Ocena brak

BIRMA - walki 1941-45

Autor /lolek Dodano /22.02.2011

Głównym celem japońskiej inwazji na Birmę było przecięcie drogi stra­tegicznej (*Birmańska Droga, Bur-ma Road) z Lashio do Kunmingu w Chinach. Po 1938 r. była to jedy­na lądowa droga, którą docierało zaopatrzenie dla oddziałów *Czang Kai-szeka. Plan uderzenia, które miała wykonać 15 armia japońska (3 5 tys. żołnierzy, 200 samolotów) dowodzona przez gen. Iidę, przewi­dywał atak z południa wzdłuż wy­brzeża i zdobycie Moulmeinu oraz Rangunu. Siły brytyjskie, które można by wykorzystać do obrony Birmy, były niewielkie: obejmowa­ły 1 dywizję burmańską i przerzu­coną w ostatniej chwili 17 dywizję hinduską, wyszkoloną do walk na pustyni . Jednostki te miały niewiele sprzętu, amunicji, środków trans­portu i zaledwie 30 samolotów (w tym 16 myśliwców Brewster *Buffalo, nie będących równorzęd­nym przeciwnikiem dla samolotów japońskich). Przewidywano, że do walk włączą się 5 i 6 armie chiń­skie, wezwane w razie potrzeby. Japończycy rozpoczęli atak w poło­wie grudnia 1941 r. i szybko zaję­li lotniska Yictoria Point oraz Tenasserim.

Natychmiast rozpo­częli naloty bombowe na Rangun -główny port zaopatrzeniowy wojsk brytyjskich. Pomimo zaciętej obrony i zmiany na stanowisku dowódcy sił brytyj­skich (gen. Harold *Alexander za­stąpił gen. Archibalda *Wavella) na początku marca oddziały alianckie wycofały się z Rangunu. Spóźnione zawezwanie dwóch armii chińskich nie zmieniło sytuacji. Japończycy po zwycięstwie na Filipinach przerzuci­li do Birmy dwie dywizje piechoty oraz wiele samolotów. Gen. Alexan-der wydał swym wojskom rozkaz odwrotu do Indii. 30 kwietnia Japoń­czycy zajęli Lashio, a do końca ma­ja 1942 r. opanowali Birmę. Sytuacja dowództwa brytyjskiego w Indiach stała się trudna. Budowę głównej bazy w Assam, pasów star­towych, dróg i magazynów wstrzy­mały deszcze monsunowe.

Dostawy broni i zaopatrzenia były niewy­starczające, gdyż pierwszeństwo miało zaopatrzenie wojsk walczą­cych na Atlantyku, Morzu Śród­ziemnym i Pacyfiku. W tej sytuacji zaplanowana na listopad 1942 r. ofensywa rozpoczęła się z miesięcz­nym opóźnieniem i w znacznie mniejszym zakresie. Niepowodze­niem zakończyły się działania na wybrzeżu *Arakan, których celem było opanowanie portu Akyab, gdzie miała powstać baza lotnicza, ograniczonym sukcesem nato­miast - próba działań oddziałów partyzanckich dowodzonych przez gen.-mjr. Orde *Wingate'a (77 bry­gada piechoty hinduskiej liczą­ca 3000 żołnierzy - Anglików, Gurkhów i Birmańczyków), które w lutym 1943 r. rozpoczęły niszcze­nie japońskich linii komunikacyj­nych w Birmie. W sierpniu 1943 r. utworzono Dowództwo Azji Połu­dniowo-Wschodniej (SEAC), na którego czele stanął lord Louis *Mountbatten, a jego zastępcą został Amerykanin, gen. Joseph W. *Stilwell. Szybko rozwiązano wiele problemów administracyj­nych, z którymi nie mogło sobie poradzić dotychczasowe India Command. Rozpoczęto przygoto­wania do ofensywy, przewidywanej na początek 1944 r. Aliancki plan ofensywy (operacjaCapital") prze­widywał uderzenie na północną i centralną Birmę. Główny atak miał być wsparty działaniami par­tyzantów Wingate'a w Indaw oraz akcją w Arakanie.

Również Japoń­czycy umocniwszy pozycje w Bir­mie, rozpoczęli przygotowania do nowej ofensywy. Dwie armie ja­pońskie (15 i 28) rozlokowane wzdłuż granicy indyjsko-birmańskiej przygotowywały się do zajęcia Kohimy i Imphalu. 11 stycznia 1944 r. hinduski XIV korpus rozpoczął natarcie w Araka-nie, ale Japończycy powstrzymali go przeciwnatarciem. Na froncie centralnym 33 dywizja japońska uderzyła 7 marca na Tiddim, kieru­jąc się na Imphal; na północy ruszy­ły 15 i 31 dywizja. Alianci zostali zaskoczeni, mimo że wywiad dono­si ł o ruchach wojsk nieprzyjaciel­skich gotowych do natarcia. Gen. Geoffre y Scoones zdołał wycofać swó j IV korpus na pozycje obronne wokó ł Imphalu, ale 14 marca został odcięty od głównych sił alianckich. 29 marca 15 dywizja japońska do­tarta do drogi Dimapur - Kohima -Impha l i otoczyła Imphal. Alianci, panując w powietrzu, dostarczali posiłki, dzięki którym otoczone od­działy mogły wytrzymać japoński atak i przejść do przeciwdziałali, zakończonych klęską wojsk japoń­skich. Z 80 rys. żołnierzy Japoń­czycy stracili 50 tys. zabitych, ran­nych, wziętych do niewoli.

Na północy Birmy w połowie stycz­nia 1944 r. ruszył do ataku gen. Stilwel l z zamiarem opanowania Maingkwanu. Po blisko dwumie­sięcznych zaciętych walkach 4 mar­ca alianci wkroczyli do tego miasta.Przeciągały się walki wokół bazylotniczej i miasta Mjitczina, atako­wanego przez liczące 9 tys. żołnie­rzy oddziały dywersyjne. Odbiłyone miasto Japończykom dopiero napoczątku sierpnia 1944 r. Na froncie chińskim 11 i 12 armiamarsz. Wei Li-huanga przekroczyłyrzekę Saluin i zmierzały na połu­dnie, aby odblokować Drogę Bir­mańską. W końcu października 1944 r. gen. Stilwell został odwołany i jego miejsce, jako zastępca naczel­nego dowódcy sił sprzymierzonych, zajął gen. R. Wheelen. Inicjatywa strategiczna była już w rękach alian­tów. Do końca roku opanowali całą północną Birmę po linię Indau (Indo) - Katha (Kasa) - Banmau (Bhamo). W centrum XXXIII korpus utworzył przyczółek nad rzeką Chindwin (Czinduin). W Arakanie XV korpus posunął się w stronę Akyab i do końca lutego opanował całą prowin­cję, co pozwoliło przenieść tam lot­niska, z których zaopatrywano 14 ar­mię.

W końcu stycznia 1945 r. alian­ci wyparli Japończyków z rejonu Drogi Birmańskiej i połączyli ją z nową drogą (tzw. Droga Stilwella). 20 marca XXXIII korpus zdobył Mandalaj i ruszył dalej na południe, zdobywając 18 kwietnia pola nafto­we Chauk (Czau), a 2 maja Prome. W tym czasie IV korpus dotarł do Pegu, oddalonego od Rangunu tylko o 50 km. 2 maja w Rangunie wylądo­wał desant morski XV korpusu, który obsadził miasto bez walki i ru­szył na północ, gdzie w okolicy Pegu spotkał się z IV korpusem, a 11 dni później w okolicy Tharra-waddy z oddziałami XXXIII kor­pusu. Wojna o Birmę zakończyła się, choć jeszcze przez kilka mie­sięcy trwały utarczki z rozbitymi wojskami japońskimi, które schro­niły się w górach.

Podobne prace

Do góry