
w konspiracyjnym życiu kulturalno-narodowym, wydając m.in.
miesięcznikKultura Jutra" (1943-44). Uczestnik i poeta powstania
warsz. wszedł także do Rady Jedności Nar. (jej ostatni
przew. i 1945 ostatni p.o. delegat Rządu na kraj): 1946-48 redagował „Tygodnik Warszawski".

W 1945-46 i 1948-56 więziony;
zwolniony i rehabilitowany działał w Związku Literatów
Pol. oraz w Klubie Inteligencji Kat. ; opracował propozycje laikatu
pol. do schematów soborowych (ok. 1000 ss. mps).

Od
1965 przebywał w Rzymie współpracując z poł. sekcją Radia
Wat.; uczestniczył w międzynar. kongresach (m.in. filoz.), wygłaszał
w ośrodkach zagr. odczyty o wartościach pol. katolicyzmu;
bibliografia prac B. obejmuje setki pozycji, również
w czasopismach zagr., m.in. w ..Osservatore romano".

Elementem integrującym społ.-polit. działalność oraz lit.
twórczość B. były jego poglądy filoz., zwl. „filozofia absolutna"
Hoene-Wrońskiego, którą uważał za dalszą fazę rozwojową filozofii
chrzęść w jej głównych nurtach (augustyńskim i tomistycznym),
a w jej teorii „prawa stworzenia" widział kanon historycznej
genezy ludzkości realizowany w wolnym działaniu człowieka
(Hoene-Wroński a Polska współczesna, Wwa 1932).

Poza artykułami
w „Zecie" filozofii Wrońskiego poświęcił Wrońskizm
a nauki formalne (Wwa 1937) i Aperçu de la philosophie de
Wroński (R 1966); nieśmiertelności człowieka poświęcił Problemy
nieśmiertelności w filozofii świętego Tomasza i w filozofii
nowożytnej(R 1971) oraz Wiara szukająca rozumu.

Teologia
mistyczna i droga zbawienia (Tn 1974); zajmował się też filozofią
S. Brzozowskiego {Metafizyka pracy i życia. Rzecz o Stanisławie
Brzozowskim, Kr 1934), filozofią sztuki K. Libelta i estetyką
CK. Norwida, a także metafizyką teatru S. Wyspiańskiego
i teorią „czystej formy" S.I. Witkiewicza, czemu dał wyraz
w licznych publikacjach, m.in. w Zarys estetyki czystej (R 1975).
Rozwój kultury i pol. myśli ustrojowej był przedmiotem rozpraw
Zagadka dziejowa Polski (Wwa 1936, 19382), Kultura polska na
bezdrożach (Wwa 1937) i Tysiąclecie chrześcijaństwa w Polsce
(Lo 1966).

Problematyką odnowy posoborowej zajął się w pracach
Ekumenizm w uchwałach Soboru i w okresie posoborowym
(Lo 1968) i Paolo VI e la riforma morale della politica (R 1971);
napisał też O. Maksymilian Kolbe (R 1971).
Poezja B. wywodzi się z tradycji romantycznych; od zbiorków
Najazd centaurów (Kr 1922) oraz Oceniada (Wwa 1922) występuje
w niej niepokój metafiz., zrodzony z pragnienia poznania
absolutu;

zafascynowanie filozofią Hoene-Wrońskiego stało się
widoczne zarówno w prozie {Cień Parakleta I. Wiktor, Wwa
1932), jak i poezji (Tancerz otchłani, Pz 1933), zaświadczone
w sposób jawny w poemacie Epitaphium (Wwa 1934), ukazującym
dzieje życia i myśli mistrza. B. wyrażał przekonanie, że
prawdy metafiz. o wszechświecie, człowieku, Bogu dane są
a priori, co umożliwia realizację Królestwa Bożego na ziemi
(Poematy, Wwa 1948).

W zbiorze Patos przemijania (Wwa 1960)
wiarą w możliwość przetwarzania świata za pomocą wizji poetyckich
zbliżył się do mistyków.

 

R. Czechowski, Poszukiwanie absolutu. Gazeta Polska 37 (1933) nr 92; M. Starost, Poeta przemilczany. Myśl Polska 1 (1936) nr 17; S. Lichański. Spadkobierca polskiego romantyzmu. Tygodnik Warszawski 4 (1948) nr 36; W. Bartoszewski, Konspiracyjne czasopiśmiennictwo kulturalne w Kraju w latach 1939-1945, Twórczość 17 (1961) z. 10, 81-102; T. Kudliński, Młodości mej stolica, Wwa 1970 (passim); J. Braun, Dzieciństwo [z życiorysem]. Tygodnik Powszechny 25 (.1971) nr 39; J. Hoppe, Wspomnienia, przyczynki religijne, refleksje. Lo 1972. (passim); T. Kudliński, O Jerzym B. wspomnienie z lat dawnych. Tygodnik Powszechny 29 (1975) nr 46.

Podobne prace

Do góry