Ocena brak

BLAKE WILLIAM

Autor /Karp Dodano /08.06.2012

ur. 28 XI 1757 w Londynie, zm. 12 VIII
1827 tamże, Poeta, malarz i grafik.

Poza krótkim okresem pobierania nauki rysunku prywatnie
(1767) i w Royal Academy School nie otrzymał staranniejszego
wykształcenia; oddany 1771 na naukę do rytownika, otworzył
potem własny warsztat, który stanowił podstawę jego utrzymania.
Samodzielnie studiował malarstwo i filozofię. Jego poezja, a także
malarstwo i grafika uznane zostały za pierwszy w Anglii
protest wczesnego romantyzmu przeciw klasycyzmowi;

ze względu
na oryginalność formy, jak i treści poezja B. nie była zrozumiała
dla współczesnych; została doceniona dopiero w 1. poł.
XX w. i wpłynęła m.in. na twórczość T. Mertona.
Twórczość literacką B., ukształtowaną pod wpływem mistyki
i Biblii, żyd. Kabały E. Swedenborga, cechuje rozbudowana symbolika,
mitologizacja rzeczywistości, wizjonerstwo i mistycyzm.

W rel.-mist. pismach B., który uważał się za chrześcijanina bez
przynależności do określonego Kościoła, przejawia się głęboka, lecz formalnie i treściowo nie usystematyzowana religijność
o charakterze ekstatyczno-mistycznym.

Myśli B. zawarte w aforyzmach
do The Laocoon Group, w uwagach do pism E. Swedenborga,
w The Marriage of Heaven and Hell (1790), w Visions
of Daughter of Albion (1793) i in. ujawniają, jak dalece uległ
wpływom wizjonerskiego mistycyzmu Swedenborga.

Genetycznie
było to uwarunkowane specyficzną wizją rzeczywistości,
której dominującą cechą jest konflikt między właściwą człowiekowi
potrzebą zachowania autentyczności i wolności a intelektem,
który stwarzając autorytety, konwencje i instytucje,
powoduje jej ograniczenie.

Wyraził to w sugestywny sposób
w 2 paralelných cyklach poetyckich zawartych w Songs of
Innocence (1789) i Songs of Experience (1794). B. stworzył własny
mit o powstaniu i dziejach świata, które były przejawem działania
sił kosmicznych upostaciowanych w wyobrażeniach 4 pór
roku, występujących już w pierwszym opublikowanym przez B.
zbiorku Poetical Sketches (1783), a nast. w Prophetic Books;
były to: Los (lato) — wyobraźnia, Urizen (zima) — rozum,
Luvah (wiosna) — namiętność, i Tharmos (jesień) — cielesność.

Mit kosmiczny w poematach Milton (1804-08) i Jerusalem
(1804-20) staje się wykładnią tez mor. nie pozbawionych akcentów
polem., kierowanych m.in. przeciw Miltonowi, który był
dla B. wyrazicielem Urizena — chłodnego rozumu. Wychodząc
z założenia, że poetą czyni człowieka wyobraźnia, boska wizja
(Imagination, the divine vision), chciał być właśnie wyrazicielem
Losu — wyobraźni.

Głównie po to, żeby lepiej wyrazić swoje
wizje, B. zaczął uczyć się sztuki rytowniczej i malarstwa.
W obu rodzajach stosował B. nowe środki wyrazu artyst.;
kompozycję podporządkował swoim mistyczno-symbolicznym
i fantastycznym wizjom, często rezygnując z zasad anatomii
i perspektywy na rzecz linii i koloru oraz dekoratywności obrazu.

Najpełniej wypowiedział się w grafice książkowej. Ilustrował
własne utwory (m.in. Songs of Innocence, Marriage of Heaven
and Hell, America, Milton, Jerusalem, Inventions to the Book
of Job), a poza tym Nights Thoughts E. Younga, Boską komedię
Dantego i in. Posługiwał się własnymi środkami techn. (kwasoryt,
techniki mieszane).

Prerafaelici uznali B. za swego prekursora.
Dzieła B. wydano zbiorowo pt. The Complete Writings
of William B., with Variant Readings (Lo 1957, 19662), a w przekładzie
pol. jego utwory poetyckie w Poezje wybrane (Wwa 1972).

 

G. Kevncs, A Bibliography of William B., NY 1921 ; M. Wilson, The Life
of William B., Lo 1927; D. Saurai, B. and Modern Thought, Lo 1929; A.
Gilchrist, The Life of William B., Lo 1942 (bibliogr.); J. Bronowski, A Man
without a Mask. William B„ Lo 1944; J.C. Davies, The Theology of William B., Lo 1948; G.L. Keynes, B. Studies, Lo 1949; F. Mei, ECat II 1714-1715; J. Bronowski, William B., Lo 1954; D.V. Erdman, B. Prophet against Empire, Pri 1954; G. Klotz, William B., B 1958; A. Blaunt, The An of William B., Lo 1959; The Oxford Companion to English Literature, Ox 1960, 91-92; H. Bloom, B. Apocalypse, NY 1963; CE. Bentley, M.K. Nurmi, William B. Bibliography, Minneapolis 1964; M. Buttin, William B. Tate Gallery Little Books, Lo 1966: BBKL I 608-609; Z. Kubiak, Wstęp, w: William B., Poezje wybrane, Wwa 1972, 5-21; E.J. Rose, Wheels within wheels in B. „Jerusalem", Studies in Romanticism 11 (1972) 36-47; William B., Blake Studies 6(1973) 1-113; M.W. Higgins, A Study of the Influence of William B. on Thomas Merlon, ABR 25 (1974) 377-388; D. Stempel, Angels of Reason. Science and Myth in the Enlightenment, JHI 36 (1975) 63-78.

Podobne prace

Do góry