Ocena brak

BOGDANÓW ALEKSANDR ALEKSANDROWICZ, właśc. A. Malinowski

Autor /Krzesimir Dodano /14.06.2012

ur. 22 VIII 1873 w Sokółce, zm. 7 IV 1928
w Moskwie, Ros. działacz polit., filozof, lekarz. Początkowo był
członkiem ros. socjaldemokracji, od 1903 — frakcji bolszewików;
1909 za rewizjonizm został wydalony z partii.

Poglądy filozoficzne B. kształtowały się na gruncie marksizmu,
ale pod wpływem -» energetyzmu W. Ostwalda i -» empiriokrytycyzmu
E. Macha i R. Avenariusa usiłował B. przezwyciężyć
dualizm świata psych, i fiz. poprzez koncepcję empiriomonizmu,
czyli teorię, wg której zjawiska psych, są elementami
doświadczenia organizowanego indywidualnie, a zjawiska
fiz. elementami tegoż doświadczenia organizowanego społ.
(Empiriomonizm I-III, Mwa 1904-06).

Sądził, że filozofię, która
świat interpretuje, trzeba zastąpić nową nauką, która podawałaby
zasady organizowania działania przekształcającego świat;
naukę tę, będącą jednym z pierwszych ujęć dzisiejszej - > prakseologii,
nazwał tektologią (Wsieobszczaja organizacyonnaja
nauka (tiektologija) I-II, Mwa 1913-17; I-III, Mwa 1922;
Uniwersalna nauka o organizacji (tektologią), wybór — Studia
Ekonomiczne 20(1968) 123-140).

Klasą panującą, wg B., jest
klasa świadomych organizatorów produkcji; zanik podziałów
klasowych powinien dokonać się nie przez przekazanie klasie
robotniczej środków produkcji drogą rewolucji, ale przez socjalizację
doświadczenia organizacyjnego drogą ideologicznego wychowania
proletariatu (O proletarskoj kulturie, Mwa 1924).

B.
uznawał potrzebę, dającej się pogodzić z marksizmem, socjalist.
religii bez Boga (-» bogostroitielstwo); jego poglądy ostro krytykowali
G.W. Plechanow i W.I. Lenin.

 

G.A. Wetter, Der dialektische Materialismus, W 1952,1960s , 106-115:
T. Kotarbiński, Rozwój prakseologii. Kultura i Społeczeństwo 5(1961) z. 4, 3-15; tenże, Tektologią Aleksandra B., Studia Ekonomiczne 20 (1968) 141-145; W. Przelaskowski, Ekonomiczne problemy tektologii Aleksandra B., Studia Ekonomiczne 20(1968) 147-166.

Podobne prace

Do góry