Ocena brak

BRAHMA - SAMADŻ, Stowarzyszenie Wyznawców Brahmy

Autor /Oleg Dodano /11.07.2012

Wspólnota rel. o charakterze synkretycznym, zał. 1828 przez
Rammohana Roya (1772-1833) dla zreformowania — hinduizmu
poprzez włączenie do niego elementów doktrynalnych i rytualnych
chrześcijaństwa i islamu. Celem tej reformy było stworzenie
jednego dla wspomnianych religii systemu teistycznego,
co miało utorować drogę do jednolitej religii o charakterze uniwersalnym.

B.-S. odprawiało co sobotę służbę Bożą polegającą na recytowaniu
hymnów wedyjskich ( — Wedy), tekstów — upaniszad oraz śpiewaniu pieśni bengalskich ułożonych przez Roya,
a kończącą się kazaniem (na wzór chrześcijański) ; Roy był jednak
przekonany, że odwieczna prawda najdoskonalej wyraża
się w upaniszadach.

Jego następca, bramin Debendranath Thakur
(1817-1905), o poglądach deistycznych, utworzył Adi-B.-S.
(Pierwotne Stow. Wyznawców Brahmy), co doprowadziło do
rozłamu między bardziej konserwatywnymi członkami wspólnoty
B.-S. a Keshabem Chandrą Senem (1838-84), przywiązującym
wielką wagę do reform etycznych i spol. oraz myślącym
o stworzeniu uniwersalnej religii wszechind.;

autokratyczne
postępowania Sena, powołującego się niekiedy na rozkazy Boga,
spowodowało dalszy rozłam, w wyniku którego powstała 1878
nowa wspólnota, zw. Sadharan-B.-S. (Powszechne Stow. Wyznawców
Brahmy). Ruch ten ożywił syn Debendranatha Rabindranath
Thakur (->Tagore), kontynuujący działalność ojca
w ramach Adi-B.-S., które po jego śmierci (1941) przestało niemal
całkowicie istnieć.

B.-S. występowało przeciw wszelkiej krzywdzie społ. i przesądom,
walcząc jako pierwsze z systemem kastowym ( -> kasty),
bałwochwalstwem, poligamią i małżeństwami zawieranymi
przez dzieci oraz paleniem wdów razem z ciałem męża; pragnęło
również odnowić hinduizm przez nawiązanie do ré), i społ.
myśli Zachodu.

Nie stało się jednak nigdy religią szerokich mas,
m.in. z powodu braku dogmatów o Bogu i losie pośmiertnym,
a także z racji skłaniania się ku eur. systemom rei. i metodom
działania.

B.-S. ma nadal zwolenników dzięki okazałej służbie
Bożej, prowadzeniu szkół niedzielnych i działalności społ.
(sierocińce, domy wdów, działalność wśród szczepów prymitywnych)
oraz dzięki pozycji społ. swych członków. Siedzibą wszystkich
odłamów B.-S. był zawsze Bengal.

 

H. von Glasenapp, Religiöse Reformbewegungen im heutigen Indien, L 1928; tenże. Die Religionen Indiens, St 1955; J. Gonda, Die Religionen Indiens II, St 1963.

Podobne prace

Do góry