Ocena brak

Biurokracja w administracji publicznej

Autor /Chrystian99999 Dodano /11.01.2012

Feliks Koneczny w 1941 roku wydał książkę Państwo w cywilizacji łacińskiej, w której wyróżnił państwa obywatelskie i biurokratuczne. Innymi słowy państwa, w których administracja powieżona jest obywatelom przez system samorządów i takie, w których administację sprawuje aparat biurokratyczny.

Państwo obywatelskie to wg Konecznego organizm a państwo biurokratyczne to mechanizm.

Biurokracja jest tu identyfikowana z niewolą systemów totalitarnych o czym mówił także L. Mises. Mises zwrócił też uwagę na powszechne uważanie biurokracji za zjawisko złe.

Koneczny twierdził, że biurokracja to system papierów kancelaryjnych dla którego człowiek jest niczym. Ruch tych papierów to administracja. Człowiek jest na dalszym planie, ważne żeby w papierach wszystko się zgadzało.

W państwach demokratycznych nie da się całkowicie wyeliminować zjawiska biurokracji. Ważne, żeby w tej biurokracji człowiek czuł się podmiotem a nie przedmiotem.

Walkę z biurokracją utrudnia rozbudowany system prawa. Feliks Koneczny mówił o sloniowatości prawa.biurokracja bywa tez nazywana czarnym wcieleniem administracji.

Badania nad biurokracją prowadził głównie Maks Weber ale również prezydent USA Woodrow Willson.

Amerykanie pierwsi zaczęli ograniczać biurokrację ze względu na indywidualistyczny charakter swojej demokracji. Amerykanie zauważyli zjawisko ekspansji administracji poza swoje pole działania.

Maks Weber – biurokracja to czysta, nowoczesna, shierarchizowana struktura administracyjna. Nalezy doprowadzić do specjalizacji zadaniowej elementów biurokracji.

Biurokracja to kompetentni urzędnicy. Muszą to byc ludzie dobrze wykształceni i bezustannie dokształcający się.

Biurokracja to profesjonalizacja. Praca urzędników ma charakter zawodowy i zetatyzowany.

Weber dostrzegał ogromną rangę polityczną administracji. Władza biurokracji jest bardzo duża i często dominująca. To wynika z przekonania Webera, że władza polityczna to władza dyletantów.

Biurokracja generuje wiedzę, którą biurokraci potrafią utajnić, czyniąc z niej kapitał, który może, ale nie musi, być udzielony politykom.

Podstawowym elementem weberowskiej biurokracji jest urzędnik. Cechy takiego urzędnika to:

  • osobista wolność i mianowanie na stanowisko na podstawie umowy

  • sprawowanie władzy mu powierzonej zgodnie z bezosobowymi prawami i traktowanie wykonywania powierzonych mu zadań jako swojego obowiązku urzędowego

  • stanowisko i rodzaj pracy urzędnika zależą od jego kwalifikacji

  • praca administracyjna jest głównym zajęciem urzędnika (nie może byc to praca dorywcza)

  • za swoją pracę otrzymuje regularne wynagrodzenie, perspektywę dozywotniego zatrudnienia oraz ciągłego awansu

Podstawowym problemem weberowskiej biurokracji jest to, że jej sformalizowana hierarchiczność prowadzi do braku elastyczności i efektywności pracy. Tak sformułowane struktury moga prowadzić do sytuacji, w której urzędnik staje się panem i władcą administracji.

Weber uważał, że jego system będzie niezwodny. Jednak przy ciągłych zmianach prawa jego urzednik gubi się i nie nadąża za światem.

Doktryna Webera prowadziła do dominacji pewnych grup interesu. W zasadzie wiodąca grupą interesu i nacisku staje sie sama biurokracja.

W latach 30. XX wieku, w czasie wielkiego kryzysu, pojawiła się koncepcja głębokiej współpracy administracji z polityką. Wtedy zaczęto myśleć o rozbudowie administracji państwowej.

Wtedy biurokracja okazała się potrzebna. Była konieczna do realizacji funkcji redystrybucyjnej państwa, rozkręcenia gospodarki (np. COP w Polsce), godzenia interesów biednych i bogatych obywateli.

Równolegle istniał system komunistyczny. Był to przesadzony interwencjonizm państwowy.

W latach 30. zaczęto tez myśleć o państwie dobrobytu – koncepcji, która zaczęła być realizowana po II wojnie światowej w Szwecji i Niemczech.

Biurokracja mogła stać się nową klasą społeczną. Miało to miejsce szczególnie w państwach komunistycznych. Przedstawicieli biurokracji zwano czarną burżuazją. Mieli oni dodatkowe przywileje.

Dwojakie rozumienie biurokracji:

Podobne prace

Do góry