Ocena brak

BRATNY ROMAN, właśc. R. Mularczyk

Autor /maciana Dodano /13.02.2012

BRATNY ROMAN, właśc. R. Mularczyk, ur. 5 VIII 1921
w Krakowie, prozaik, poeta, publicysta. W czasie okupacji
niem. czynny w warsz. podziemnym życiu kult., współpracował
z pismem „Kuźnia'', 1943-44 redagował jego kontynuację,
mies. —> „Dźwigary", 1944 debiutował konspiracyjnym zbiorem
wierszy Pogarda. Oficer AK, walczył w powstaniu warsz.,
nast. przebywał w obozach jenieckich. Po wojnie studiował
w Akademii Nauk Polit. w Warszawie, 1946-47 redagował tyg.
-» „Pokolenie" skupiający młodych pisarzy o przeszłości konspiracyjnej,
1950-51 czł. zespołu red. tyg. „Nowa Kultura",
1963-71 zastępca red. tyg. „Kultura", od 1975 kierownik lit.
Teatru Powszechnego w Warszawie; scenarzysta filmowy.
Otrzymał nagrodę państw. II st. (1972).
Tematem dominującym w twórczości B. są dzieje własnej
generacji - młodzieży walczącej w szeregach AK z okupantem
niem., a po wyzwoleniu szukającej miejsca w nowej rzeczywistości
politycznej. Doświadczenie pokoleniowe, obecne już
we wczesnych utworach pisarza (opowiadania Siad 1948,
zbiory wierszy Losy 1948 i W karty z historią 1948), zyskało
najpełniejsze ujęcie w głośnej powieści-* Kolumbowie. Rocznik
20 (1957) i pozostało gł. tworzywem większości późniejszych
utworów: powieści Szczęśliwi torturowani (1959, ekranizacja
pt. Powrót), Śniegi płyną (1961, ekranizacja pt. Zerwany
most), Brulion (1962), Nauka chodzenia (1965), Życie raz
jeszcze (1967, ekranizacja), Ile jest życia (1971), Losy (1973),
Kiosk na Dębowego (1976), opowiadań ze zbiorów Przeszło,
nie minęło (1967), Ciągle wczoraj(1968), Kontrybucja (1970, tu
m. in. ekranizowana nowela Naganiacz). Losy pokolenia wojennego
ukazane tu zostały w rozmaitych wariantach sytuacyjnych
i problemowych, w których kult heroicznej przeszłości
jest konfrontowany z wymogami teraźniejszości, kompleks
klęski i rozczarowania z potrzebą działania, chęć uwolnienia
się od powierzchownej mitologii kombatancko-martyrologicznej
- z przeświadczeniem o trwałości postaw ideowo-moralnych
ukształtowanych w toku ogólnonar. walki z faszyzmem.
W powieści Trzech w linii prostej (1970) i w wielu opowiadaniach
ze zbiorów Kryśka Brzytew (1955), Spacer w ZOO (1961),
Przesłuchanie Pana Boga (1968),. Izba tonów i drwina (1970),
Sześć osób pierwszych (1972), Zgoda na gniew (1974) na plan
pierwszy wysuwa się współcz. tematyka obycz.-psychol. i polit.,
stale zresztą obecna w utworach pisarza, żywo i szybko
reagującego na aktualne wydarzenia i nastroje. Czytelniczemu
powodzeniu jego prozy sprzyja też forma narracji, łącząca
reportażowy autentyzm opisu i dialogu z powikłaniami fabularnymi
o sensacyjnym napięciu, niekiedy wykorzystująca
efekty ekspresjonist. deformacji i groteski. Ponadto poezja, m.
in. o charakterze agitacyjne-politycznym (Wiersze wybrane
1957), reportaże zagr. (Niespokojne tropy 1959, Tygodnie
zdumienia 1971), publicystyka (wybór z 1945-68 Ćwierć wieku
i cała przyszłość 1971), wspomnienia Pamiętnik moich
książek (1978).

W. NAWROCKI B„ W. 1972 AA; S. MELKOWSKI Charyzmat
Kolumbów (o prozie R.B.), „Mies. Lit" 1972 nr 7.

Podobne prace

Do góry