Ocena brak

„BOGURODZICA” - WĄTKI TREŚCIOWE W „BOGURODZICY” I WCZESNOŚREDNIOWIECZNEJ POLSKIEJ SZTUCE KOŚCIELNEJ

Autor /Halszka Dodano /05.04.2013

Poza tym zawiera Bogurodzica pewne wątki treściowe, które pojawiały się w czasowo ograniczonych epokach. Tak się ma rzecz z kultem św. Jana Chrzciciela jako pośrednika między człowiekiem a Chrystusem. Łacińskie pieśni z tym wątkiem znane są z wieków X-XII. W tym samym czasie pojawia się w sztuce kościelnej przedstawienie Chrystusa otoczonego dwoma osobami zanoszącymi do niego modły. Po prawej stronie Chrystusa widzimy na tych obrazach Marię, po jego stronie lewej — św. Jana Chrzciciela. Jeden z takich wizerunków zachował się w kolegiacie w Tumie pod Łęczycą, gdzie na ścianie prezbiterium odkryto malowidło ścienne o tej właśnie treści, i to dość dokładnie datowane na połowę XII wieku (zwrócił na to uwagę Jerzy Woron-i /ak ). Nieco wcześniejsze jest podobne przedstawienie Chrystusa, Marii i św. Jana Chrzciciela na polichromii kościoła w Siewierzu.

Świadectwem kultu Marii i św. Jana Chrzciciela, łączącego te właśnie dwie osoby, jest występujące łączne wezwanie kościołów, np. koś-i iól pod wezwaniem Panny Marii i św. Jana Chrzciciela w Henrykowie z 1228 r.; w tym właśnie roku poświęcono dwa ołtarze: ku czci Panny Marii i św. Jana Chrzciciela. To samo wezwanie ma kościół katedralny w Kamieniu Pomorskim pochodzący z przełomu XII i XIII wieku.

Drugim takim wątkiem jest podwójna prośba z Bogurodzicy: na świecie zbożny pobyt, po żywocie rajski przebyt. Podobna prośba, występująca zresztą w modlitwach mszalnych, pojawia się w łacińskiej poezji religijnej XI wieku. Znana jest np. pieśń Witaj Rodzicielko Boga, gdzie spotykamy paralelne dwie prośby: aby wieść żywot doczesny ku chwale Bożej i zasłużyć na szczęśliwy żywot wieczny. Sam tytuł tej łacińskiej pieśni Ave Dei Genitrbc też zasługuje na uwagę jako zawierający wzór dla terminu „Bogurodzica”.

Sumując powyższe rozważania można powiedzieć, że przyjęcie wieku XI, najpóźniej pierwszej połowy XII wieku, jako daty powstania Bogurodzicy, jest bardzo prawdopodobne.

Do góry