Ocena brak

BIOLOGIA - definicja

Autor /kulfon12345 Dodano /05.10.2011

Zespół nauk przyrodniczych zajmujący się wyjaśnianiem zjawisk, procesów i form życia. Termin biologia wprowadzili do nauki niemal jednocześnie J.B. Lamarck i G.R. Treviranus na początku XIX w. Badania nad zwierzętami są domeną zoologii, nad roślinami botaniki, nad budową ciała zwierząt i człowieka anatomii, nad uporządkowaniem różnorodności żywych istot w systemy systematyki organizmów. Biologia jako odrębna gałąź nauk przyrodniczych wykształciła się w XIX w. na fundamentach dorobku przyrodoznawstwa poprzednich stuleci, korzystając przy tym z postępów w fizyce, chemii i stałego rozwoju w konstruowaniu i ulepszaniu aparatury pomiarowej i badawczej.

Dzięki wykorzystaniu zdobyczy fizyki i chemii oraz szybkiemu doskonaleniu wyposażenia laboratoriów badania biologiczne stopniowo objęły coraz głębsze poziomy życia. W XVIII i XIX w. wnikały już w poziom mikroskopowy procesów zachodzących w tkankach i komórkach, obecnie zajmują się strukturami submikroskopowymi i molekularnymi oraz procesami przebiegającymi między cząsteczkami. Z poziomu badań czynności całych organizmów ewentualnie ich narządów, biologia zeszła obecnie na poziom śledzenia reakcji chemicznych i chemicznego przebiegu procesów życiowych. Miejsce badań zasad przekazywania cech dziedzicznych potomstwu oraz zmienności organizmów zajmują teraz w biologii opisy i kontrola przemian cząsteczek nukleinowych i białkowych oraz kontrola współreagowania między nimi jako podstawy zjawisk dziedziczenia i zmienności. Po drugie - coraz większemu rozczłonkowaniu biologii na różne dyscypliny towarzyszy coraz silniejsza tendencja rozwoju badań uwidaczniających jedność życia; jedność olbrzymią na poziomie molekularnym (na poziomie molekularnym człowiek i wielkie małpy człekokształtne prawie się nie różnią, a duże podobieństwa znajduje się nawet między ssakami i bakteriami), mniejszą na poziomie komórkowym, jeszcze mniejszą na poziomie tkankowym. Ta jedność życia jest obecnie rozpatrywana na tle przeogromnej różnorodności żywych form na poziomie anatomicznym i strukturalnym. Po trzecie - bardzo liczne dyscypliny biologii coraz powszechniej są bezpośrednio wykorzystywane przez różne technologie - medyczne, rolnicze i przemysłowe. Ostatnie zdobycze biologii molekularnej znacznie zwiększyły znaczenie biologii dla innych dziedzin, np. korzyści jakie czerpią z zastosowania tzw. inżynierii genetycznej.

Biologia jest uprawiana w bardzo licznych i odrębnych dyscyplinach; dziedziny zajmujące się określonymi typami żywych organizmów mają przede wszystkim charakter opisowy i porządkujący (klasyfikujący); są to: zoologia i botanika oraz dyscypliny powstałe później, jak np. mikologia, alologia, mikrobiologia, antropologia itd. Prawie każda odrębna grupa zwierząt lub roślin jest przedmiotem badań odrębnej specjalistycznej dyscypliny. Ponadto w biologii wyróżnia się dyscypliny eksperymentalne, których zadaniem jest badanie różnych struktur, zjawisk, funkcji i procesów życiowych, niezależnie od tego w jakich organizmach istnieją lub przebiegają; są to: anatomia, a nadto cytologia (zajm. się budową komórki), histologia (bad. tkanki organizmów), fizjologia, genetyka, biochemia itd. W XX w. pojawiły się nowe dyscypliny biologii, np. ekologia, biologia molekularna. Dyscypliną w pewien sposób scalającą całą biologię jest ewolucjonizm.

Nauki biologiczne, których zakres czasowy sięga od czasów najdawniejszych do współczesności zaskakują ciągle nowymi odkryciami sięgającymi daleko w przeszłość jak i w przyszłość. Pozwalają lepiej poznać powstanie i rozwój życia na Ziemi i przyczyniają się do możliwości sterowania nim dzisiaj. Z podziwem, nadzieją, ale i z rosnącym niepokojem obserwuje się kolejne osiągnięcia nauk biologicznych, ponieważ sposób ich wykorzystania może przynieść ludziom zarówno ogromne korzyści i przyczynić się do poprawy jakości życia na Ziemi np. poprzez tworzenie nowych odmian roślin i zwierząt, odkrywania przyczyn nieuleczalnych dotąd chorób jak i przyczynić się do ich krzywdy i zguby jak np. opracowywanie okrutnej broni biologicznej, klonowanie ludzi itd.

Podobne prace

Do góry